Przejdź do treści

← Wróć do Poradnika USA

🇺🇸 USA Praca i finanse

Praca na cash w USA — ryzyka, prawo, podatki, jak się zabezpieczyć

Praca 'na cash' (pod stołem, off-the-books) jest w USA powszechna w polonijnych skupiskach — sprzątanie, budowlanka, opieka nad dziećmi, restauracje. Technicznie LEGALNE jeśli zarobki są zgłoszone na podatkach. NIELEGALNE jeśli pracownik lub pracodawca ukrywają dochód. Konsekwencje dla pracownika: brak Social Security credits (kluczowe dla emerytury i SSDI), brak workers comp przy wypadku, brak unemployment, brak ślady kredytowego, problem z mortgage/credit. Konsekwencje dla pracodawcy: kary IRS 5 000-50 000 USD za pracownika + criminal liability. Pracownik MOŻE legalnie zapłacić podatki sam (Schedule C jako self-employed) — wymaga ITIN/SSN, formularz 1040 + SE. To często najbezpieczniejsza ścieżka dla polonijnych pracowników w gray zone.

🇺🇸 USA Praca i finanse

Przewóz pieniędzy między USA i Polską legalnie — SWIFT, Wise, FBAR, Form 8938

Transfer pieniędzy między USA i Polską JEST LEGALNY w obu kierunkach, ale wymaga reporting przy większych kwotach. Najpopularniejsze metody: SWIFT (banki, $20-50 fee + 1-3% FX spread), Wise (online, $5-15 fee + 0.4-1% FX spread), Western Union/MoneyGram (drogie ale szybkie), OFX/Currencies Direct (large amounts >$10k). US reporting: FBAR (FinCEN 114) jeśli polish accounts >$10k aggregate anytime/year, Form 8938 jeśli >$50k (single) / $100k (MFJ). Bank reportuje IRS dla transferów >$10k (CTR — Currency Transaction Report). Polish side: polish bank zgłasza GIIF jeśli >15k EUR. PRZEWOŻENIE GOTÓWKI: USA wymaga deklaracji >$10k przy wjeździe/wyjeździe (Form FinCEN 105). PL wymaga deklaracji >10k EUR. Niewdeklarowane = konfiskata + karny. ZAWSZE deklaruj. Wire transfer ZAWSZE legal/safe.

🇺🇸 USA Praca i finanse

Child Tax Credit (CTC) w USA 2026 — ile, kto, jak dostać (ITIN, status imigracyjny)

Child Tax Credit (CTC) w 2026 r. to 2 200 USD na każde kwalifikujące się dziecko poniżej 17 lat, z czego do 1 700 USD jest refundable (ACTC) — dostaniesz nawet jeśli nie zapłaciłeś żadnych podatków. Dochód kwalifikujący do pełnej kwoty: do 200 000 USD (single/HoH) lub 400 000 USD (MFJ), fade-out 50 USD na każde 1000 USD ponad limit. Dziecko MUSI mieć ważny SSN — ITIN dziecka NIE wystarcza. Rodzic może mieć ITIN, ale dziecko musi mieć SSN. Dziecko musi mieć obywatelstwo USA, status LPR, lub kwalifikowany non-citizen. Sezon 2026 (zeznanie za 2025): CTC pozostaje 2 000 USD do 2025; OBBBA podniosła do 2 200 USD od 2026 (tax year 2026 → filing w 2027). UWAGA: kwota zmienia się — sprawdź IRS Topic 602 dla aktualnej.

🇺🇸 USA Praca i finanse

Uber/Lyft/DoorDash — rozliczenie podatków w USA (1099, Schedule C, mileage)

Praca jako kierowca Uber, Lyft, DoorDash, Instacart, GrubHub itd. to klasyczny 1099 gig economy — sam płacisz pełne self-employment tax 15.3% PLUS income tax. Kluczowa dla zysku: dokładne śledzenie mileage. IRS stawka 2025: 70 cents/mile = 700 USD odliczenia za każde 1000 mil służbowych. Dla typowego full-time kierowcy 30-50k mil rocznie = 21-35k USD deductions. Plus other expenses: telefon, ubezpieczenie, parking, opłaty platformy. 1099-K wystawiana jeśli >5 000 USD na platformę (od 2024). Quarterly estimated tax payments by uniknąć underpayment penalty. Strategia: SEP-IRA może oszczędzić 25% net income na podatkach. AB5 w CA i podobne ustawy stanowe próbują rekwalifikować gig workers jako employee, ale Prop 22 odwrócił to w CA.

🇺🇸 USA Praca i finanse

IRS payment plan w USA — installment agreement, Offer in Compromise, Fresh Start

Jeśli winien IRS pieniędzy, masz kilka legalnych opcji negocjacji: Short-Term Payment Plan (do 180 dni, free), Long-Term Installment Agreement (do 72 mc, $31-225 setup fee), Offer in Compromise (settlement za reduced amount, $205 application fee), Currently Not Collectible status (IRS wstrzyma collections jeśli hardship), Fresh Start Initiative (od 2012 expanded). Nie ignoruj IRS letters — collections escalate: wage garnishment, bank levy, property liens, passport revocation (przy $50k+ debt). Most polish workers z tax debt mogą kwalifikować się na Streamlined Installment Agreement (do $50k debt, 6-letni plan, no financial disclosure). OIC settle za 10-30% original debt jeśli demonstrujesz inability to pay full. Statute of limitations: 10 lat od assessment — IRS nie może collect po tym (z exceptions).

Powiązane tematy