Historia przepisu
Rabarbar nie jest w Polsce rośliną od wieków. Portal Medycyny Praktycznej mp.pl podaje, że pochodzi z gór południowo-wschodniej Azji, pod koniec XVI wieku trafił na Wyspy Brytyjskie, a do Polski dotarł dopiero w XIX wieku; starszego polskiego źródła na tę datę nie znaleźliśmy. Według dostępnych opracowań rabarbar ogrodowy służy u nas jako dodatek do soków, kompotów i właśnie placków drożdżowych, rzadziej drożdżówek. Według serwisu DOZ najwięcej uprawia się go w województwach świętokrzyskim, lubelskim, mazowieckim i małopolskim. Ciasto drożdżowe z rabarbarem nie ma własnego wpisu na Liście Produktów Tradycyjnych ani unijnej ochrony nazwy. Najbliżej jest „Ciasto z kruszonką z Ziemi Kłodzkiej”, którego karta mówi, że podstawowe ciasto z kruszonką wzbogacano owocami zależnie od pory roku; rabarbaru karta jednak nie wymienia.
To ciasto sezonowe w ścisłym sensie. Wieści Rolnicze piszą, że skoro na giełdach pojawił się pierwszy tej wiosny rabarbar, czas zacząć sezon plackiem drożdżowym, a Kwestia Smaku poleca je na majówkę. Mp.pl radzi zbierać rabarbar do połowy czerwca, kiedy łodygi są najmniej kwaśne; później rośnie w nich zawartość kwasu szczawiowego. W Niemczech tradycyjnym końcem zbiorów, jak przy szparagach, jest dzień świętego Jana, 24 czerwca. Ania Gotuje zauważa, że młody rabarbar i truskawki są na straganach tylko przez kilka tygodni w roku, i często łączy je w jednym cieście.
Niemieckie opracowania opisują Rhabarberkuchen jako ciasto na kruchym, drożdżowym albo ucieranym spodzie, często pod kruszonką lub bezą, pieczone na blasze albo w okrągłej formie. Najstarszy przytoczony tam przepis to list Petera Collinsona z 1739 roku: łodygi obrać, pokroić, upiec w cieście z cukrem i odrobiną cynamonu. Jeszcze w 1863 roku niemiecki poradnik pisał, że rabarbar jest w Niemczech „prawie nieznany”, a przepisy na ciasto z nim pojawiają się w niemieckich publikacjach od połowy XIX wieku. W Ameryce rabarbar nazywano „pie plant”, czyli roślina do placków, i ta nazwa przetrwała w amerykańskich książkach kucharskich.
Składniki
Ciasto drożdżowe (blacha 23×33 cm, czyli 9×13 cali)
-
400 g mąka pszenna (typ 450 albo 500, plus trochę do podsypania)
Za granicą: USA i Kanada: all-purpose flour; Wielka Brytania: plain flour; Niemcy: Type 405 albo 550 -
20 g drożdże świeże (albo 7 g drożdży instant)
Za granicą: USA: fresh cake yeast bywa trudno dostać; zamiast tego 7 g instant yeast albo 8 g active dry yeast - 200 ml mleko (letnie, najwyżej 37°C, czyli 99°F)
- 70 g cukier
- 1 szt. jajko (w temperaturze pokojowej)
- 2 szt. żółtka
-
70 g masło (roztopione i przestudzone, plus trochę do natłuszczenia blachy)
Za granicą: unsalted butter -
1 opakowanie cukier waniliowy (około 16 g, niekoniecznie)
Za granicą: Niemcy: Vanillezucker; USA i Wielka Brytania: 1 łyżeczka vanilla extract - 1 szczypta sól
Rabarbar
-
500 g rabarbar (waga łodyg bez liści i końców; albo 300 g rabarbaru i 200–250 g truskawek)
Za granicą: USA, Kanada, Wielka Brytania, Australia: rhubarb; Niemcy: Rhabarber; poza sezonem rozmrożony i osuszony - 1 łyżka (ok. 13 g) cukier (do zasypania rabarbaru)
-
1 łyżka (ok. 9,5 g) mąka ziemniaczana (do obtoczenia odsączonego rabarbaru)
Za granicą: potato starch / Kartoffelstärke albo cornstarch
Kruszonka
-
120 g mąka pszenna
Za granicą: all-purpose flour / plain flour / Type 405 -
80 g masło (zimne)
Za granicą: unsalted butter - 70 g cukier
- ½ łyżeczki (2,5 ml) cynamon (niekoniecznie)
Lukier (niekoniecznie)
-
100 g cukier puder
Za granicą: powdered sugar / icing sugar - 1 łyżka (15 ml) sok z cytryny (albo więcej, aż lukier będzie gęsty, ale płynny)
Przygotowanie krok po kroku
-
Rozczyn: drożdże rozkrusz w misce, dodaj łyżeczkę cukru i łyżeczkę mąki z podanej ilości, zalej letnim mlekiem, najwyżej 37°C (99°F), i dokładnie wymieszaj. Przykryj i odstaw w ciepłe miejsce na 10–20 minut, aż zaczyn mocno się spieni i urośnie. Jeśli nie ruszy, zrób go od nowa.
-
Mąkę przesiej do dużej miski i zrób w środku dołek. Jajko i żółtka utrzyj z resztą cukru, cukrem waniliowym i solą. Do dołka wlej rozczyn, mieszaj, zagarniając mąkę, i stopniowo dodawaj jajka. Wyrabiaj ręką albo hakiem miksera około 10 minut, potem partiami dodaj roztopione, już tylko letnie masło i wyrabiaj jeszcze kilka minut, aż ciasto będzie gładkie, elastyczne i przestanie kleić się do rąk. Może zostać dość miękkie, nie dosypuj dużo mąki.
-
Przykryj miskę ściereczką i odstaw ciasto w ciepłe miejsce bez przeciągów na 1–1,5 godziny, aż wyraźnie urośnie, co najmniej dwukrotnie.
-
Kruszonka: zimne masło pokrój w drobną kostkę, dodaj mąkę, cukier i cynamon, jeśli go używasz, i szybko rozcieraj palcami, aż powstaną drobne, wilgotne okruchy. Schowaj miskę do lodówki do chwili użycia.
-
Rabarbar: odetnij liście i zgrubiały koniec łodygi, umyj i osusz. Młodych, cienkich łodyg nie obieraj; z grubych ściągnij nożem twarde włókna. Pokrój w plasterki grubości 1–1,5 cm (½ cala), zasyp łyżką cukru i odstaw na 20–30 minut, aż puści sok.
-
Blachę 23×33 cm (9×13 cali) posmaruj masłem i oprósz mąką albo wyłóż papierem do pieczenia. Wyrośnięte ciasto wyłóż z miski na blachę i palcami, delikatnie, rozciągnij je po całym dnie, aż do brzegów. Nie wałkuj go: ma zostać puszyste.
-
Rabarbar przełóż na sito, odlej sok i lekko odciśnij łodygi w dłoniach, potem wymieszaj je z mąką ziemniaczaną. Rozłóż rabarbar równo na cieście, aż do brzegów, i lekko wciśnij. Jeśli robisz wersję z truskawkami, dołóż je teraz, pokrojone na ćwiartki, między kawałki rabarbaru.
-
Wyjmij kruszonkę z lodówki, rozdrobnij ją w palcach i rozsyp równo, drobno po owocach. Przykryj blachę ściereczką i zostaw na 20–30 minut, aż ciasto wyraźnie podrośnie wokół rabarbaru. W tym czasie nagrzej piekarnik do 180°C (350°F), góra i dół, bez termoobiegu.
-
Piecz w 180°C (350°F) na środkowej półce przez 35–40 minut, aż kruszonka będzie złocista, a brzegi ciasta rumiane. Sprawdź patyczkiem wbitym w ciasto między rabarbarem: ma wyjść suchy, bez surowego ciasta.
-
Ostudź placek na blasze na kratce. Na lukier utrzyj cukier puder z sokiem z cytryny na gęstą, ale płynną masę i skrop nim przestudzone ciasto. Pokrój na 15 kawałków, w 3 rzędach po 5.
Zdjęcia
Komentarze (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!