Woolworth Building

Historia

Woolworth Building przy 233 Broadway to ikona nowojorskiej architektury i jeden z najważniejszych drapaczy chmur w historii. Zleceniodawcą był Frank W. Woolworth – magnat sieci sklepów pięcio- i dziesięciocentowych, który chciał zbudować siedzibę godną swojego imperium handlowego. W 1910 roku zatrudnił architekta Cassa Gilberta, a budowa pochłonęła około 13,5 miliona dolarów – Woolworth zapłacił gotówką, bez pożyczki.

Budynek został uroczyście otwarty 24 kwietnia 1913 roku. Prezydent Woodrow Wilson nacisnął przycisk w Waszyngtonie, włączając iluminację wieżowca – 80 000 żarówek rozświetliło nocne niebo nad Manhattanem. Z wysokością 241 metrów (792 stopy) Woolworth Building był najwyższym budynkiem na świecie od 1913 do 1930 roku, kiedy prześcignął go 40 Wall Street.

Architektura

Cass Gilbert zaprojektował budynek w stylu neogotyckim, nawiązując do średniowiecznych katedr europejskich. Fasadę pokrywają ceramiczne płytki w odcieniach kremu i szarości, z ostrołukowymi oknami, maszkaronami i fialami. Wieża wznosi się w trzech uskokach, zwieńczona miedzianą koroną, która z biegiem lat pokryła się charakterystyczną patyną.

Lobby to arcydzieło: sklepienia mozaikowe ozdobione tysiącami złotych tesser, marmurowe ściany i alegoryczne murale przedstawiające Handel i Pracę. Wśród detali rzeźbiarskich znajdują się humorystyczne karykatury – Woolworth liczący monety i Gilbert trzymający model budynku.

Co zobaczyć

Lobby jest dostępne z ulicy w godzinach pracy budynku, ale najlepszym sposobem na zobaczenie wnętrz jest organizowana wycieczka – Woolworth Building Tours oferuje trasy po wspólnych przestrzeniach, z możliwością wejścia na wyższe piętra za dodatkową opłatą. Wycieczki trwają około godziny i kosztują od 30 dolarów (stan na 2026).

Warto zwrócić uwagę na skrzyżowanie Broadway i Park Place – stąd widać pełną, neogotycką sylwetkę budynku na tle nieba.

Ciekawostki

• Przydomek "Katedra Handlu" (Cathedral of Commerce) przypisywany jest duchownemu S. Parkesowi Cadmanowi, choć niektóre źródła wskazują, że londyńczyk Alan Francis użył tego określenia wcześniej w "New York Times".
• Woolworth's zajmował zaledwie półtora piętra budynku – resztę wynajmował, co czyniło inwestycję niezwykle dochodową.
• Budynek uzyskał status nowojorskiego zabytku w 1983 roku i jest uznawany za najważniejsze dzieło Cassa Gilberta.
• W 2012 roku górne piętra wieży zaczęto przekształcać w luksusowe apartamenty – penthouse na szczycie wystawiono na sprzedaż za 110 milionów dolarów.