Pomnik Króla Władysława Jagiełły

Historia

Pomnik Króla Władysława Jagiełły w Central Parku to jeden z najważniejszych symboli polskiej obecności w Nowym Jorku. Brązowa rzeźba konna, autorstwa polskiego artysty Stanisława Kazimierza Ostrowskiego (1879–1947), powstała pierwotnie na potrzeby polskiego pawilonu na Wystawie Światowej w Nowym Jorku w 1939 roku. Statua stała przy wejściu do pawilonu w Flushing Meadows-Corona Park w Queens i natychmiast stała się jedną z najbardziej rozpoznawalnych rzeźb wystawy.

Po zakończeniu wystawy w 1940 roku, w obliczu okupacji Polski przez nazistowskie Niemcy, polski rząd na uchodźstwie podarował pomnik miastu Nowy Jork w 1945 roku. Rzeźba została uroczyście odsłonięta na nowym postumencie w Central Parku 15 lipca 1945 roku. Ceremonia odbyła się z udziałem hrabiego Józefa Kazimierza Krasickiego oraz samego rzeźbiarza Ostrowskiego.

Architektura i lokalizacja

Pomnik stoi nad Turtle Pond, w centralnej części parku, w pobliżu Belvedere Castle. Granitowy postument zaprojektował Aymar Embury II (1880–1966), znany nowojorski architekt odpowiedzialny za wiele miejskich projektów epoki New Deal. Rzeźba przedstawia króla Władysława II Jagiełłę na koniu, z dwoma mieczami skrzyżowanymi nad głową – gest symbolizujący zwycięstwo pod Grunwaldem. Ten charakterystyczny motyw rzeźbiarski Ostrowski dodał od siebie, inspirując się krakowskimi tradycjami przedstawiania tego monarchy.

Pomnik ma imponujące rozmiary – brązowa figura króla na koniu dominuje nad okolicznym terenem, a postument z szarego granitu nadaje całości monumentalny charakter. Orientacja rzeźby pozwala podziwiać ją na tle wody i zieleni parku.

Co zobaczyć

Oprócz samego pomnika warto zwrócić uwagę na detale rzeźby – zbroję króla, kształt mieczy trzymanych w wyciągniętych rękach oraz dynamiczną pozę konia. Na postumencie znajduje się tablica pamiątkowa opisująca historię monumentu i postać Jagiełły. Okolica jest jedną z najpiękniejszych części Central Parku – Turtle Pond, Belvedere Castle i Great Lawn tworzą malownicze tło. Warto połączyć wizytę z przejściem przez Swedish Cottage i Shakespeare Garden, które znajdują się w pobliżu.

Informacje praktyczne

Pomnik znajduje się w Central Parku na Manhattanie, w okolicach 79. ulicy, nad Turtle Pond. Najbliższe stacje metra to 81 St – Museum of Natural History (linie B, C) oraz 77 St (linia 6). Dostęp do pomnika jest bezpłatny i możliwy przez cały rok. Najlepiej odwiedzić go w ciągu dnia, gdy rzeźba jest dobrze oświetlona naturalnym światłem. Central Park jest otwarty codziennie od 6:00 rano do 1:00 w nocy.

Ciekawostki

Bitwa pod Grunwaldem z 1410 roku, upamiętniająca klęskę Zakonu Krzyżackiego, była jednym z największych starć zbrojnych średniowiecznej Europy. Rzeźbiarz Ostrowski znał osobiście marszałka Józefa Piłsudskiego i był czołowym polskim artystą okresu międzywojennego. W 1986 roku Central Park Conservancy przeprowadziła pełną konserwację pomnika. Co roku 15 lipca, w rocznicę bitwy pod Grunwaldem, polska społeczność Nowego Jorku składa kwiaty pod pomnikiem. Jest to jeden z zaledwie kilku pomników w Central Parku przedstawiających postać historyczną spoza Stanów Zjednoczonych.