- Traditional IRA: wpłaty często można odliczyć od dochodu teraz, a podatek płacisz przy wypłacie na emeryturze.
- Roth IRA: wpłacasz pieniądze już opodatkowane, a kwalifikowane wypłaty (po 59,5 roku życia i 5 latach od pierwszej wpłaty) są wolne od podatku.
- Limit wpłat na 2026 r. to 7500 USD łącznie na wszystkie konta IRA, a dla osób w wieku 50+ 8600 USD (dodatkowe 1100 USD). Nie więcej niż Twój dochód z pracy.
- Do Roth IRA nie każdy może wpłacać pełną kwotę: w 2026 r. limit maleje przy dochodzie (MAGI) od 153 000 do 168 000 USD dla osób samotnych i od 242 000 do 252 000 USD dla małżeństw rozliczających się wspólnie.
- Z Traditional IRA trzeba od 73 lat (od 75 dla urodzonych od 1960 r.) wypłacać RMD. Roth IRA za życia właściciela nie wymaga żadnych wypłat.
Oba konta służą do oszczędzania na emeryturę z ulgą podatkową. Różnią się tym, kiedy płacisz podatek: teraz czy później. Wybór zależy więc głównie od tego, czy dziś płacisz wyższy podatek niż na emeryturze. Poniżej porównujemy oba konta według zasad IRS obowiązujących w 2026 r. Jeśli masz też plan w pracy, przeczytaj poradnik 401(k) czy IRA.
Podstawowe różnice
| Cecha | Traditional IRA | Roth IRA |
|---|---|---|
| Podatek przy wpłacie | Wpłatę często można odliczyć od dochodu | Bez odliczenia, wpłacasz po opodatkowaniu |
| Podatek przy wypłacie | Wypłaty opodatkowane jak zwykły dochód (poza wpłatami nieodliczonymi) | Kwalifikowane wypłaty bez podatku |
| Limit dochodu do wpłat | Brak; dochód ogranicza tylko odliczenie | Tak, limit maleje przy wyższym dochodzie |
| Wymagane wypłaty (RMD) | Tak, od 73 lub 75 lat | Nie za życia właściciela |
| Wiek, do którego można wpłacać | Bez limitu wieku (od 2020 r.) | Bez limitu wieku |
Limity wpłat w 2026 r.
W 2026 r. łączne wpłaty na wszystkie Twoje konta Traditional IRA i Roth IRA nie mogą przekroczyć:
- 7500 USD (8600 USD, jeśli masz 50 lat lub więcej),
- albo Twojego dochodu z pracy (taxable compensation) za ten rok, jeśli jest niższy.
To jeden wspólny limit, a nie osobny dla każdego konta. Możesz go podzielić, na przykład 4000 USD na Roth i 3500 USD na Traditional. W 2025 r. limit wynosił 7000 USD (8000 USD dla 50+), a dodatek dla osób 50+ jest od 2026 r. waloryzowany i wzrósł z 1000 do 1100 USD. Limity na 2027 r. IRS ogłasza osobno.
Wpłatę za dany rok można zrobić do terminu złożenia zeznania podatkowego, bez przedłużenia. Dla większości osób wpłaty za 2026 r. można więc robić do 15 kwietnia 2027 r.
Małżonek bez dochodu też może mieć IRA (spousal IRA), jeśli rozliczacie się wspólnie. Każde z was może wpłacić do limitu, o ile łączne wpłaty nie przekroczą dochodu z pracy wykazanego we wspólnym zeznaniu.
Wpłata ponad limit to nadpłata (excess contribution), od której należy się podatek 6% za każdy rok, w którym zostaje na koncie. Nadpłatę trzeba wycofać.
Limity dochodu w 2026 r.
Kto może wpłacać do Roth IRA
Kwota, którą możesz wpłacić do Roth IRA, maleje stopniowo w przedziale dochodu (modified AGI), a powyżej górnej granicy wynosi zero.
| Status rozliczenia | Przedział stopniowego ograniczenia w 2026 r. |
|---|---|
| Osoba samotna, head of household | 153 000–168 000 USD |
| Małżeństwo rozliczające się wspólnie | 242 000–252 000 USD |
| Małżonek rozliczający się osobno | 0–10 000 USD |
Kto może odliczyć wpłatę do Traditional IRA
Jeśli ani Ty, ani małżonek nie macie planu emerytalnego w pracy, wpłatę do Traditional IRA odliczysz w całości bez względu na dochód. Jeśli plan w pracy ma któreś z was, odliczenie maleje w tych przedziałach:
| Sytuacja | Przedział stopniowego ograniczenia w 2026 r. |
|---|---|
| Osoba samotna z planem w pracy | 81 000–91 000 USD |
| Małżeństwo (wspólnie), osoba wpłacająca ma plan w pracy | 129 000–149 000 USD |
| Małżeństwo (wspólnie), osoba wpłacająca nie ma planu, ale małżonek ma | 242 000–252 000 USD |
| Małżonek rozliczający się osobno, z planem w pracy | 0–10 000 USD |
Powyżej tych granic nadal możesz wpłacać do Traditional IRA, tylko bez odliczenia. Takie wpłaty trzeba wykazać na formularzu 8606.
Wypłaty: kiedy bez podatku i bez dodatkowej kary
Roth IRA
Wypłata z Roth IRA jest kwalifikowana, czyli w całości bez podatku, gdy minęło 5 lat od początku pierwszego roku podatkowego, za który wpłaciłeś na Roth IRA, i dodatkowo:
- masz co najmniej 59,5 roku,
- albo jesteś osobą niepełnosprawną,
- albo wypłatę dostaje spadkobierca po Twojej śmierci,
- albo wypłata służy na zakup pierwszego domu (do 10 000 USD w ciągu życia).
Przy wypłacie niekwalifikowanej IRS stosuje kolejność: najpierw wychodzą Twoje zwykłe wpłaty, potem kwoty z konwersji, na końcu zyski. Dzięki temu wcześniej wpłacone pieniądze zwykle można wypłacić bez podatku, a opodatkowanie i ewentualna dodatkowa kara 10% dotyczą głównie zysków.
Traditional IRA
Każda wypłata z Traditional IRA jest opodatkowana jak zwykły dochód, poza częścią odpowiadającą wpłatom, których nie odliczyłeś. Przed 59,5 roku życia dochodzi zwykle dodatkowy podatek 10%, chyba że przysługuje jeden z wyjątków opisanych w publikacji IRS 590-B.
RMD, czyli wymagane wypłaty
Z Traditional IRA trzeba wypłacać minimalne kwoty co roku od 73 lat (urodzeni w latach 1951–1958) albo od 75 lat (urodzeni od 1960 r.). Roth IRA nie wymaga wypłat, dopóki właściciel żyje. Obowiązek pojawia się dopiero u spadkobierców. Zasady opisujemy w poradniku RMD: co to jest i jak działa.
Które konto wybrać
Najprostsze pytanie brzmi: czy dziś płacisz wyższy podatek, niż spodziewasz się płacić na emeryturze?
- Roth IRA zwykle wypada lepiej, gdy jesteś na początku kariery, zarabiasz mniej niż w przyszłości albo spodziewasz się wyższych stawek później. Pomaga też, gdy chcesz zostawić pieniądze rodzinie albo nie chcesz przymusowych wypłat na starość.
- Traditional IRA zwykle wypada lepiej, gdy teraz jesteś w wysokim przedziale podatkowym, a na emeryturze spodziewasz się niższego dochodu, i gdy możesz wpłatę odliczyć.
- Gdy nie wiesz, możesz podzielić wpłaty między oba konta. Na emeryturze będziesz mieć wtedy pieniądze opodatkowane i nieopodatkowane, z których możesz wypłacać zależnie od sytuacji.
Na emeryturze wyższy dochód z wypłat z Traditional IRA może też podnieść składki Medicare (IRMAA) i opodatkowanie Social Security. Wypłaty kwalifikowane z Roth IRA nie wchodzą do dochodu.
Konwersja Traditional IRA na Roth IRA
Pieniądze z Traditional IRA można przenieść na Roth IRA. Przeniesiona kwota (poza wpłatami nieodliczonymi) jest doliczana do dochodu w roku konwersji, więc trzeba od niej zapłacić podatek. Od konwersji wykonanych od 2018 r. nie da się już wycofać (recharacterization), dlatego decyzję warto przeliczyć przed przelewem.
Duża konwersja podnosi dochód w danym roku, co może po dwóch latach podnieść składki Medicare. Opisuje to poradnik Roth conversion a Medicare.
Osoby z dochodem powyżej limitu Roth czasem wpłacają do Traditional IRA bez odliczenia, a potem konwertują te pieniądze na Roth. Jeśli jednak masz na innych tradycyjnych kontach IRA pieniądze odliczone wcześniej, konwersja nie będzie w całości bez podatku. Część opodatkowaną liczy się proporcjonalnie na formularzu 8606, z uwzględnieniem Twoich tradycyjnych IRA. Zanim to zrobisz, przeczytaj poradnik backdoor Roth IRA i porozmawiaj z doradcą podatkowym.
Najczęstsze błędy i mity
| Mit lub błąd | Jak jest naprawdę |
|---|---|
| „Limit wpłat to 6000 USD” | To limit sprzed kilku lat (obowiązywał m.in. w 2020 r.). W 2026 r. obowiązuje 7500 USD, a dla 50+ 8600 USD. |
| „RMD z Traditional IRA zaczyna się w wieku 72 lat” | Od 2023 r. wiek wynosi 73 lata, a dla urodzonych od 1960 r. 75 lat. |
| Osobny limit dla Roth i osobny dla Traditional | Limit jest wspólny dla wszystkich kont IRA. |
| Wpłata do Roth IRA bez sprawdzenia dochodu | Przy dochodzie powyżej limitu wpłata staje się nadpłatą z podatkiem 6% rocznie. |
| „Po 70 latach nie można już wpłacać do IRA” | Od 2020 r. nie ma limitu wieku, potrzebny jest tylko dochód z pracy (własny lub małżonka przy wspólnym rozliczeniu). |
| Konwersja w roku wysokich dochodów bez przeliczenia | Podatek i składki Medicare mogą pochłonąć dużą część korzyści. |
Co zrobić krok po kroku
- Sprawdź swój przewidywany dochód (MAGI) za 2026 r. i to, czy Ty lub małżonek macie plan emerytalny w pracy.
- Na tej podstawie ustal, czy możesz wpłacać do Roth IRA i czy odliczysz wpłatę do Traditional IRA.
- Porównaj swoją obecną stawkę podatku z tą, której spodziewasz się na emeryturze.
- Pilnuj łącznego limitu 7500 USD (8600 USD dla 50+) na wszystkie konta IRA.
- Przy konwersji lub backdoor Roth przelicz podatek z doradcą, zanim wykonasz przelew.
Najczęściej zadawane pytania
Ile mogę wpłacić do IRA w 2026 r.?
Łącznie 7500 USD na wszystkie konta Traditional i Roth IRA, a od 50. roku życia 8600 USD. Nie więcej niż Twój dochód z pracy za ten rok.
Czy mogę mieć jednocześnie Roth IRA i Traditional IRA?
Tak. Obowiązuje jednak jeden wspólny limit wpłat dla obu kont.
Czy z Roth IRA trzeba wypłacać RMD?
Nie, dopóki żyjesz. Wypłaty minimalne muszą robić dopiero spadkobiercy.
Do kiedy mogę wpłacić na IRA za 2026 r.?
Do terminu złożenia zeznania podatkowego za 2026 r. bez przedłużenia, dla większości osób do 15 kwietnia 2027 r.
Źródła
| Źródło | Typ | Status / wiarygodność |
|---|---|---|
| IRS: limity na 2026 r. (Notice 2025-67) | Rządowe (USA) | Zweryfikowane 23.10.2026 |
| IRS: Retirement topics, IRA contribution limits | Rządowe (USA) | Zweryfikowane 23.10.2026 |
| IRS: Roth IRAs | Rządowe (USA) | Zweryfikowane 23.10.2026 |
| IRS Publication 590-A (wpłaty, termin, konwersje) | Rządowe (USA) | Zweryfikowane 23.10.2026 |
| IRS Publication 590-B (wypłaty, RMD, wypłaty kwalifikowane) | Rządowe (USA) | Zweryfikowane 23.10.2026 |
| IRS: Retirement topics, Required minimum distributions | Rządowe (USA) | Zweryfikowane 23.10.2026 |
| 26 CFR 1.401(a)(9)-2: wiek rozpoczęcia RMD | Prawo (USA) | Zweryfikowane 23.10.2026 |
Stan na 23 października 2026 r. Limity dotyczą 2026 r. Poradnik ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej ani inwestycyjnej. Przed decyzją skonsultuj się z doradcą podatkowym.
Komentarze (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!