Historia przepisu
Wuzetka, czyli ciastko „W-Z”, to dwa blaty kakaowego biszkoptu przełożone marmoladą i bitą śmietaną, z polewą czekoladową i kleksem bitej śmietany na wierzchu. 23 maja 2023 roku Ministerstwo Rolnictwa wpisało ją na Listę Produktów Tradycyjnych jako produkt z województwa mazowieckiego, pod nazwą „Ciastko W-Z (zwane też: WZ, torcik W-Z, WZK, wuzetka)”. Wpis nazywa ją najbardziej warszawskim z ciastek i podaje, że deser pochodzi z przełomu lat 40. i 50. XX wieku. Większość badaczy wiąże jego powstanie z konkursem na ciastko, który pod koniec lat 40. ogłosił Cech Rzemiosł Spożywczych.
Skąd nazwa, nie wiadomo na pewno. Najczęściej wywodzi się ją od Trasy W-Z, czyli Wschód–Zachód, pierwszej dużej powojennej inwestycji komunikacyjnej w Warszawie, oddanej do użytku 22 lipca 1949 roku: w jej pobliżu miała stać jedna z cukierni. Według varsavianisty Jarosława Zielińskiego ciastko powstało w 1949 roku, a nazwę dostało w 1953 roku w jednej z kawiarni koło kina „Muranów”. Danuta Szmit-Zawierucha pisała, że nazwano je na cześć trasy, tak jak kawiarnię „W-Z” w budynku tego kina. Inne teorie mówią o skrótach WZC, czyli „wypiek z czekoladą”, i WZK, czyli „wypiek z kremem”, albo o pierwszym producencie, Warszawskich Zakładach Ciastkarskich. W Radomiu to samo ciastko nazywa się radomianką i tamtejsi mieszkańcy uważają, że przepis pochodzi od nich. Ten spór do dziś nie jest rozstrzygnięty.
Na początku lat 50. wyłączność na wuzetki miały Warszawskie Zakłady Ciastkarskie, które sprzedawały je tylko w kawiarniach i cukierniach firmowych „Camargo”. Przepisu nigdy nie zastrzeżono, więc w latach 70. byli pracownicy zakładów otwierali własne cukiernie, piekli swoje wersje i ciastko rozeszło się poza stolicę. Do historii przeszła scena z „Misia” Stanisława Barei z 1980 roku, w której kelnerka oznajmia Ryszardowi Ochódzkiemu, że kawa i wuzetka są obowiązkowe dla każdego. Dawną radomiankę często przekładano masą na zsiadłym mleku, która dawała lekką kwaskowatość; dziś do obu ciastek używa się zwykle śmietanki 36%.
Składniki
Biszkopt (blacha 24×35 cm, czyli 9½×13¾ cala)
- 6 szt. jajka (duże, w temperaturze pokojowej)
-
180 g drobny cukier
Za granicą: caster sugar albo superfine sugar -
120 g mąka pszenna tortowa (typ 450)
Za granicą: USA: all-purpose flour; Wielka Brytania: plain flour; Niemcy: Type 405 -
45 g kakao (naturalne, bez cukru)
Za granicą: unsweetened cocoa powder; Niemcy: Kakaopulver - 2 łyżki (30 ml) zimna woda
- sól (szczypta)
Nasączenie i przełożenie
- 250 ml czarna herbata (zaparzona i wystudzona)
- 2 łyżki (30 ml) sok z cytryny
- 2 łyżki (30 ml) rum albo nalewka wiśniowa (opcjonalnie)
-
250 g powidła śliwkowe (albo kwaśny dżem z czarnej porzeczki)
Za granicą: Niemcy: Pflaumenmus; Wielka Brytania i USA: blackcurrant jam
Bita śmietana
-
1 l śmietanka kremówka 36% (bardzo zimna)
Za granicą: USA: heavy cream / heavy whipping cream; Wielka Brytania: whipping cream albo double cream; Niemcy: Schlagsahne 30–35% -
80 g cukier puder
Za granicą: USA: powdered sugar; Wielka Brytania: icing sugar; Niemcy: Puderzucker -
2 opakowania śmietan-fix (po 1 na każde 500 ml śmietanki)
Za granicą: Niemcy: Sahnesteif; Wielka Brytania: Dr. Oetker Whipping Cream Stabiliser; USA: Dr. Oetker Whip it
Polewa i dekoracja
-
150 g czekolada deserowa (albo gorzka do 60%)
Za granicą: dark chocolate -
150 ml śmietanka 30%
Za granicą: USA: heavy cream; Wielka Brytania: whipping cream; Niemcy: Schlagsahne - 15 szt. wiśnie z nalewki albo z zalewy alkoholowej (opcjonalnie, do dekoracji)
Przygotowanie krok po kroku
-
Wyjmij jajka z lodówki wcześniej, żeby miały temperaturę pokojową. Śmietankę 36% trzymaj w lodówce, a na 30–60 minut przed ubijaniem przełóż ją do zamrażalnika. Rozgrzej piekarnik do 170°C (340°F), grzanie góra–dół. Dno blachy 24×35 cm (9½×13¾ cala) wyłóż papierem do pieczenia, boków nie smaruj.
-
Bardzo dokładnie oddziel białka od żółtek. Białka ze szczyptą soli ubij na sztywno w czystej, suchej misce, a potem dodawaj cukier po łyżce, za każdym razem miksując na najwyższych obrotach, aż piana będzie gęsta, lśniąca i cukier się rozpuści. Na najniższych obrotach wmiksuj żółtka po jednym, a na koniec wlej 2 łyżki zimnej wody.
-
Mąkę wymieszaj z kakao i przesiej. Dodawaj ją do masy jajecznej w trzech partiach, przesiewając bezpośrednio przez sitko, i za każdym razem mieszaj szpatułką powoli i delikatnie, tylko do połączenia, żeby nie wypuścić powietrza.
-
Przelej ciasto do blachy, wyrównaj i wstaw na środkową półkę. Piecz 30–35 minut, aż patyczek wbity w środek będzie suchy. Nie przetrzymuj biszkoptu w piekarniku, bo zrobi się suchy.
-
Lekko przestudzony biszkopt obkrój nożem przy brzegach, wyjmij z blachy i ostudź. Przekrój go poziomo na dwa równe blaty. Dolny blat włóż z powrotem do blachy wyłożonej wysokimi paskami papieru. Herbatę wymieszaj z sokiem z cytryny i, jeśli chcesz, z rumem albo nalewką.
-
Dolny blat równomiernie nasącz połową herbaty i rozsmaruj na nim powidła albo dżem.
-
Do lodowatej śmietanki wsyp cukier puder. Ubijaj zaczynając od wolnych obrotów, a po chwili przejdź na najwyższe, aż śmietana zrobi się sztywna. Pod koniec wsyp śmietan-fix i ubijaj jeszcze kilka sekund. Nie ubijaj dłużej, bo śmietana zacznie się warzyć i rozdzielać na masło i maślankę.
-
Około trzech czwartych śmietany wyłóż na powidła i wyrównaj. Resztę przełóż do rękawa cukierniczego z ozdobną końcówką i schowaj do lodówki. Na śmietanie połóż drugi blat, lekko dociśnij i nasącz resztą herbaty. Wstaw blachę do lodówki.
-
Śmietankę 30% podgrzej w rondelku, aż będzie gorąca, ale nie zacznie wrzeć. Zdejmij z ognia, dodaj posiekaną czekoladę i mieszaj, aż polewa będzie gładka i błyszcząca; jeśli czekolada topi się za wolno, podgrzej garnek na minimalnym ogniu. Ciepłą polewę wylej na schłodzone ciasto, rozprowadź płaską szpatułką i wstaw do lodówki na 30–40 minut, aż zastygnie.
-
Na zastygniętej polewie wyciśnij z rękawa 15 kleksów bitej śmietany w trzech rzędach po pięć, tak żeby wyznaczyły porcje, i jeśli chcesz, połóż na każdym wiśnię. Schładzaj ciasto co najmniej 5 godzin albo całą noc, a potem pokrój na 15 kawałków, każdy około 8×7 cm (3×2¾ cala).
Zdjęcia
Komentarze (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!