Przejdź do treści

Ciasto drożdżowe z rabarbarem i kruszonką

Puszysty placek drożdżowy z blachy, przykryty kwaśnym rabarbarem i słodką maślaną kruszonką: ciasto wiosny, pieczone wtedy, gdy na straganach jest rabarbar. Z przepisem na blachę 23×33 cm (9×13 cali), sposobem na sok z rabarbaru, który robi zakalec, wersją z truskawkami i podpowiedzią, gdzie szukać rabarbaru za granicą.

Ugotowałeś/aś? Pokaż swoje danie →

Kwadratowe kawałki ciasta drożdżowego z rabarbarem i kruszonką na papierowych serwetkach na szklanej paterze, Bielsko-Biała

Historia przepisu

Rabarbar nie jest w Polsce rośliną od wieków. Portal Medycyny Praktycznej mp.pl podaje, że pochodzi z gór południowo-wschodniej Azji, pod koniec XVI wieku trafił na Wyspy Brytyjskie, a do Polski dotarł dopiero w XIX wieku; starszego polskiego źródła na tę datę nie znaleźliśmy. Według dostępnych opracowań rabarbar ogrodowy służy u nas jako dodatek do soków, kompotów i właśnie placków drożdżowych, rzadziej drożdżówek. Według serwisu DOZ najwięcej uprawia się go w województwach świętokrzyskim, lubelskim, mazowieckim i małopolskim. Ciasto drożdżowe z rabarbarem nie ma własnego wpisu na Liście Produktów Tradycyjnych ani unijnej ochrony nazwy. Najbliżej jest „Ciasto z kruszonką z Ziemi Kłodzkiej”, którego karta mówi, że podstawowe ciasto z kruszonką wzbogacano owocami zależnie od pory roku; rabarbaru karta jednak nie wymienia.

To ciasto sezonowe w ścisłym sensie. Wieści Rolnicze piszą, że skoro na giełdach pojawił się pierwszy tej wiosny rabarbar, czas zacząć sezon plackiem drożdżowym, a Kwestia Smaku poleca je na majówkę. Mp.pl radzi zbierać rabarbar do połowy czerwca, kiedy łodygi są najmniej kwaśne; później rośnie w nich zawartość kwasu szczawiowego. W Niemczech tradycyjnym końcem zbiorów, jak przy szparagach, jest dzień świętego Jana, 24 czerwca. Ania Gotuje zauważa, że młody rabarbar i truskawki są na straganach tylko przez kilka tygodni w roku, i często łączy je w jednym cieście.

Niemieckie opracowania opisują Rhabarberkuchen jako ciasto na kruchym, drożdżowym albo ucieranym spodzie, często pod kruszonką lub bezą, pieczone na blasze albo w okrągłej formie. Najstarszy przytoczony tam przepis to list Petera Collinsona z 1739 roku: łodygi obrać, pokroić, upiec w cieście z cukrem i odrobiną cynamonu. Jeszcze w 1863 roku niemiecki poradnik pisał, że rabarbar jest w Niemczech „prawie nieznany”, a przepisy na ciasto z nim pojawiają się w niemieckich publikacjach od połowy XIX wieku. W Ameryce rabarbar nazywano „pie plant”, czyli roślina do placków, i ta nazwa przetrwała w amerykańskich książkach kucharskich.

Składniki

Ciasto drożdżowe (blacha 23×33 cm, czyli 9×13 cali)

  • 400 g mąka pszenna (typ 450 albo 500, plus trochę do podsypania)
    Za granicą: USA i Kanada: all-purpose flour; Wielka Brytania: plain flour; Niemcy: Type 405 albo 550
  • 20 g drożdże świeże (albo 7 g drożdży instant)
    Za granicą: USA: fresh cake yeast bywa trudno dostać; zamiast tego 7 g instant yeast albo 8 g active dry yeast
  • 200 ml mleko (letnie, najwyżej 37°C, czyli 99°F)
  • 70 g cukier
  • 1 szt. jajko (w temperaturze pokojowej)
  • 2 szt. żółtka
  • 70 g masło (roztopione i przestudzone, plus trochę do natłuszczenia blachy)
    Za granicą: unsalted butter
  • 1 opakowanie cukier waniliowy (około 16 g, niekoniecznie)
    Za granicą: Niemcy: Vanillezucker; USA i Wielka Brytania: 1 łyżeczka vanilla extract
  • 1 szczypta sól

Rabarbar

  • 500 g rabarbar (waga łodyg bez liści i końców; albo 300 g rabarbaru i 200–250 g truskawek)
    Za granicą: USA, Kanada, Wielka Brytania, Australia: rhubarb; Niemcy: Rhabarber; poza sezonem rozmrożony i osuszony
  • 1 łyżka (ok. 13 g) cukier (do zasypania rabarbaru)
  • 1 łyżka (ok. 9,5 g) mąka ziemniaczana (do obtoczenia odsączonego rabarbaru)
    Za granicą: potato starch / Kartoffelstärke albo cornstarch

Kruszonka

  • 120 g mąka pszenna
    Za granicą: all-purpose flour / plain flour / Type 405
  • 80 g masło (zimne)
    Za granicą: unsalted butter
  • 70 g cukier
  • ½ łyżeczki (2,5 ml) cynamon (niekoniecznie)

Lukier (niekoniecznie)

  • 100 g cukier puder
    Za granicą: powdered sugar / icing sugar
  • 1 łyżka (15 ml) sok z cytryny (albo więcej, aż lukier będzie gęsty, ale płynny)

Przygotowanie krok po kroku

  1. Rozczyn: drożdże rozkrusz w misce, dodaj łyżeczkę cukru i łyżeczkę mąki z podanej ilości, zalej letnim mlekiem, najwyżej 37°C (99°F), i dokładnie wymieszaj. Przykryj i odstaw w ciepłe miejsce na 10–20 minut, aż zaczyn mocno się spieni i urośnie. Jeśli nie ruszy, zrób go od nowa.

  2. Mąkę przesiej do dużej miski i zrób w środku dołek. Jajko i żółtka utrzyj z resztą cukru, cukrem waniliowym i solą. Do dołka wlej rozczyn, mieszaj, zagarniając mąkę, i stopniowo dodawaj jajka. Wyrabiaj ręką albo hakiem miksera około 10 minut, potem partiami dodaj roztopione, już tylko letnie masło i wyrabiaj jeszcze kilka minut, aż ciasto będzie gładkie, elastyczne i przestanie kleić się do rąk. Może zostać dość miękkie, nie dosypuj dużo mąki.

  3. Przykryj miskę ściereczką i odstaw ciasto w ciepłe miejsce bez przeciągów na 1–1,5 godziny, aż wyraźnie urośnie, co najmniej dwukrotnie.

  4. Kruszonka: zimne masło pokrój w drobną kostkę, dodaj mąkę, cukier i cynamon, jeśli go używasz, i szybko rozcieraj palcami, aż powstaną drobne, wilgotne okruchy. Schowaj miskę do lodówki do chwili użycia.

    Krok 4
  5. Rabarbar: odetnij liście i zgrubiały koniec łodygi, umyj i osusz. Młodych, cienkich łodyg nie obieraj; z grubych ściągnij nożem twarde włókna. Pokrój w plasterki grubości 1–1,5 cm (½ cala), zasyp łyżką cukru i odstaw na 20–30 minut, aż puści sok.

    Krok 5
  6. Blachę 23×33 cm (9×13 cali) posmaruj masłem i oprósz mąką albo wyłóż papierem do pieczenia. Wyrośnięte ciasto wyłóż z miski na blachę i palcami, delikatnie, rozciągnij je po całym dnie, aż do brzegów. Nie wałkuj go: ma zostać puszyste.

  7. Rabarbar przełóż na sito, odlej sok i lekko odciśnij łodygi w dłoniach, potem wymieszaj je z mąką ziemniaczaną. Rozłóż rabarbar równo na cieście, aż do brzegów, i lekko wciśnij. Jeśli robisz wersję z truskawkami, dołóż je teraz, pokrojone na ćwiartki, między kawałki rabarbaru.

    Krok 7
  8. Wyjmij kruszonkę z lodówki, rozdrobnij ją w palcach i rozsyp równo, drobno po owocach. Przykryj blachę ściereczką i zostaw na 20–30 minut, aż ciasto wyraźnie podrośnie wokół rabarbaru. W tym czasie nagrzej piekarnik do 180°C (350°F), góra i dół, bez termoobiegu.

  9. Piecz w 180°C (350°F) na środkowej półce przez 35–40 minut, aż kruszonka będzie złocista, a brzegi ciasta rumiane. Sprawdź patyczkiem wbitym w ciasto między rabarbarem: ma wyjść suchy, bez surowego ciasta.

  10. Ostudź placek na blasze na kratce. Na lukier utrzyj cukier puder z sokiem z cytryny na gęstą, ale płynną masę i skrop nim przestudzone ciasto. Pokrój na 15 kawałków, w 3 rzędach po 5.

Wersje czytelników

Gotujesz to danie po swojemu? Podziel się swoją wersją.

Mam swoją wersję

Ugotowałem/am

Zrobiłeś/aś to danie? Napisz, jak wyszło i co zmieniłeś/aś. Możesz dodać zdjęcie i ocenę.

Zaloguj się, aby dodać wpis

Czy ten przepis był pomocny?

Komentarze (0)

Brak komentarzy. Bądź pierwszy!


Dodaj komentarz

Zaloguj się aby uniknąć weryfikacji emaila przy każdym komentarzu, lub komentuj jako gość:

Komentarz może być moderowany przed publikacją.