- CBP zatrzymuje gotówkę na granicy najczęściej wtedy, gdy podróżny nie zgłosił kwoty powyżej 10 000 USD na formularzu FinCEN 105.
- Wszystko zaczyna się od pisma Notice of Seizure. Termin na odpowiedź liczy się od dnia wysłania pisma, a nie od dnia, w którym je odebrałeś.
- Petycję (prośbę o zwrot lub złagodzenie) składa się co do zasady w ciągu 30 dni od wysłania zawiadomienia. Claim, czyli żądanie skierowania sprawy do sądu, w terminie z zawiadomienia, nie krótszym niż 35 dni.
- Po złożeniu Claim rząd ma 90 dni na skargę w sądzie albo musi oddać pieniądze.
- Petycję i Claim możesz złożyć sam. Przy większych kwotach lub podejrzeniu przestępstwa porozmawiaj z prawnikiem.
Zabrana na lotnisku albo na przejściu granicznym gotówka nie przepada od razu. Służba Celna i Ochrony Granic USA (U.S. Customs and Border Protection, CBP) zajmuje pieniądze, a o tym, czy wrócą, decyduje później osobne postępowanie. Masz w nim prawa, ale terminy są krótkie i łatwo je przegapić. Opisujemy, skąd się biorą zatrzymania, jakie pismo przychodzi pocztą, czym różni się petycja od Claim i co zrobić w pierwszych tygodniach.
Poradnik dotyczy zatrzymań przez CBP przy przekraczaniu granicy. Jeśli pieniądze zabrała policja albo agencja federalna podczas podróży wewnątrz kraju, zajrzyj do poradnika Podróż z gotówką wewnątrz USA. Stan prawny na 23 października 2026 r.
Dlaczego CBP zatrzymuje gotówkę
Wwożenie i wywożenie dowolnej kwoty jest legalne. Jeśli jednak przewozisz przez granicę USA łącznie więcej niż 10 000 USD w gotówce lub innych instrumentach płatniczych (np. czekach podróżnych, czekach na okaziciela), musisz to zgłosić na formularzu FinCEN 105. Wynika to z 31 U.S.C. 5316. Szczegóły zgłoszenia opisujemy w poradniku Ile gotówki można przewieźć przez granicę USA.
Brak zgłoszenia albo nieprawdziwe dane to podstawa do zajęcia i przepadku pieniędzy (31 U.S.C. 5317), a w poważniejszych sprawach także do kary cywilnej lub karnej. CBP pisze o tym wprost na swojej stronie o przewozie pieniędzy. Pieniądze mogą zostać zajęte również wtedy, gdy funkcjonariusze podejrzewają związek z innym przestępstwem, np. z handlem narkotykami.
Typowy przykład: ktoś wiezie do Polski oszczędności na zakup mieszkania albo wraca z gotówką ze sprzedaży domu, pieniądze są legalne, ale nikt ich nie zgłosił. Nawet wtedy odzyskanie gotówki wymaga formalnej procedury opisanej niżej.
Pismo Notice of Seizure
Po zajęciu CBP wysyła pisemne zawiadomienie o zajęciu (Notice of Seizure) do osób, które mogą mieć prawo do pieniędzy. Według 18 U.S.C. 983 i 19 CFR 162.92 pismo musi wyjść jak najszybciej, nie później niż 60 dni od zajęcia. CBP może jednorazowo przedłużyć ten termin o 30 dni, a sąd o kolejne okresy, np. gdy zawiadomienie zaszkodziłoby dochodzeniu. Jeśli zawiadomienie nie zostanie wysłane w terminie i nie było przedłużenia, CBP musi zwrócić pieniądze, choć rząd może później wszcząć postępowanie od nowa (19 CFR 162.93).
Zawiadomienie wskazuje m.in. przepisy, które według CBP zostały naruszone, opis zdarzenia oraz adres biura Fines, Penalties and Forfeitures (FP&F), które prowadzi sprawę. Informuje też o prawie do złożenia petycji. Według 19 CFR 162.31 CBP rozpatrzy petycję przed skierowaniem sprawy dalej tylko wtedy, gdy wyraźnie zgodzisz się na wstrzymanie postępowania o przepadek. W praktyce do zawiadomienia dołączany jest formularz wyboru drogi (election of proceedings), na którym zaznaczasz jedną z opcji opisanych niżej.
Terminy liczą się od dnia wysłania zawiadomienia, a nie od dnia, w którym list dotarł. Jeśli przeprowadziłeś się albo jesteś w Polsce, sprawdź jak najszybciej, czy pismo nie czeka pod starym adresem. Gdy listu nie dostałeś, a było tylko ogłoszenie publiczne, Claim można złożyć w ciągu 30 dni od ostatniej publikacji ogłoszenia. Ogłoszenia CBP o konfiskatach są publikowane na forfeiture.gov.
Cztery drogi do wyboru
W sprawach, które podlegają ustawie CAFRA (Civil Asset Forfeiture Reform Act z 2000 r., czyli 18 U.S.C. 983), a należą do nich zajęcia za niezgłoszenie gotówki, masz w praktyce cztery możliwości:
| Droga | Na czym polega | Termin |
|---|---|---|
| Petycja (Petition for Remission or Mitigation) | Prosisz CBP o zwrot całości (remission) albo części pieniędzy (mitigation). Decyduje urzędnik FP&F, a przy większych sprawach centrala CBP. Sprawa nie trafia do sądu. | 30 dni od wysłania zawiadomienia (19 CFR 171.2), chyba że pismo podaje inaczej; CBP może przedłużyć termin |
| Claim (roszczenie, skierowanie do sądu) | Żądasz, żeby o przepadku zdecydował sąd federalny. Sprawę przejmuje prokuratura federalna. | Termin wpisany w zawiadomieniu, nie krótszy niż 35 dni od jego wysłania (18 U.S.C. 983(a)(2)(B), 19 CFR 162.94) |
| Offer in compromise | Proponujesz ugodę na piśmie. Oferta musi powoływać się na 19 U.S.C. 1617, a jej kwotę wpłaca się do CBP (19 CFR 171.31). | Według zawiadomienia |
| Zrzeczenie się (abandonment) | Oświadczasz, że nie rościsz sobie prawa do pieniędzy. Pieniądze przepadają bez Twojego udziału. | Nie dotyczy |
Zasady dla petycji i Claim przy zajęciach według CAFRA opisuje 19 CFR 162.94: Claim składa się „zamiast” petycji. Dlatego wybór na formularzu ma znaczenie i warto go przemyśleć, zanim odeślesz pismo.
Petycja: kiedy ma sens
Petycja to prośba o łaskę w trybie administracyjnym. Najczęściej wybiera się ją wtedy, gdy pieniądze pochodzą z legalnego źródła, a problemem był tylko brak zgłoszenia. CBP może zwrócić całość, zwrócić część pod warunkiem zapłaty określonej kwoty albo odmówić. Wynik zależy od okoliczności i nie ma tu gwarancji.
Petycja nie wymaga specjalnego formularza. CBP udostępnia jednak druk CBP Form 4609, który ułatwia podanie wszystkich wymaganych informacji. Według 19 CFR 171.1 petycja musi zawierać:
- opis zajętego mienia (kwota, waluty),
- datę i miejsce zajęcia,
- fakty i okoliczności, które uzasadniają zwrot,
- dowód, że masz prawo do tych pieniędzy.
Petycję składa się w biurze FP&F, którego adres jest w zawiadomieniu, w dwóch egzemplarzach, chyba że składasz ją elektronicznie. CBP może zażądać, żeby dokumenty były po angielsku albo miały tłumaczenie. Osoba, która nie mówi po angielsku, może przy sprawach niehandlowych poprosić członka rodziny lub innego przedstawiciela o złożenie petycji w jej imieniu (19 CFR 171.1(b)).
Fałszywe oświadczenie w petycji może skończyć się zarzutem z 18 U.S.C. 1001. Pisz tylko to, co możesz udokumentować.
Jakie dokumenty dołączyć
- wyciągi bankowe i potwierdzenia wypłat pokazujące, skąd są pieniądze,
- umowę sprzedaży domu, samochodu lub firmy, jeśli to z niej pochodzi gotówka,
- zeznania podatkowe lub inne dowody legalnych dochodów,
- dokumenty celu podróży, np. umowę przedwstępną zakupu mieszkania,
- krótkie wyjaśnienie, dlaczego kwota nie została zgłoszona,
- przy kilku osobach: kto był właścicielem której części pieniędzy.
Co się dzieje po decyzji
Jeśli CBP zgodzi się oddać pieniądze pod warunkiem zapłaty określonej kwoty, decyzja obowiązuje zwykle 60 dni od zawiadomienia o niej, chyba że pismo podaje inny termin (19 CFR 171.22). Zapłata kwoty z decyzji zamyka sprawę jako ugoda (19 CFR 171.23).
Gdy decyzja Cię nie zadowala, możesz złożyć petycję uzupełniającą (supplemental petition) w ciągu 60 dni od zawiadomienia o decyzji, jeśli w samej decyzji nie wskazano innego terminu (19 CFR 171.61). Czy na tym etapie da się jeszcze złożyć Claim i w jakim terminie, wyczytasz z pisma z decyzją. Jeśli nie jest to jasne, zapytaj biuro FP&F na piśmie albo prawnika.
Przyjęcie zwrotu w drodze petycji nie daje prawa do zwrotu kosztów adwokata ani odsetek od rządu (19 CFR 162.96).
Claim: droga do sądu
Claim wybiera się zwykle wtedy, gdy uważasz, że do zajęcia w ogóle nie powinno dojść, albo gdy CBP zarzuca związek z przestępstwem i chcesz, żeby ocenił to sędzia. Według 19 CFR 162.94 Claim:
- musi być na piśmie, ale nie wymaga konkretnego formularza,
- musi wskazać zajęte pieniądze i Twój tytuł do nich,
- składa się pod przysięgą, z odpowiedzialnością za krzywoprzysięstwo (under penalty of perjury),
- nie wymaga wpłaty kaucji (bond).
Po złożeniu Claim rząd ma 90 dni na wniesienie skargi o przepadek do sądu federalnego albo musi zwrócić pieniądze. Sąd może ten termin przedłużyć z ważnej przyczyny lub za zgodą stron (18 U.S.C. 983(a)(3)). Jeśli rząd nie złoży skargi ani nie uzyska przedłużenia, musi oddać pieniądze i nie może już dochodzić cywilnej konfiskaty w związku z tym samym czynem.
W sądzie ciężar dowodu spoczywa na rządzie: musi wykazać przewagą dowodów, że pieniądze podlegają przepadkowi (983(c)). Gdy sprawa trafi do sądu, trzeba w terminach sądowych złożyć roszczenie i odpowiedź na skargę. Te terminy opisujemy w poradniku o konfiskacie cywilnej, a na tym etapie potrzebny jest już adwokat. Jeśli w przeważającej mierze wygrasz, rząd pokrywa rozsądne koszty adwokata (28 U.S.C. 2465(b)).
Gotówki nie da się odzyskać „na czas sprawy” z powodu trudnej sytuacji. Takie tymczasowe zwolnienie co do zasady nie obejmuje gotówki, chyba że to pieniądze legalnie działającej firmy (19 CFR 162.95).
Petycja czy Claim
| Petycja | Claim | |
|---|---|---|
| Kto decyduje | CBP (biuro FP&F albo centrala) | Sąd federalny |
| Termin | 30 dni od wysłania zawiadomienia | Z zawiadomienia, min. 35 dni od wysłania |
| Możliwy wynik | Zwrot całości, zwrot części za opłatą albo odmowa | Wyrok sądu: zwrot albo przepadek, możliwa też ugoda |
| Koszty adwokata | Nie są zwracane | Zwracane, jeśli w przeważającej mierze wygrasz |
| Kiedy rozważyć | Pieniądze legalne, problem tylko ze zgłoszeniem | Spór o fakty, zarzut przestępstwa, odmowa w petycji |
Plan działania po zatrzymaniu
- Na granicy weź pokwitowanie zajęcia i zapisz nazwiska lub numery funkcjonariuszy, datę i miejsce. Nie podpisuj dokumentu, w którym zrzekasz się pieniędzy, jeśli nie chcesz ich stracić.
- Zbierz dokumenty pochodzenia pieniędzy, zanim przyjdzie zawiadomienie.
- Gdy dostaniesz Notice of Seizure, od razu zapisz datę wysłania i policz terminy: 30 dni na petycję, termin z pisma na Claim.
- Zdecyduj, którą drogą idziesz. Przy wątpliwościach skonsultuj się z prawnikiem jeszcze przed upływem terminu na petycję.
- Wyślij dokumenty tak, żeby mieć dowód nadania i doręczenia, i zachowaj kopie wszystkiego.
- Pilnuj kolejnych pism: decyzja w sprawie petycji ma własne terminy (60 dni).
Najczęstsze błędy
| Błąd | Skutek | Jak uniknąć |
|---|---|---|
| Liczenie terminu od dnia odebrania listu | Spóźniona petycja lub Claim | Licz od daty wysłania podanej w piśmie |
| Brak dowodów pochodzenia pieniędzy | Odmowa albo niski zwrot | Wyciągi, umowy, zeznania podatkowe |
| Podpisanie zrzeczenia się pieniędzy na granicy | Pieniądze przepadają bez postępowania | Nie podpisuj, jeśli chcesz walczyć o zwrot |
| Nieprzemyślany wybór na formularzu | Utrata drogi sądowej albo koszty sądu bez potrzeby | Porównaj petycję i Claim, w razie wątpliwości zapytaj prawnika |
| Nieprawdziwe informacje w piśmie | Odmowa i ryzyko zarzutu z 18 U.S.C. 1001 | Pisz tylko to, co możesz udokumentować |
Najczęściej zadawane pytania
Ile mam czasu na petycję do CBP?
Co do zasady 30 dni od daty wysłania zawiadomienia o zajęciu (19 CFR 171.2). Biuro FP&F może ten termin przedłużyć, gdy okoliczności to uzasadniają, ale o przedłużenie trzeba poprosić przed jego upływem. W wyjątkowych sprawach zawiadomienie może podać krótszy termin, nie krótszy jednak niż 7 dni roboczych.
Ile mam czasu na Claim?
Tyle, ile podaje zawiadomienie. Termin nie może przypadać wcześniej niż 35 dni od wysłania pisma. Jeśli listu nie dostałeś, Claim można złożyć w ciągu 30 dni od ostatniej publikacji ogłoszenia o zajęciu.
Czy mogę złożyć petycję bez prawnika?
Tak. Petycja nie wymaga adwokata ani specjalnego formularza, choć druk CBP Form 4609 ułatwia sprawę. Przy dużych kwotach, zarzucie przestępstwa albo sporze o fakty pomoc prawnika jest bardzo zalecana.
Czy rząd ma 90 dni od zajęcia na pozew?
Nie. Termin 90 dni liczy się od złożenia Claim, a nie od zajęcia. Od zajęcia liczy się termin na wysłanie zawiadomienia: 60 dni (90 dni, gdy pieniądze zajęła policja stanowa lub lokalna i przekazała je agencji federalnej).
Czy dostanę odsetki, jeśli CBP odda pieniądze po petycji?
Nie. Osoba, która przyjmuje decyzję o zwrocie lub złagodzeniu w drodze petycji, nie jest uznawana za wygrywającą sprawę i nie może żądać od rządu kosztów adwokata ani odsetek (19 CFR 162.96).
Źródła
| Źródło | Typ | Status / wiarygodność |
|---|---|---|
| 18 U.S.C. 983 – zasady cywilnej konfiskaty (CAFRA) | Ustawa federalna | Tekst obowiązujący, sprawdzony 23.10.2026 |
| 19 CFR 162.91–162.96 – zajęcia CBP według CAFRA | Rozporządzenie federalne | eCFR, stan na 1.10.2026 |
| 19 CFR 162.31 – treść zawiadomienia | Rozporządzenie federalne | eCFR, stan na 1.10.2026 |
| 19 CFR część 171 – petycje, decyzje, oferty ugody | Rozporządzenie federalne | eCFR, stan na 1.10.2026 |
| 31 U.S.C. 5317 – zajęcie i przepadek instrumentów pieniężnych | Ustawa federalna | Tekst obowiązujący |
| 31 U.S.C. 5321(c) – darowanie przepadku | Ustawa federalna | Tekst obowiązujący |
| CBP – Money and Other Monetary Instruments | Oficjalna strona CBP | Wysoka |
| CBP Form 4609 – petycja o zwrot lub złagodzenie | Formularz CBP | Wersja 08/26, w użyciu |
| Forfeiture.gov – ogłoszenia o konfiskatach, także CBP | Oficjalna strona DOJ | Wysoka |
Stan na 23 października 2026 r. Poradnik ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Terminy w konkretnej sprawie zawsze sprawdzaj w piśmie od CBP, a przy większych kwotach lub zarzutach skontaktuj się z adwokatem.
Komentarze (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!