Greenwashing w Polsce: nowe zasady deklaracji ekologicznych od 2027 r.

Jak sprawdzić hasła środowiskowe, oznaczenia, dowody i termin wejścia w życie ustawy.

Stan sprawdzony: 2 listopada 2026 r. Nie jesteśmy kancelarią prawną. Poradnik ma charakter informacyjny i edukacyjny; nie jest indywidualną poradą prawną ani podatkową. Przepisy i projekty mogą się zmieniać. Przed podjęciem decyzji dotyczącej firmy sprawdź aktualny tekst prawa i skonsultuj sprawę z odpowiednim specjalistą.

Stan prawny i główne zasady

Ustawa z 4 września 2026 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz ustawy o prawach konsumenta została ogłoszona 19 października 2026 r. Zasadniczy termin jej wejścia w życie to 27 września 2027 r. Informacja, że ustawa dopiero czeka na podpis i ogłoszenie, jest już nieaktualna. Dziennik Ustaw, poz. 1353.

Zmiany odnoszą się do praktyk wobec konsumentów. Dotyczą m.in. ogólnych twierdzeń środowiskowych bez wykazania uznanych znakomitych wyników w zakresie ekologii, niektórych oznaczeń zrównoważonego charakteru oraz twierdzeń o neutralnym lub ograniczonym wpływie produktu na klimat opartych na kompensowaniu emisji gazów cieplarnianych. Konkretna ocena zależy od brzmienia deklaracji, jej kontekstu i warunków ustawowych.

Nie każde użycie słowa „eko” jest automatycznie zakazane, a samo posiadanie dowolnego certyfikatu nie gwarantuje legalności każdego hasła. Należy sprawdzić, czy komunikat jest ogólny czy wyjaśnia konkretną cechę, czego dotyczy dowód oraz czy odbiorca nie odniesie go do całego produktu, gdy uzasadnia on tylko jedną część. Podobnie deklaracje o przyszłych wynikach środowiskowych wymagają szczególnej staranności.

Przykład: komunikat „opakowanie zawiera 80% materiału z recyklingu” może być bardziej konkretny niż samo „ekologiczny produkt”, ale tylko wtedy, gdy procent jest prawidłowy, sposób obliczenia udokumentowany, a odbiorca wie, do której części opakowania się odnosi. Weryfikuj również komunikaty producenta powtarzane we własnym sklepie.

Co zrobić: zbierz hasła z opakowań, reklam, stron, opisów produktów i mediów społecznościowych. Przy każdym zapisz treść, produkt, źródło i aktualny dowód. Poproś dostawców o dokumentację, ustal odpowiedzialnego za akceptację zmian, a przed kolejnym drukiem opakowań sprawdź ryzyko z prawnikiem. Także obecnie ogólne przepisy zakazują wprowadzania konsumentów w błąd.

Gdzie firma składa deklaracje ekologiczne

Liczy się nie tylko etykieta produktu. Deklaracja może pojawić się w opisie internetowym, reklamie, materiałach dla klientów, nazwie, znaku lub oznaczeniu. Oceniając przekaz, należy patrzeć na całość: tekst, obraz, kolorystykę i wrażenie wywoływane u przeciętnego konsumenta. Istotne jest, czy mowa o całym produkcie, jego części, opakowaniu albo działalności przedsiębiorcy.

Jak zbudować rejestr haseł i dowodów

1. Spisz hasło i wskaż produkt oraz kanały, w których je stosujesz.
2. Ustal dokładny zakres twierdzenia i sprawdź, czy odbiorca nie zrozumie go szerzej.
3. Zapisz źródło dowodu, datę, metodę obliczeń i ograniczenia. Sprawdź, czy dokument dotyczy aktualnego produktu.
4. Przy oznaczeniach zweryfikuj, kto je przyznaje, jakie są warunki i czy dany produkt rzeczywiście je spełnia.
5. Zaplanuj usunięcie albo poprawę komunikatów przed zamówieniem kolejnej partii opakowań.

Nie myl redukcji emisji z kompensacją

Jeżeli twierdzenie o neutralności klimatycznej opiera się na kompensacji, sprawdź szczegółowy zakaz i zakres wynikający z nowelizacji. Informacja o działaniach środowiskowych firmy może wymagać innej oceny niż twierdzenie dotyczące konkretnego produktu. Nie zastępuj analizy prawnej prostym założeniem, że zakup kompensacji pozwala bez ograniczeń nazwać produkt neutralnym.

W relacjach z producentem lub hurtownią ustal, kto ma dokumentację i w jakim zakresie można korzystać z materiałów marketingowych. Sprzedawca powinien wiedzieć, na czym opiera własny opis produktu, nawet gdy otrzymał go od dostawcy.

Jak ocenić ekologiczne hasło

Zacznij od pytania, co klient może zrozumieć z całego przekazu, nie tylko z jednego słowa. Zdjęcie lasu, zielony znak i ogólny slogan mogą sugerować szerszą korzyść, niż wynika z dokumentów. Informacja o opakowaniu nie powinna sprawiać wrażenia, że potwierdzono wpływ całego produktu.

Dowód powinien być aktualny, dotyczyć właściwego produktu i odpowiadać na pytanie, w jaki sposób ustalono wynik. Gdy opierasz się na danych dostawcy, zachowaj dokumenty i sprawdź zakres jego twierdzenia. Zmiana receptury, źródła materiału lub dostawcy może wymagać ponownej weryfikacji.

Przykład z życia firmy

Sklep otrzymuje od producenta opis „produkt przyjazny środowisku” i chce skopiować go na własną stronę. Przed publikacją powinien zapytać, czego dokładnie dotyczy twierdzenie i jakie są dowody. Samo to, że dostawca używa hasła, nie zastępuje oceny komunikatu sprzedawcy.

Co zrobić krok po kroku

1. Zbierz aktualne hasła z opakowań, ofert i reklam.
2. Przy każdym wskaż, czy opisuje produkt, opakowanie czy działalność firmy.
3. Dołącz dowód, metodę i datę sprawdzenia oraz ograniczenia twierdzenia.
4. Przed zmianą opakowania sprawdź ostateczne przepisy i dokumenty dostawców.

Najczęstsze pytania

Czy słowo „eko” jest zawsze zakazane?

Nie można rozstrzygać bez analizy konkretnego komunikatu i ustawowych warunków. Problemem może być zwłaszcza ogólne twierdzenie bez wymaganej podstawy.

Czy certyfikat automatycznie legalizuje każdy slogan?

Nie. Sprawdź, czego certyfikat dotyczy, czy jest ważny i czy nie przedstawiasz jego zakresu szerzej, niż wynika z dokumentu.

Źródła