Polskie i niemieckie okresy się sumują (wystarczy 5 lat łącznie), jeden wniosek w kraju zamieszkania (sprawy PL–DE prowadzi ZUS Opole), a punkt emerytalny wart jest od 1.07.2026 42,52 EUR (+4,24%). Pułapki: niemiecką rentę rozliczasz podatkowo w Niemczech (Neubrandenburg – serwis po polsku), bank potrąci 9% NFZ, a 13./14. emerytura bywa „wliczana” w niemieckie świadczenia.
Kindergeld 259 EUR/mies. należy się też na dzieci w Polsce – unijne zasady pierwszeństwa decydują, czy Niemcy płacą całość, czy dopłatę różnicową ponad 800+. Wniosek do Familienkasse krok po kroku (Steuer-ID, PESEL dzieci, wymiana SED/EESSI), Elterngeld, Kinderzuschlag i zreformowane od 1.07.2026 świadczenie podstawowe.
Bürgergeld (od 2023, zastąpiło Hartz IV / ALG II) to niemieckie świadczenie społeczne dla osób w wieku produkcyjnym (15-67) zdolnych do pracy ale o niskim dochodzie. Standardowe stawki 2024: 563 EUR/mc dla single adult, 506 EUR dla partnera, 471 EUR dla dziecka 14-17, 390 EUR dla dziecka 7-13, 357 EUR dla dziecka do 6. Plus Kosten der Unterkunft (housing costs) – czynsz + heating pokryte. Łącznie typowo €1 200-2 500/mc rodzina. Wymagania: legalny pobyt (EU citizen po 5 latach lub praca w DE, lub specjalne kategorie), ability to work, niskie dochody/oszczędności, willingness to look for work. Polish EU citizens mogą kwalifikować się ale wymagania specyficzne. Aplikujesz w Jobcenter.