Skarbiec złota Federal Reserve Bank

Historia

Federal Reserve Bank of New York przy 33 Liberty Street na Manhattanie to jeden z dwunastu banków Rezerwy Federalnej w Stanach Zjednoczonych. Budynek zaprojektowała firma architektoniczna York & Sawyer w stylu neofloretyńskim – wzorowanym na włoskich pałacach renesansowych. Budowę ukończono w 1924 roku. Zewnętrzne ściany z wapienia i piaskowca skrywają jedną z największych tajemnic finansowego świata: skarbiec złota położony głęboko pod powierzchnią ulicy.

Główny skarbiec otwarto w 1924 roku, równocześnie z budynkiem. Drugi, pomocniczy skarbiec (Auxiliary Vault) powstał w 1963 roku – jego istnienie jest mniej znane i rzadko omawiane publicznie. Bank przechowuje złoto w imieniu zagranicznych banków centralnych, organizacji międzynarodowych oraz Departamentu Skarbu USA. Według danych z 2015 roku w skarbcu znajdowało się około 508 000 sztabek złota o łącznej wadze ponad 6000 ton.

Skarbiec

Skarbiec znajduje się około 25 metrów poniżej poziomu ulicy i 15 metrów poniżej poziomu morza. Spoczywa bezpośrednio na skale macierzystej Manhattanu – jest to jedyna formacja geologiczna w tej części wyspy wystarczająco wytrzymała, by udźwignąć ciężar tysięcy ton złota. Każda sztabka waży około 12,4 kilogramów i ma wartość rynkową przekraczającą 800 000 dolarów (przy cenach z 2025 roku).

Złoto jest przechowywane w 122 oddzielnych przegrodach, z których każda należy do innego deponenta – kraju lub instytucji. Gdy jedna strona sprzedaje złoto drugiej, pracownicy banku po prostu przenoszą sztabki z jednej przegrody do drugiej. Na podłodze skarbca widoczne są wgłębienia – ślady po upuszczonych sztabkach, których waga sprawia, że próba ich podniesienia jedną ręką jest praktycznie niemożliwa.

Informacje praktyczne

Federal Reserve Bank of New York znajduje się przy 33 Liberty Street na Manhattanie, w Financial District. Dojazd metrem: linie 2, 3 do Fulton Street lub linie 4, 5 do Wall Street. Wycieczki po banku, w tym wizyta w skarbcu, wymagają wcześniejszej rezerwacji – standardowo z wyprzedzeniem kilku tygodni. Wstęp jest bezpłatny, ale trzeba okazać dokument tożsamości ze zdjęciem. Aparaty fotograficzne i telefony komórkowe nie są dozwolone w strefie skarbca.

Uwaga: dostępność wycieczek zmienia się – po pandemii COVID-19 bank ograniczył publiczne wizyty, a aktualne zasady rezerwacji najlepiej sprawdzić na oficjalnej stronie newyorkfed.org.

Ciekawostki

• Skarbiec Rezerwy Federalnej pojawia się w filmie "Szklana pułapka 3" (1995) – John McClane w wykonaniu Bruce'a Willisa walczy z terrorystami próbującymi ukraść złoto z nowojorskiego banku centralnego.
• Drzwi prowadzące do głównego skarbca mają grubość 2,7 metra i ważą około 90 ton. Po zamknięciu tworzą hermetyczną pieczęć – ich otwarcie wymaga kilku osób i precyzyjnego ustawienia mechanizmów.
• W szczytowym momencie, pod koniec lat 60., w skarbcu przechowywano ponad 12 000 ton złota – stanowiło to blisko jedną czwartą wszystkich oficjalnych rezerw złota na świecie.
• Nowy Jork nie jest właścicielem żadnej ze sztabek – bank pełni wyłącznie rolę depozytariusza dla innych krajów i instytucji.