Stowarzyszenie Weteranów Armii Polskiej w Ameryce (SWAP)

Kim są

Stowarzyszenie Weteranów Armii Polskiej w Ameryce, po angielsku Polish Army Veterans Association of America, powstało w maju 1921 roku na zjeździe w Cleveland w stanie Ohio. Założyli je wracający ochotnicy Błękitnej Armii generała Józefa Hallera — Armii Polskiej we Francji, do której w latach 1917–1919 zgłosiło się ponad dwadzieścia tysięcy ludzi ze Stanów Zjednoczonych i Kanady. Około czternastu i pół tysiąca z nich wróciło potem do Ameryki.

To najstarsza nieprzerwanie działająca niezależna organizacja samopomocowa byłych polskich żołnierzy na świecie. Pierwszym prezesem był dr Teofil Starzyński. Siedziba wędrowała z Cleveland przez Chicago i Detroit, aż w 1934 roku osiadła w Nowym Jorku.

Dom Weterana Polskiego

Stowarzyszenie mieści się w kamienicy na rogu Irving Place i 15. Ulicy na Manhattanie. Pod tym samym adresem działa archiwum SWAP oraz — od 1996 roku — Muzeum Tradycji Oręża Polskiego.

W zbiorach jest ponad pięćdziesiąt metrów bieżących akt z lat 1917–2000, kartoteka osobowa obejmująca kilkanaście tysięcy weteranów, lista ponad trzydziestu ośmiu tysięcy ochotników do Armii Polskiej we Francji, korespondencja z generałem Hallerem i Ignacym Janem Paderewskim, sztandary, mundury, odznaczenia i broń z obu wojen światowych. Zwiedzanie i kwerendy po wcześniejszym umówieniu telefonicznym lub mailowym.

Od 1921 roku stowarzyszenie wydaje nieprzerwanie miesięcznik „Weteran" — najstarsze polskie pismo tego rodzaju na świecie. W 2017 roku Instytut Pamięci Narodowej przyznał SWAP nagrodę „Kustosz Pamięci Narodowej".

Parada Pułaskiego

SWAP idzie w Paradzie Pułaskiego na drugiej pozycji w całej kolumnie — zaraz za marszałkami i władzami, przed harcerzami i konsulatem. Maszeruje razem z Korpusem Pomocniczym Pań. Okręg 2 stowarzyszenia jest jednym ze sponsorów parady.

Kontakt

119 East 15th Street, New York, NY 10003 Telefon: (212) 358-0306 E-mail: info@pava-swap.org Strona: pava-swap.org

Naczelny Komendant: Tadeusz Antoniak.