Budzisz się z gorączką i zgłaszasz, że nie możesz przyjść na zmianę. Czy pracodawca musi zapłacić za ten dzień? Czy może żądać zaświadczenia od lekarza? Odpowiedź zależy od stanu, miasta, rodzaju zatrudnienia i dostępnych godzin wolnego.
W Illinois część pracowników może wykorzystać ustawowy płatny urlop z dowolnego powodu, a Chicago ma osobne zasady. W New Jersey i Nowym Jorku obowiązują przepisy o sick leave. W Teksasie ogólna stanowa gwarancja płatnego sick leave dla sektora prywatnego nie obowiązuje. Poniżej pokazujemy różnice i miejsca, w których można sprawdzić własną sytuację.
Informacje sprawdzono 28 października 2026 r. Poradnik dotyczy głównie pracowników sektora prywatnego. Przy rozstrzyganiu konkretnej sprawy znaczenie mają miejsce pracy, rodzaj zatrudnienia, dostępne godziny wolnego i przepisy obowiązujące w dniu nieobecności.
Czy w całych Stanach przysługują płatne dni chorobowe?
Nie ma jednej ogólnej federalnej ustawy, która gwarantuje każdemu pracownikowi prywatnej firmy płatne sick leave. Uprawnienia mogą wynikać z prawa stanu, miasta lub hrabstwa, układu zbiorowego, umowy albo polityki firmy. Niektórzy pracownicy przy określonych kontraktach federalnych podlegają szczególnym zasadom.
Federalna ustawa FMLA zapewnia uprawnionym pracownikom objętych nią pracodawców chroniony, zasadniczo bezpłatny urlop w określonych sytuacjach rodzinnych i zdrowotnych. Ma osobne warunki i nie jest tym samym co zwykły jednodniowy sick day. Wizyta w domu z przeziębieniem nie zawsze spełnia warunki FMLA.
Najpierw ustal, gdzie fizycznie wykonujesz pracę, czy jesteś pracownikiem objętym danym prawem i ile masz dostępnych godzin. Praca na część etatu sama w sobie nie odbiera ochrony wynikającej z ustaw Nowego Jorku.
Porównanie: gdzie pracujesz ma znaczenie
Przykłady poniżej dotyczą pracowników objętych wskazanym prawem. Limity nie zawsze są dostępne od pierwszego dnia. Mogą obowiązywać wyjątki dla niektórych zawodów, układów zbiorowych lub zatrudnienia. Dodatkowo miasto lub hrabstwo może mieć własne przepisy. Liczby opisują ogólne minimum, niekoniecznie ofertę konkretnej firmy.
Illinois: płatne wolne także bez podania powodu
Stanowa Paid Leave for All Workers Act pozwala uprawnionym pracownikom naliczać godzinę płatnego wolnego za każde 40 przepracowanych godzin, do 40 godzin w okresie 12 miesięcy. Pracodawca może zamiast naliczania przyznać pulę z góry. Naliczone wolne można co do zasady wykorzystać po 90 dniach zatrudnienia.
Wolne przysługujące na podstawie tej ustawy można wykorzystać z dowolnego powodu. Według stanowego urzędu pracodawca nie może żądać podania przyczyny ani zaświadczenia dotyczącego tego ustawowego wolnego. Obowiązują jednak zasady zgłoszenia oraz wyjątki. Dodatkowe, ponadustawowe wolne może podlegać innej polityce.
Chicago i Cook County mają osobne przepisy lokalne. Nie zakładaj, że stanowa ustawa automatycznie rozstrzyga Twoją sytuację. Szczegóły: Illinois Department of Labor: pytania o płatne wolne.
Chicago: dwa rodzaje wolnego
Chicago przewiduje dla objętych przepisami pracowników dwa rodzaje czasu: Paid Leave, które można wykorzystać z dowolnego powodu, oraz Paid Sick Leave na cele wymienione w miejskim prawie. Przy naliczaniu co 35 przepracowanych godzin powstaje co najmniej po jednej godzinie każdego rodzaju wolnego, do 40 godzin każdego rodzaju w 12-miesięcznym okresie naliczania. Pracodawca może zastosować dozwolone przyznanie puli z góry.
Miasto określa warunki objęcia prawem i terminy użycia naliczonych godzin: co do zasady najpóźniej od 30. dnia zatrudnienia dla sick leave i 90. dnia dla Paid Leave. Przy korzystaniu z miejskiego Paid Leave nie trzeba podawać powodu ani przedstawiać dokumentacji. Miejskie przepisy pozwalają żądać potwierdzenia chronionego Paid Sick Leave przy nieobecności dłuższej niż trzy kolejne dni pracy, z określonymi warunkami. Nie myl tych dwóch pul.
Przepisy: Chicago Paid Leave and Paid Sick and Safe Leave Ordinance. Porównanie właściwych urzędów i zasad publikuje Cook County.
Cook County poza Chicago
Cook County ma własne przepisy o płatnym wolnym: co do zasady jedna godzina za każde 40 przepracowanych godzin, z możliwością wykorzystania na dowolny cel. Zasady właściwe dla konkretnej gminy mogą zależeć od jej przepisów. Chicago ma odrębną ustawę miejską. Sprawdź adres pracy na stronie hrabstwa, zamiast zakładać, że każdy przedmiejski sklep podlega identycznym zasadom.
New Jersey: do 40 godzin earned sick leave
Większość pracowników objętych ustawą, również wielu pracowników tymczasowych i zatrudnionych na część etatu, nalicza godzinę płatnego sick leave za każde 30 godzin pracy, do 40 godzin w roku świadczeniowym. Czas można wykorzystać m.in. na własną chorobę, leczenie lub opiekę nad bliską osobą. Firma może przyznać 40 godzin z góry.
New Jersey Department of Labor wskazuje możliwość żądania rozsądnej dokumentacji przy trzech lub większej liczbie kolejnych dni oraz w określonych wcześniej wskazanych okresach intensywnej pracy. Inne materiały tego urzędu opisują próg w nieco inny sposób. Jeżeli pracodawca domaga się dokumentu po krótszej nieobecności lub w dniu wskazanym jako szczególny, sprawdź okoliczności bezpośrednio z New Jersey Department of Labor. Nie zakładaj, że identyczne zasady jak w NYC obowiązują po drugiej stronie rzeki.
Massachusetts: do 40 godzin, czasem bezpłatnych
Większość objętych prawem pracowników nalicza co najmniej godzinę za każde 30 godzin pracy i może wykorzystać do 40 godzin rocznie. U pracodawcy mającego co najmniej 11 pracowników wolne musi być płatne. U mniejszych pracodawców chroniony czas może być bezpłatny.
Pracodawca może wymagać dokumentacji tylko w określonych przypadkach. FAQ prokuratora stanowego wymienia między innymi nieobecność obejmującą ponad 24 kolejne zaplanowane godziny pracy, trzy kolejne zaplanowane dni pracy lub inne szczególne sytuacje. Osoba bez lekarza może w przewidzianych okolicznościach podpisać własne oświadczenie. Szczegóły: Massachusetts: Earned Sick Time i FAQ prokuratora stanowego.
Pensylwania i Filadelfia: sprawdź przepisy miasta
Pensylwania wskazuje, że ogólne prawo stanowe nie wymaga od pracodawcy wypłaty wynagrodzenia za czas nieprzepracowany tylko dlatego, że jest to sick leave. Uprawnienie może jednak wynikać z umowy, polityki firmy lub prawa miejscowego. Szczególną ochronę mogą także zapewniać inne ustawy, w tym FMLA.
W Filadelfii obowiązuje miejska ustawa: objęci nią pracownicy naliczają godzinę za każde 40 godzin pracy, do 40 godzin rocznie. Według miasta pracodawcy z co najmniej 10 pracownikami zapewniają płatny czas, a przy mniejszych firmach może on być bezpłatny. Istnieją wyjątki dotyczące m.in. części pracowników sezonowych i innych kategorii.
Źródła: Pennsylvania Department of Labor & Industry oraz Philadelphia: paid sick leave i skargi.
Kalifornia: pięć dni lub 40 godzin
Pracownikom objętym ustawą pracodawca musi co do zasady pozwolić wykorzystać co najmniej pięć dni lub 40 godzin płatnego sick leave, zależnie od tego, która wartość daje więcej czasu. Przy dziesięciogodzinnej zmianie pięć dni może oznaczać 50 godzin. Przepisy obejmują warunki nabywania i korzystania z wolnego; lokalna ustawa może zapewniać więcej.
Kalifornijski urząd wskazuje, że wykorzystanie ustawowego płatnego sick leave nie jest uzależnione od zaświadczenia lekarskiego. W określonych okolicznościach prośba o dokumentację może być jednak uzasadniona, dlatego warto sprawdzić szczegóły zamiast stosować sztywną regułę z innego stanu. California Labor Commissioner: pytania i odpowiedzi.
Waszyngton, stan
Objęci przepisami pracownicy naliczają co najmniej godzinę płatnego sick leave za każde 40 godzin pracy. Zasadniczo mogą korzystać z naliczonego czasu nie później niż po 90 dniach od rozpoczęcia zatrudnienia. Po nieobecności przekraczającej trzy kolejne wymagane dni pracy pracodawca może, pod ustawowymi warunkami, żądać weryfikacji. Nie może ona powodować nieuzasadnionego obciążenia lub kosztu.
Stan ma także odrębny program Paid Family and Medical Leave, którego nie należy mylić ze zwykłym sick leave. Zobacz Washington Labor & Industries oraz stanowy program rodzinny i medyczny.
Teksas: sprawdź umowę i politykę firmy
Texas Workforce Commission wyjaśnia, że w sektorze prywatnym nie ma ogólnej stanowej gwarancji płatnego sick leave. Firma może jednak dobrowolnie zaoferować takie dni, a pisemna polityka lub umowa może mieć znaczenie dla egzekwowania obiecanego wynagrodzenia. W określonych sytuacjach ochronę lub bezpłatne wolne mogą zapewniać inne przepisy, w tym FMLA albo przepisy dotyczące niepełnosprawności i ciąży.
Dlatego pracownik w Teksasie powinien poprosić o pisemną politykę firmy, sprawdzić własny stan zatrudnienia i skontaktować się z Texas Workforce Commission, jeśli obiecane świadczenie nie zostało wypłacone.
Gdzie sprawdzić inne stany?
Nie wszystkie 50 stanów opisano w tym poradniku. Znajdź urząd pracy stanu, w którym wykonujesz pracę, i sprawdź dodatkowo przepisy miasta lub hrabstwa. Pomocny jest federalny wykaz stanowych urzędów pracy. Przy kontakcie podaj miejsce pracy, rodzaj zatrudnienia, długość zmiany, datę nieobecności i to, czy chodzi o ustawowe wolne, czy dodatkowy benefit firmy.
Nowy Jork: czy po jednym dniu trzeba iść do lekarza?
Co do zasady nie. Pracownica prywatnego sklepu w stanie Nowy Jork, która przez jedną zmianę korzysta z przysługującego jej chronionego sick leave z powodu choroby, zasadniczo nie musi przedstawiać zaświadczenia lekarskiego tylko dlatego, że opuściła ten dzień. Nie każda choroba wymaga wizyty u lekarza.
Ważne jest, czy sklep znajduje się w jednym z pięciu okręgów miasta Nowy Jork, czy w innej części stanu. Miasto ma własne przepisy. W szczególnych sytuacjach znaczenie mogą mieć również inne ustawy, na przykład dotyczące dopuszczenia do pracy po nieobecności.
Miasto Nowy Jork: dopiero po więcej niż trzech dniach pracy
Według miejskiego Department of Consumer and Worker Protection, czyli DCWP, pracodawca może wymagać odpowiedniej dokumentacji od osoby trzeciej dopiero, gdy pracownik korzysta z chronionego wolnego przez więcej niż trzy kolejne dni pracy. Wymóg musi być opisany w pisemnej polityce, którą pracownik otrzymał przed wykorzystaniem wolnego.
Przy jednym, dwóch albo trzech kolejnych dniach pracy miejskie zasady nie pozwalają wymagać notatki od lekarza jako dokumentacji tego wolnego. Przy dłuższej nieobecności obowiązują dodatkowe warunki. Dokument nie musi ujawniać diagnozy ani szczegółów choroby.
Odrębną sprawą jest pisemne potwierdzenie od samego pracownika, że czas wykorzystano do celu dozwolonego prawem. Miejskie FAQ dopuszcza taki wymóg także przy krótszej nieobecności, jeśli został ujęty w pisemnej polityce. Jest to coś innego niż zaświadczenie od lekarza. Stanowy przepis osobno ogranicza weryfikację przy nieobecności krótszej niż trzy zaplanowane zmiany; jeśli pracodawca żąda takiego oświadczenia w konkretnej sprawie, warto poprosić DCWP lub stanowy Departament Pracy o wyjaśnienie zastosowania obu przepisów.
Pozostała część stanu Nowy Jork: próg trzech zmian
Stanowy przepis mówi, że pracodawca nie może wymagać medycznej ani innej weryfikacji przy sick leave krótszym niż trzy kolejne, wcześniej zaplanowane dni pracy lub zmiany. Przy trzech albo większej liczbie takich dni może, z zastrzeżeniem innych obowiązujących przepisów, zażądać dokumentacji potwierdzającej uprawnienie do wolnego.
Przepis wymienia potwierdzenie od uprawnionej osoby medycznej lub oświadczenie pracownika. Nie pozwala żądać ujawnienia diagnozy i wskazuje, że koszt uzyskania wymaganej weryfikacji nie może obciążać pracownika. O ochronę miejską w NYC należy zapytać osobno, ponieważ przy dokumentacji od osoby trzeciej jest korzystniejsza.
Nie należy mylić dni pracy z kolejnymi dniami kalendarza. Przy nieregularnym grafiku istotne jest, na które zmiany pracownik był rzeczywiście zaplanowany.
Ile godzin sick leave przysługuje w stanie Nowy Jork?
Wymiar zależy od wielkości pracodawcy. Dla najmniejszych firm znaczenie ma też dochód netto z poprzedniego roku podatkowego:
- 100 lub więcej pracowników: do 56 godzin płatnego sick leave w roku.
- Od 5 do 99 pracowników: do 40 godzin płatnego sick leave w roku.
- Najwyżej 4 pracowników i dochód netto ponad 1 mln USD: do 40 godzin płatnego sick leave w roku.
- Najwyżej 4 pracowników i dochód netto 1 mln USD lub mniej: do 40 godzin bezpłatnego sick leave w roku według zasad stanowych.
To ogólne limity ustawowe, a nie obietnica, że każdy ma cały limit naliczony pierwszego dnia. Pracownik gromadzi co najmniej godzinę za każde 30 przepracowanych godzin. Pracodawca może zamiast tego przyznać odpowiednią pulę z góry. Pracownicy zatrudnieni na część etatu także naliczają godziny zgodnie z przepracowanym czasem.
Przykład: osoba, która przepracowała 240 godzin, naliczyłaby przy podstawowej zasadzie 8 godzin wolnego. Jeżeli ich wcześniej nie wykorzystała i przysługuje jej płatna pula, może to pokryć ośmiogodzinną zmianę. Firma może oferować korzystniejsze warunki.
Przy ustalaniu liczby pracowników nie zawsze liczy się tylko obsada jednego sklepu. NYC podaje zasady liczenia wszystkich pracowników pracodawcy w kraju oraz szczególne zasady dla sieci sklepów. Jeśli firma ma wiele placówek, warto zapytać urząd, jak zastosować próg do konkretnego pracodawcy.
Dodatkowe 32 godziny chronionego wolnego w NYC
Od 22 lutego 2026 r. pracodawcy objęci miejskim Protected Time Off Law muszą zapewnić dodatkowe 32 godziny chronionego wolnego dostępnego od początku zatrudnienia oraz ponownie na początku kolejnego roku przyjętego przez pracodawcę. Ta dodatkowa pula może być bezpłatna. Pracodawca może spełnić wymóg, zapewniając odpowiednie dodatkowe godziny płatne.
To dodatkowy bank, obok naliczanego wolnego do 40 lub 56 godzin. Nie jest to 32 godziny na dowolny cel: muszą być wykorzystane z powodu chronionego przez miejskie prawo. Miasto dopuszcza m.in. określone potrzeby zdrowotne, związane z bezpieczeństwem, opieką oraz inne wskazane w przepisach.
Jeśli pracownik ma dostępne wolne płatne i bezpłatne, według miejskiego FAQ pracodawca powinien zastosować płatne, chyba że pracownik wybierze bezpłatne. Niewykorzystana dodatkowa pula 32 godzin nie musi przechodzić na kolejny rok. Zasady przenoszenia naliczonej puli 40 lub 56 godzin są odrębne.
W NYC obowiązuje również osobna pula 20 godzin płatnego prenatal leave dla uprawnionej osoby otrzymującej opiekę zdrowotną związaną z własną ciążą. Jest dodatkowa wobec protected time off i podlega osobnym zasadom.
Uwaga dla najmniejszych firm: na stronie NYC podano próg płatnego wolnego przy dochodzie netto 1 mln USD lub więcej, podczas gdy opis stanowy posługuje się sformułowaniem ponad 1 mln USD. Przy wartości dokładnie 1 mln USD i pracy w NYC należy sprawdzić korzystniejszą właściwą zasadę z DCWP.
Czy można wziąć sick day bez wizyty u lekarza?
Tak, jeśli istnieje dozwolony powód i pracownik spełnia warunki właściwego prawa. Osoba z gorączką lub infekcją może potrzebować odpoczynku, nawet jeśli nie idzie do lekarza. Brak wizyty sam w sobie nie oznacza, że nie była chora.
Jeżeli pracodawca w NYC nalega na notatkę po jednej zmianie, można poprosić o wyjaśnienie na piśmie, wskazać, że chodziło o chronione wolne, i skontaktować się z DCWP. W razie legalnego żądania dokumentacji po dłuższym wolnym miejski urząd przewiduje co najmniej siedem dni od powrotu do pracy na jej dostarczenie. Pracodawca zwraca opłatę pobraną przez uprawnionego pracownika medycznego za wystawienie wymaganej dokumentacji. Przy trudnościach z kosztami wizyty warto omówić sytuację z DCWP.
A jeśli po prostu chciałem dzień wolny?
Sick leave nie jest automatycznie urlopem na każdy prywatny cel. Przepisy określają dozwolone powody, a miejski katalog NYC obejmuje więcej niż samą chorobę. Jeżeli powód nie jest objęty prawem, sprawdź firmowe personal days, urlop wypoczynkowy lub zasady innego PTO i porozmawiaj z pracodawcą.
Nie należy podawać nieprawdziwej przyczyny ani sporządzać fałszywego zaświadczenia. Według stanowego urzędu świadome użycie sick leave do niedozwolonego celu lub kłamstwo może prowadzić do działań dyscyplinarnych. NYC rozróżnia jednak nadużycie od pomyłki popełnionej w dobrej wierze. W razie sporu poproś urząd lub prawnika o ocenę szczegółów.
Jak zgłosić chorobę?
Jeżeli potrzeba wolnego jest nagła, w NYC pracodawca może wymagać powiadomienia tak szybko, jak jest to rozsądnie możliwe. Przy wcześniej znanej potrzebie, na przykład zaplanowanej wizycie, pisemna polityka może wymagać odpowiedniego wcześniejszego zgłoszenia, nie więcej niż siedem dni. Szczegóły znajdują się w zasadach miejskich.
Przy chorobie możesz powiedzieć, że nie możesz pracować i chcesz skorzystać z dostępnego chronionego wolnego. Pracodawca nie powinien wymagać szczegółów diagnozy. W NYC nie może też uzależnić korzystania z tego wolnego od znalezienia zastępstwa, odpracowania zmiany albo pracy z domu.
Przykładowa wiadomość do pracodawcy:
Hi, I am sick and unable to work my scheduled shift on [date]. I would like to use my available paid sick leave. Please confirm my leave balance and how the absence will be recorded.
Po polsku: „Jestem chora i nie mogę pracować na zaplanowanej zmianie [data]. Chciałabym wykorzystać dostępne płatne sick leave. Proszę o potwierdzenie salda i sposobu rozliczenia nieobecności”.
Co zrobić, gdy pracodawca wymaga notatki po jednym dniu?
- Zachowaj wiadomości, grafik i paski wypłat. Zapisz datę, liczbę opuszczonych zmian oraz to, czego zażądał pracodawca.
- Sprawdź miejsce pracy, obowiązującą pisemną politykę firmy i to, czy korzystasz z ustawowego wolnego. Poproś o informację, z jakiej puli zostanie rozliczona nieobecność.
- Poproś o saldo sick leave. W stanie Nowy Jork na żądanie pracownika pracodawca ma trzy dni robocze na przedstawienie zestawienia naliczonego i wykorzystanego wolnego.
- Jeżeli pracujesz w NYC, zapytaj DCWP o swoją sytuację: zadzwoń pod 311 i poproś o „Protected Time Off” albo skorzystaj z formularza miejskiego. Dostępna jest pomoc tłumacza.
- W innych częściach stanu skontaktuj się z New York State Department of Labor pod numerem 1-888-469-7365. Formularz LS223 jest dostępny również po polsku.
W NYC skargę do DCWP lub sprawę w sądzie co do zasady należy wnieść w ciągu dwóch lat od chwili, gdy pracownik wiedział lub powinien był wiedzieć o naruszeniu. Inne roszczenia mogą mieć inne terminy. Jeśli po skorzystaniu z wolnego pracodawca groził, obciął godziny albo zwolnił pracownika, należy powiedzieć o tym urzędowi. Odwet za korzystanie z chronionych praw jest zabroniony.
DCWP podaje, że odpowiada na pytania i prowadzi postępowania dotyczące protected time off bez względu na status imigracyjny pracownika. Jeśli status lub prawo do pracy budzą obawy, warto dodatkowo porozmawiać z zaufaną organizacją pracowniczą albo prawnikiem.
Źródła i dalsza lektura
- Stan Nowy Jork: sick leave, limity i przepisy o dokumentacji
- NYS Department of Labor: pytania o płatne wolne chorobowe
- NYC DCWP: Protected Time Off Law, pytania i odpowiedzi
- NYC DCWP: informacja o prawach pracownika, dostępna po polsku
- NYC DCWP: złożenie skargi pracowniczej
- NYS Department of Labor: formularz skargi LS223, także po polsku
- U.S. Department of Labor: rodzaje wolnego w USA
- U.S. Department of Labor: ochrona w ramach FMLA
- U.S. Department of Labor: niektórzy wykonawcy federalni
- California Labor Commissioner: paid sick leave
- Washington Labor & Industries: weryfikacja nieobecności
- Michigan: ustawa o earned sick time
Poradnik ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej. Przepisy i zasady ich stosowania mogą się zmieniać.
Komentarze (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!