SSI, emerytura z Social Security i SSDI to trzy różne programy
Social Security Administration (SSA) prowadzi kilka programów o podobnych nazwach, ale zasady mają zupełnie inne. Najczęściej myli się SSI z emeryturą Social Security, a to dwie osobne sprawy.
| Emerytura Social Security | SSDI | SSI | |
|---|---|---|---|
| Skąd pieniądze | Składki z pracy (FICA) | Składki z pracy (FICA) | Ogólne podatki federalne |
| Czy trzeba pracować w USA | Tak, zwykle 40 kredytów (około 10 lat) | Tak, liczba kredytów zależy od wieku | Nie |
| Limit dochodu | Brak (przed pełnym wiekiem emerytalnym działa limit zarobków) | Praca powyżej SGA wyklucza świadczenie (1690 USD/mc w 2026 r.) | Dochód policzalny musi być niższy od stawki SSI (994 USD/mc w 2026 r.) |
| Limit majątku | Brak | Brak | 2000 USD osoba, 3000 USD para |
| Kto | Od 62 lat | Osoby niepełnosprawne przed pełnym wiekiem emerytalnym | Osoby od 65 lat, niewidome lub niepełnosprawne |
| Status imigracyjny | Łagodniejsze wymogi | Łagodniejsze wymogi | Bardzo surowe wymogi |
Jeśli zarabiałeś w USA i masz prawo do emerytury, sprawdź też poradnik o emeryturze z Polski i USA oraz umowie o zabezpieczeniu społecznym.
Kto może dostać SSI
Muszą być spełnione jednocześnie cztery warunki: kategoria osoby, niski dochód, niski majątek i odpowiedni status obywatelski lub imigracyjny.
Kategoria osoby
- masz co najmniej 65 lat, albo
- jesteś niewidomy w rozumieniu prawa: ostrość wzroku 20/200 lub gorsza w lepszym oku po korekcji albo pole widzenia nie szersze niż 20 stopni, albo
- jesteś niepełnosprawny według definicji SSA (dotyczy także dzieci).
Niski dochód
SSI to różnica między stawką federalną a twoim dochodem policzalnym. Jeśli dochód policzalny dorówna stawce, SSI spada do zera. Sposób liczenia zależy od rodzaju dochodu.
- Dochód niezarobkowy (emerytura z Polski, Social Security, alimenty, pieniądze od rodziny): po odjęciu ogólnego wyłączenia 20 USD zmniejsza SSI dolar za dolar.
- Zarobki z pracy: odejmuje się 65 USD (oraz niewykorzystaną część 20 USD), a z reszty liczy się tylko połowa.
- Nie liczą się m.in. świadczenia SNAP.
Przykład z pracą. Zarabiasz 600 USD miesięcznie i nie masz innego dochodu. SSA liczy: 600 minus 20 minus 65 daje 515, połowa to 257,50 USD. Dostajesz 994 minus 257,50, czyli 736,50 USD SSI (stawka 2026 r.).
Przykład z polską emeryturą. Emerytura z ZUS po przeliczeniu daje 500 USD miesięcznie. Policzalne jest 480 USD (500 minus 20), więc SSI wyniesie najwyżej 514 USD. To tylko rachunek dochodowy: najpierw musisz w ogóle spełnić warunki imigracyjne opisane niżej.
Niski majątek
Limit majątku policzalnego to 2000 USD dla osoby i 3000 USD dla pary. Kwoty nie zmieniły się od 1989 r.
Do limitu nie wlicza się m.in.:
- domu, w którym mieszkasz, bez względu na jego wartość,
- jednego samochodu używanego do transportu ciebie lub domownika, bez względu na wartość,
- sprzętów domowych i rzeczy osobistych,
- środków odłożonych na pogrzeb do 1500 USD na osobę (trzymanych osobno i opisanych jako fundusz pogrzebowy),
- polis na życie, jeśli łączna suma ubezpieczenia na daną osobę nie przekracza 1500 USD,
- pierwszych 100 000 USD na koncie ABLE,
- środków odłożonych w zatwierdzonym planie PASS (Plan to Achieve Self-Support).
Liczą się m.in.:
- pieniądze na kontach i w gotówce,
- akcje, fundusze, obligacje,
- druga nieruchomość, także w Polsce,
- drugi samochód,
- wartość wykupu polis, gdy suma ubezpieczenia przekracza 1500 USD.
Status imigracyjny: tu odpada najwięcej osób
SSI ma jedne z najsurowszych zasad dla nieobywateli. Od reformy z 22 sierpnia 1996 r. sam status „qualified alien” nie wystarcza. Trzeba należeć do jednej z kategorii i dodatkowo spełnić jeden z warunków.
Kto może się zakwalifikować
- Obywatele USA.
- Posiadacze zielonej karty (LPR) z 40 kwartałami pracy (QQ). Liczą się kwartały twoje, współmałżonka (w czasie małżeństwa, jeśli trwa albo małżonek zmarł) oraz rodziców z okresu, gdy miałeś mniej niż 18 lat. Kwartały dzieci się nie liczą. Kwartał po 1996 r. przepada, jeśli w tym kwartale ty albo osoba, od której go liczysz, braliście federalną pomoc zależną od dochodu (SSI, Medicaid, SNAP, TANF).
- Pięcioletnia karencja. Jeśli wjechałeś do USA 22 sierpnia 1996 r. lub później, przez pierwsze 5 lat od uzyskania statusu nie dostaniesz SSI na podstawie 40 kwartałów, nawet gdy je masz.
- Weterani i żołnierze w służbie czynnej USA oraz ich małżonkowie i dzieci na utrzymaniu.
- Osoby, które legalnie mieszkały w USA 22 sierpnia 1996 r. i są niewidome lub niepełnosprawne.
- Osoby, które pobierały SSI 22 sierpnia 1996 r. i nadal legalnie mieszkają w USA.
- Uchodźcy, azylanci, osoby z wstrzymaną deportacją, „Cuban/Haitian entrants” i Amerasians: tylko przez 7 lat od uzyskania statusu, chyba że spełniają też inny warunek z tej listy.
- Indianie urodzeni w Kanadzie (co najmniej w połowie pochodzenia indiańskiego) i członkowie uznanych federalnie plemion.
Osobne zasady mają m.in. ofiary przemocy w rodzinie (mogą być uznane za „qualified alien”, ale nadal muszą spełnić jeden z warunków), a także część ofiar handlu ludźmi oraz część osób z Afganistanu, Iraku i Ukrainy, które inne ustawy każą traktować jak uchodźców.
Kto nie dostanie SSI
- posiadacze zielonej karty bez 40 kwartałów i bez innego warunku z listy,
- osoby na wizach turystycznych, studenckich i pracowniczych,
- osoby z DACA lub TPS,
- osoby bez legalnego statusu.
Sponsor i formularz I-864
Jeśli dziecko sprowadziło cię do USA i podpisało za ciebie affidavit of support (I-864), SSA dolicza do twojego dochodu i majątku dochód oraz majątek sponsora i jego współmałżonka. Robi to nawet wtedy, gdy sponsor ci nie pomaga i mieszkacie osobno. Przy I-864 trwa to do twojej naturalizacji albo do zebrania 40 kwartałów. Są wyjątki, m.in. przy przemocy i przy skrajnym ubóstwie (wtedy na 12 miesięcy).
Uwaga: typowa sytuacja wygląda tak. Przyjeżdżasz jako emeryt z polską emeryturą, dzieci załatwiają ci zieloną kartę. Nie masz 40 kwartałów pracy w USA, a dochód sponsora i tak jest doliczany. W praktyce SSI wtedy nie przysługuje, dopóki nie zostaniesz obywatelem albo nie spełnisz innego warunku. Sprawdź to, zanim zaplanujesz budżet.
Kwoty SSI w 2026 roku
Federalna stawka (Federal Benefit Rate, FBR) od stycznia 2026 r., po waloryzacji o 2,8%:
- osoba samotna: 994 USD/mc,
- para małżeńska, oboje uprawnieni: 1491 USD/mc,
- dodatek na „essential person” (dotyczy tylko nielicznych, szczególnych przypadków): 498 USD/mc.
Od stycznia 2027 r. stawki wyniosą 1029 USD dla osoby i 1544 USD dla pary. SSA opublikowała je już w swoim podręczniku POMS.
Wiele stanów dopłaca własny dodatek (State Supplementary Payment). Jego wysokość zależy od stanu i sposobu zamieszkania, a część stanów nie płaci nic. Kwotę dla swojego stanu sprawdzisz w SSA albo w stanowym urzędzie pomocy społecznej.
Gdzie i z kim mieszkasz
Kwota SSI zależy też od tzw. living arrangement:
- Własne gospodarstwo domowe: pełna stawka.
- Cudze gospodarstwo domowe: jeśli przez cały miesiąc mieszkasz u kogoś, ten ktoś daje ci dach nad głową i zapewnia wszystkie posiłki, stawka spada o jedną trzecią (w 2026 r. o 331,33 USD dla osoby).
- Dziecko mieszkające z rodzicami: liczy się część dochodu rodziców.
- Placówka medyczna (np. dom opieki), za którą płaci głównie Medicaid: SSI wynosi najwyżej 30 USD/mc.
Od 30 września 2024 r. SSA nie wlicza już jedzenia od innych osób jako pomocy w naturze. Jeśli mieszkasz u dzieci, ale płacisz swoją proporcjonalną część kosztów mieszkania albo sam kupujesz część jedzenia, redukcja o jedną trzecią nie ma zastosowania. SSA może wtedy policzyć mniejszą kwotę za dach nad głową. Spisz z rodziną umowę o udziale w kosztach i zachowuj potwierdzenia wpłat.
Jak złożyć wniosek
- Telefonicznie: 1-800-772-1213. Możesz poprosić o bezpłatnego tłumacza na polski i umówić rozmowę.
- W lokalnym biurze SSA: adres znajdziesz w wyszukiwarce biur na ssa.gov.
- Online: pełny wniosek o SSI przez internet złożą tylko niektóre osoby (SSA podaje m.in. wiek 18–64 lata i jednoczesny wniosek o SSDI). Pozostali mogą zacząć sprawę online, a resztę załatwiają z pracownikiem SSA.
Przygotuj:
- numer SSN (albo dokumenty do jego nadania),
- dowód obywatelstwa lub statusu: paszport, zielona karta, świadectwo naturalizacji,
- akt urodzenia lub inny dowód wieku,
- akt małżeństwa, jeśli dotyczy,
- dowody dochodu: odcinki wypłat, decyzje emerytalne (także z ZUS),
- wyciągi z wszystkich kont, umowy, polisy, akty własności,
- umowę najmu lub rachunki za mieszkanie,
- przy niepełnosprawności: listę lekarzy, szpitali i diagnoz,
- dane konta do przelewu,
- jeśli masz sponsora: dane z formularza I-864 i informacje o dochodach sponsora.
SSI nie płaci za okres przed wnioskiem. Pierwsza wypłata należy się najwcześniej za miesiąc następujący po miesiącu złożenia wniosku albo spełnienia wszystkich warunków. Dlatego nie zwlekaj z kontaktem z SSA, nawet jeśli nie masz jeszcze wszystkich papierów. Decyzja przy niepełnosprawności trwa zwykle dłużej niż przy wieku 65 lat, bo dochodzi ocena medyczna.
Co może przyjść razem z SSI
- Medicaid. W 34 stanach i w Dystrykcie Kolumbii przyznanie SSI oznacza też Medicaid bez osobnej decyzji. W pozostałych stanach trzeba złożyć osobny wniosek, a w części z nich zasady są surowsze.
- Zmiana od 1 października 2026 r.: ustawa PL 119-21 ograniczyła federalne finansowanie pełnego Medicaid do obywateli, posiadaczy zielonej karty, „Cuban/Haitian entrants” i migrantów z państw COFA. Uchodźca czy azylant z SSI może więc nie dostać pełnego Medicaid, chyba że ma też inny status z tej listy.
- SNAP (bony żywnościowe): osobny wniosek w stanowym urzędzie. Dla nieobywateli SNAP ma własne zasady.
- Dodatek stanowy, jeśli twój stan go płaci.
- Lifeline: pobieranie SSI daje prawo do zniżki na telefon lub internet.
- Pomoc w opłatach za energię (LIHEAP) i mieszkaniowa (np. Section 8): osobne programy, osobne wnioski, często długie kolejki.
Obowiązki po przyznaniu SSI
SSA co jakiś czas ponownie sprawdza twój dochód i majątek (redetermination). Zmiany trzeba zgłaszać na bieżąco, najpóźniej do 10. dnia miesiąca po miesiącu, w którym coś się zmieniło. Zgłaszasz m.in.:
- nowy dochód, podwyżkę, nową emeryturę (także z Polski),
- zmiany w gospodarstwie domowym: ślub, rozwód, ktoś się wprowadza lub wyprowadza,
- wzrost oszczędności,
- wyjazd z USA,
- zmianę adresu.
Spóźnione zgłoszenie może skończyć się potrąceniem kary ze świadczenia, a niezgłoszona zmiana nadpłatą, którą SSA odbierze.
Na co uważać
- Pieniądze od rodziny. Gotówka od dzieci liczy się jako dochód w miesiącu, w którym ją dostałeś. To, co zostanie na koncie w następnym miesiącu, liczy się już jako majątek.
- Wyjazd do Polski. Za każdy pełny miesiąc kalendarzowy poza USA SSI nie przysługuje. Po 30 dniach z rzędu za granicą wypłata wraca dopiero wtedy, gdy znów spędzisz w USA 30 dni z rzędu.
- Mieszkanie lub oszczędności w Polsce liczą się do limitu majątku tak samo jak w USA.
- Konto ABLE jest dla osób, których niepełnosprawność zaczęła się przed 46. rokiem życia (od 1 stycznia 2026 r., wcześniej przed 26.). Pierwsze 100 000 USD nie liczy się do limitu SSI.
- Trust dla osoby niepełnosprawnej (special needs trust) może nie liczyć się do majątku, ale musi być poprawnie założony. Tu potrzebny jest prawnik.
- Większe oszczędności lub dom: zanim cokolwiek przepiszesz na dzieci, porozmawiaj z prawnikiem od prawa seniorów (elder law). Darowizny majątku mogą mieć skutki dla SSI i Medicaid.
Gdzie szukać pomocy
- lokalne biuro SSA (z bezpłatnym tłumaczem),
- stanowy program SHIP: bezpłatne doradztwo w sprawach Medicare i Medicaid,
- organizacje bezpłatnej pomocy prawnej (legal aid) w twoim stanie,
- pracownicy socjalni w parafiach i organizacjach polonijnych.
Najczęściej zadawane pytania
Mam zieloną kartę od 3 lat i 40 kwartałów pracy. Czy dostanę SSI?
Jeśli wjechałeś do USA 22 sierpnia 1996 r. lub później, zwykle jeszcze nie. Przez pierwsze 5 lat od uzyskania statusu 40 kwartałów nie daje prawa do SSI. Jeśli masz sponsora z I-864, liczy się też jego dochód.
Czy polska emerytura odbiera prawo do SSI?
Nie odbiera, ale zmniejsza kwotę. Po odjęciu 20 USD każdy dolar emerytury obniża SSI o dolara. Emeryturę trzeba zgłosić SSA.
Czy mogę pojechać do Polski na wakacje?
Krótki wyjazd tak. Jeśli jednak spędzisz poza USA cały miesiąc kalendarzowy albo 30 dni z rzędu, stracisz wypłatę za ten okres. Wyjazd zgłoś SSA.
Ile wynosi SSI w 2026 roku?
Federalna stawka to 994 USD miesięcznie dla osoby i 1491 USD dla pary. Kwotę obniża twój dochód, a niektóre stany dopłacają własny dodatek.
Czy SSI to to samo co emerytura Social Security?
Nie. Emerytura zależy od składek z pracy, a SSI to pomoc dla osób o niskich dochodach i majątku. Można dostawać oba świadczenia naraz, ale emerytura obniża SSI.
Źródła
| Źródło | Typ | Status / wiarygodność |
|---|---|---|
| SSA POMS SI 02001.020: stawki FBR 2024–2027 | Podręcznik urzędu (SSA) | Oficjalne, wersja z 20.10.2026 |
| SSA POMS DI 10501.015: progi SGA | Podręcznik urzędu (SSA) | Oficjalne, wersja z 15.10.2026 |
| SSA POMS SI 00502.100: warunki SSI dla nieobywateli | Podręcznik urzędu (SSA) | Oficjalne, wersja z 15.10.2026 |
| SSA POMS SI 00502.135: 40 kwartałów i 5-letnia karencja | Podręcznik urzędu (SSA) | Oficjalne |
| SSA POMS SI 00502.240: sponsor i I-864 | Podręcznik urzędu (SSA) | Oficjalne |
| SSA POMS SI 01110.003: limity majątku | Podręcznik urzędu (SSA) | Oficjalne |
| SSA POMS SI 01130.740: konta ABLE | Podręcznik urzędu (SSA) | Oficjalne, wersja z 26.02.2026 |
| SSA POMS SI 00501.410: pobyt poza USA | Podręcznik urzędu (SSA) | Oficjalne |
| SSA POMS SI 01715.010: Medicaid a SSI | Podręcznik urzędu (SSA) | Oficjalne, wersja z 30.09.2026 |
| 20 CFR part 416 (m.in. § 416.501, 416.714, 416.981, 416.1112, 416.1121, 416.1131, 416.1218, 416.1230, 416.1231) | Rozporządzenie federalne | Oficjalne, stan na 1.10.2026 |
| 47 CFR § 54.409: Lifeline | Rozporządzenie federalne | Oficjalne |
| CMS SHO #26-001: sekcja 71109 ustawy PL 119-21 | Wytyczne urzędu (CMS) | Oficjalne, 8.04.2026 |
| SSA: wniosek online o SSDI i SSI | Strona urzędu (SSA) | Oficjalne, 2025 r. |
Stan na 23 października 2026 r. Poradnik ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej. Zasady SSI zależą od szczegółów twojej sytuacji, dlatego ostateczną odpowiedź da tylko SSA, a w sprawach majątku i statusu imigracyjnego prawnik.
Komentarze (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!