Historia przepisu
Słownik języka polskiego PWN notuje słowo „murzynek” jako potoczną nazwę ciasta kakaowego, a także porcji mocnej czarnej kawy. Kwestia Smaku nazywa murzynka klasycznym ucieranym ciastem z dodatkiem kakao, które „smakuje jak u Babci”, a autorka bloga Kuchnia Doroty wspomina, że piekła je jej mama, a ona z siostrą wyjadały resztki surowej masy czekoladowej. Skąd się to ciasto wzięło i kiedy wydrukowano pierwszy przepis, nie wiadomo na pewno. Serwis Winiary pisze o korzeniach sięgających XVIII wieku, ale nie podaje źródła, a w innych sprawdzonych przez nas materiałach takiej informacji nie znaleźliśmy.
W wersji zwanej „murzynkiem gotowanym” najpierw podgrzewa się w rondlu masło, cukier, kakao i mleko albo wodę, aż powstanie gładka, lśniąca masa. Winiary wyjaśnia, że nazwa mówi właśnie o tej masie, choć ciasto i tak piecze się w piekarniku. Moje Wypieki i Kuchnia Doroty odlewają część tej masy, zanim dodadzą jajka i mąkę, i smarują nią upieczone ciasto. Kuchnia Doroty pisze, że klasyczny murzynek jest polany jedynie taką masą czekoladową.
Sama nazwa budzi dziś dyskusję. W październiku 2020 roku Rada Języka Polskiego przy Prezydium PAN przyjęła opinię prof. Marka Łazińskiego, według której słowa „Murzyn” i „Murzynka”, niegdyś neutralne, mają dziś negatywne konotacje; autor zaleca, by nie używać ich w komunikacji publicznej, i zaznacza, że część językoznawców uważa je za neutralne. Opinia dotyczy określeń ludzi i nie wspomina o cieście. Słownik PWN przy znaczeniach odnoszących się do ludzi podaje kwalifikator „obraźliwe”, a ciasto definiuje po prostu jako „ciasto kakaowe”, stąd podtytuł tego przepisu; wiarygodnych źródeł o tym, czy cukiernie i autorzy przepisów zmieniają nazwę ciasta, nie znaleźliśmy.
Składniki
Ciasto (blacha 20×30 cm, czyli 8×12 cali)
-
250 g masło (plus trochę do natłuszczenia blachy)
Za granicą: unsalted butter; Niemcy: Süßrahmbutter - 250 g cukier
-
5 łyżek (ok. 27 g) kakao (naturalne, bez cukru)
Za granicą: USA i Kanada: unsweetened cocoa powder; Wielka Brytania: cocoa powder; Niemcy: Backkakao - 125 ml mleko (albo woda)
- 4 szt. jajka (w temperaturze pokojowej, białka oddzielone od żółtek)
-
260 g mąka pszenna tortowa (typ 450)
Za granicą: USA i Kanada: all-purpose flour; Wielka Brytania: plain flour; Niemcy: Type 405 -
2 łyżeczki (ok. 8 g) proszek do pieczenia
Za granicą: baking powder; Niemcy: Backpulver -
1 opakowanie cukier waniliowy (niekoniecznie)
Za granicą: Niemcy: Vanillezucker; USA i Wielka Brytania: 1 łyżeczka vanilla extract - 1 szczypta sól (do białek)
Do posypania (niekoniecznie)
-
wiórki kokosowe albo posiekane orzechy włoskie
Za granicą: desiccated coconut / Kokosraspeln; walnuts / Walnüsse
Przygotowanie krok po kroku
-
Jajka wyjmij wcześniej z lodówki, żeby miały temperaturę pokojową. Blachę 20×30 cm (8×12 cali) wyłóż papierem do pieczenia, a boki posmaruj masłem.
-
Do rondla włóż masło, cukier, kakao i mleko. Podgrzewaj na małym ogniu, cały czas mieszając, aż masło się roztopi, cukier rozpuści, a masa będzie gładka i lśniąca, bez grudek kakao. Gdy zacznie się gotować, zdejmij rondel z ognia.
-
Od razu odlej około 1/3 gorącej masy do miseczki: to będzie polewa. Odstaw ją. Resztę masy przelej do dużej miski i zostaw do przestudzenia, aż będzie najwyżej letnia.
-
Nagrzej piekarnik do 180°C (350°F), grzanie góra i dół. Mąkę przesiej z proszkiem do pieczenia i cukrem waniliowym.
-
Do przestudzonej masy kakaowej dodawaj po jednym żółtku, mieszając rózgą kuchenną. Wsyp mąkę i mieszaj krótko, tylko do połączenia składników.
-
Białka ze szczyptą soli ubij mikserem w czystej, suchej misce na sztywną pianę, 2–3 minuty, obserwując je, żeby ich nie przebić. Pianę dodaj do ciasta w dwóch, trzech porcjach i delikatnie wymieszaj szpatułką, aż nie będzie widać białych smug.
-
Przelej ciasto do blachy i wyrównaj. Piecz na środkowej półce 35–45 minut, aż patyczek wbity w środek wyjdzie suchy. W keksówce około 30×11 cm (12×4 cale) ciasto piecze się dłużej, około 50 minut.
-
Wyjmij ciasto z piekarnika i ostudź je w blasze na kratce. Całkiem zimne wyjmij z blachy razem z papierem.
-
Odlana masa w tym czasie zgęstnieje. Jeśli zrobiła się za twarda, podgrzej ją chwilę, mieszając. Ponakłuwaj wierzch ciasta wykałaczką, rozsmaruj na nim polewę i od razu posyp wiórkami kokosowymi albo orzechami. Odstaw, aż polewa zastygnie, i pokrój na 15 kawałków, w 3 rzędach po 5.
Zdjęcia
Komentarze (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!