Fałszywy sklep internetowy: jak go rozpoznać i jak odzyskać pieniądze

Fałszywy sklep rzadko wygląda podejrzanie. Ma zdjęcia produktów, koszyk, regulamin, opinie klientów i kłódkę przy adresie. Często jest ładniejszy niż strona prawdziwego sprzedawcy, bo powstał wczoraj z gotowego szablonu, a prawdziwy sklep działa na stronie z 2016 roku.

Różnica jest w czterech miejscach, których oszust nie potrafi podrobić: w danych rejestrowych, w wieku domeny, w metodach płatności i w tym, co się dzieje po zapłacie. Ten materiał pokazuje, jak sprawdzić te cztery rzeczy w kilka minut, i co robić, kiedy pieniądze już wyszły.

Ważne zastrzeżenie na start: niska cena nie jest dowodem oszustwa. Wyprzedaże końcówek serii, outlety i sklepy z małą marżą istnieją naprawdę. Sygnały ostrzegawcze mają sens dopiero razem – jeden sam z siebie zwykle nic nie znaczy, trzy naraz znaczą bardzo dużo.

Zasady zakupów, prawa kupującego i drogi zgłoszenia są zupełnie inne w Polsce i w USA. Fragmenty dotyczące tylko jednego kraju są wyraźnie oznaczone.

Jak dziś wygląda fałszywy sklep

Kilka lat temu fałszywy sklep poznawało się po tandetnym wyglądzie. Dziś jest odwrotnie: strony powstają z gotowych szablonów, zdjęcia są kradzione, a teksty pisze automat. Rozpoznanie przeniosło się z warstwy wizualnej do warstwy faktów.

Klony i sklepy-jednodniówki

Najprostszy schemat: oszust kopiuje zawartość istniejącego sklepu i stawia ją pod adresem różniącym się o jeden znak albo o końcówkę domeny – zamiast .pl pojawia się .shop, .store, .online czy .top. UOKiK wymienia nietypowe rozszerzenia wśród sygnałów ostrzegawczych, dodając uczciwie, że „.com i .pl również nie gwarantują bezpiecznej transakcji".

Druga rodzina to sklepy budowane na jeden sezon: domena sprzed kilku tygodni, intensywna kampania reklamowa, potem cisza. Najczęstsza fabuła to likwidacja („zamykamy magazyn", „wyprzedajemy wszystko") albo prośba o „wsparcie nowej polskiej marki". Odmianą jest podszywanie się pod polskość: swojska nazwa, flaga w stopce, deklaracja „firma rodzinna", a w rzeczywistości adres zwrotny w Azji.

Reklamy w mediach społecznościowych

Najczęstsza droga do fałszywego sklepu nie prowadzi dziś przez wyszukiwarkę, tylko przez reklamę. FTC opisała ten mechanizm w listopadzie 2025 roku: oszuści podszywają się pod prawdziwe firmy i reklamują markowe produkty w wyjątkowo niskich cenach, a kliknięcie prowadzi na stronę, która zabierze pieniądze w zamian za podróbkę albo za nic. Policja (CBZC) opisuje to samo: nienaturalnie niska cena plus presja czasu – „tylko dziś", „ostatnie sztuki", „promocja -80%".

Dropshipping wprowadzający w błąd

Nie zawsze jest przestępstwem, ale zwykle kończy się rozczarowaniem. Sklep wygląda na polski, ceny są w złotówkach, a zamówienie leci prosto od dostawcy w Azji: dostawa 6–8 tygodni, jakość gorsza niż na zdjęciach, zwrot poza Unię na własny koszt. Towar zwykle dociera – problem w tym, że kupujący nie dostał informacji, których wymaga prawo.

Rekwizyty wiarygodności

Setki pięciogwiazdkowych opinii z jednego tygodnia, logotypy „certyfikatów zaufania", które nie prowadzą nigdzie, wymyślony NIP i KRS w stopce, adres, pod którym nie ma sklepu, numer telefonu z jedną cyfrą za mało. CERT Polska ujmuje rzecz najkrócej: przed zakupem sprawdź, czy na stronie jest telefon do sklepu, czy oferowane są popularne metody płatności i czy opinie nie wyglądają na sztuczne.

Przykłady ogłoszeń, stron i wiadomości oszustów

Wszystkie poniższe przykłady są atrapami – nazwy, domeny i numery wymyślono na potrzeby tego materiału.

Przykład oszukańczej oferty 1 – reklama w mediach społecznościowych

Znana marka butów kończy działalność w Polsce! Cały magazyn schodzi po 89 zł za parę (cena katalogowa 749 zł). ⏰ Zostało 00:11:24. Ostatnie 4 pary w Twoim rozmiarze! super-okazje-outlet[.]pl

Trzy sygnały naraz: nieprawdopodobna przecena, licznik czasu i fałszywa rzadkość. UOKiK nazywa liczniki „dark patterns".

Przykład oszukańczej oferty 2 – sklep „likwidacyjny"

LIKWIDACJA MAGAZYNU – WSZYSTKO PO 29 ZŁ. Musimy opróżnić halę do 31 sierpnia. Płatność wyłącznie przelewem – dzięki temu utrzymujemy tak niskie ceny. likwidacja-magazynu24[.]pl

CERT Polska wskazuje, że fałszywe sklepy „bardzo rzadko oferują popularne metody płatności" – zdanie o niskich cenach dzięki przelewowi jest sednem oszustwa.

Przykład oszukańczej oferty 3 – fałszywa bramka płatnicza

Po kliknięciu „Zapłać" otwiera się strona podobna do logowania do banku, adres mbank-potwierdzenie[.]xyz. Formularz prosi o login, hasło i kod SMS „w celu potwierdzenia tożsamości".

Prawdziwa bramka nigdy nie prosi o kod SMS na stronie sklepu. CERT Polska radzi sprawdzić, czy strona, do której odsyła sklep, to na pewno strona Twojego banku.

Przykład wiadomości oszusta 4 – BLIK na numer telefonu

„Koszyk zarezerwowany 🙂 System płatności nam dziś nie działa, więc proszę o BLIK na numer 000-000-000 albo przelew na konto prywatne – to konto właściciela. Rezerwacja ważna 30 minut."

Prawdziwy sklep przyjmujący płatności online nie prosi o pieniądze poza systemem. Obie metody są nieodwracalne.

Przykład wiadomości oszusta 5 – link do „odbioru wpłaty" na OLX

„Kupuję. Opłaciłem już przez OLX Dostawa, proszę tylko potwierdzić odbiór pieniędzy tym linkiem: olx-platnosc-bezpieczna[.]com/odbierz"

OLX stwierdza wprost, że przy Przesyłce OLX „nie ma konieczności klikania w zewnętrzne linki, czy też potwierdzania danych lub »odbioru wpłaty«".

Przykład wiadomości oszusta 6 – wyprowadzenie rozmowy poza Vinted

„Napisz do mnie na WhatsAppa. Zapłacisz mi bezpośrednio, to nie zapłacisz prowizji za Ochronę Kupujących."

Vinted pisze wprost: „Nie musisz opuszczać Vinted, żeby potwierdzić płatność lub otrzymać zamówienie" i nie odpowiada za straty z oszustw poza platformą.

Przykład wiadomości oszusta 7 – SMS o dopłacie do paczki (Polska)

„Twoja paczka zostala wstrzymana z powodu braku numeru ulicy na paczce. Zaktualizuj informacje o wysylce: hxxps://inpost.pl-admin[.]cyou/PL"

To wzorzec opublikowany przez policję. Zwróć uwagę na brak polskich znaków oraz na to, że „inpost.pl" jest tylko początkiem nazwy – prawdziwa domena to pl-admin.cyou.

Przykład wiadomości oszusta 8 – SMS o dopłacie do paczki (USA)

„USPS: your package is on hold due to an incomplete address. Update here: usps-redelivery-fee[.]info – fee $0.35"

USPIS nazywa to smishingiem: jeśli nie zamawiałeś śledzenia przesyłki bezpośrednio w USPS, a wiadomość zawiera link – nie klikaj. Kwota jest celowo śmiesznie niska, bo to tylko pretekst.

Przykład oszukańczej oferty 9 – „darmowa próbka" z ukrytą subskrypcją

„Krem za darmo, płacisz tylko 4,90 zł za przesyłkę." W regulaminie drobnym drukiem: po 14 dniach rusza subskrypcja 249 zł miesięcznie, pobierana z podanej karty.

Podanie numeru karty „za samą przesyłkę" jest tu całym celem transakcji. Tylko USA: w lipcu 2026 roku nie obowiązuje żadna federalna reguła „click to cancel" – zasada z 2024 roku została uchylona przez sąd. Nie zakładaj, że rezygnacja będzie tak łatwa jak zapis.

Przykład oszukańczej oferty 10 – żądanie kryptowaluty lub karty podarunkowej

„Płatność kartą chwilowo niedostępna. Akceptujemy USDT albo kody z kart podarunkowych – prześlij zdjęcie zdrapki."

FTC formułuje to jako zasadę bez wyjątków: nigdy nie kupuj od sprzedawcy, który nalega, że jedyną płatnością są karty podarunkowe, przekazy pieniężne, aplikacja płatnicza albo kryptowaluta.

Tabela sygnałów ostrzegawczych

Sygnał ostrzegawczy	Dlaczego jest podejrzany	Jak to sprawdzić	Co zrobić
Cena rażąco niższa od rynkowej	Marki nie sprzedają nowego towaru po 10% ceny; przecena całego asortymentu naraz nie ma uzasadnienia biznesowego	Porównaj cenę u trzech innych sprzedawców i u producenta	Sam sygnał nie wystarcza – sprawdź dane rejestrowe i wiek domeny, zanim zrezygnujesz
Brak numeru telefonu, tylko formularz	Tylko Polska: podanie numeru telefonu to obowiązek ustawowy sprzedawcy (art. 12 ustawy o prawach konsumenta)	Poszukaj telefonu w zakładce Kontakt i w regulaminie; zadzwoń przed zakupem	Nie kupuj z przedpłatą, jeśli nikt nie odbiera
Brak danych rejestrowych albo dane, które się nie zgadzają	Fałszywe sklepy podają wymyślony lub cudzy NIP i KRS	Tylko Polska: biała lista VAT, wyszukiwarka KRS, CEIDG. Tylko USA: rejestr stanowy Secretary of State	Jeśli numeru nie ma w rejestrze – rezygnujesz
Konto do przelewu spoza białej listy VAT	Firma zarejestrowana w Polsce zgłasza rachunki firmowe do wykazu; konta osób prywatnych tam nie występują	Tylko Polska: wykaz podatników VAT, wyszukiwanie po numerze rachunku	Nie płać przelewem na to konto
Domena zarejestrowana kilka tygodni temu	Sklep „istniejący od 2014 roku" nie może mieć trzytygodniowej domeny	dns.pl/whois dla .pl, rdap.org dla .com – pole created	Sprzeczność z treścią strony przesądza sprawę
Wyłącznie przedpłata przelewem lub BLIK na numer telefonu	Te płatności są praktycznie nieodwracalne, dlatego oszuści ich żądają	Sprawdź, czy przy kasie jest karta, PayPal albo pobranie	Wybierz inną metodę lub inny sklep
Setki identycznych opinii z jednego okresu	Tylko Polska: zamieszczanie nieprawdziwych opinii jest zakazane od 1 stycznia 2023 roku. Tylko USA: zakazane regułą FTC od 21 października 2024 roku	Sprawdź rozkład dat i szukaj opinii poza stroną sklepu	Traktuj opinie na stronie sklepu jako materiał marketingowy

Co zrobić natychmiast

Kolejność ma znaczenie: CERT Polska zaleca zacząć od banku, potem zgłosić incydent, potem iść na policję.

Pierwsze 15 minut

1. Zadzwoń do banku albo wydawcy karty. Numer masz na odwrocie karty i w aplikacji. Powiedz jasno: „padłem ofiarą oszustwa przy zakupie internetowym, proszę o zablokowanie transakcji i o reklamację". Jeśli płaciłeś kartą, poproś wprost o chargeback.
2. Jeśli podałeś dane logowania albo kod SMS – zablokuj dostęp do bankowości i zmień hasło z innego, zaufanego urządzenia. To już nie jest sprawa zakupu, tylko Twojego konta.
3. Nic nie kasuj i zrób zrzuty ekranu: oferta, koszyk, strona płatności, adres w pasku przeglądarki, korespondencja, potwierdzenie przelewu z numerem rachunku odbiorcy.

Pierwsza godzina

1. Zapisz dowody w jednym miejscu – jeden folder, jeden plik z osią czasu. Będzie potrzebny bankowi i policji.
2. Sprawdź, czy z konta nie schodzą kolejne kwoty. Jeśli tak, to nie jest już nieudany zakup, tylko przejęcie danych.
3. Tylko Polska: zgłoś domenę do CERT Polska przez incydent.cert.pl – to blokuje stronę dla kolejnych osób. Podejrzanego SMS-a przekaż na bezpłatny numer 8080, w całości i bez skracania.
4. Tylko USA: zgłoś sprawę na reportfraud.ftc.gov oraz na ic3.gov.

Pierwsza doba

1. Złóż zawiadomienie na policję. Tylko Polska: w dowolnej jednostce Policji albo prokuratury. Tylko USA: na lokalnej policji plus zgłoszenie do IC3.
2. Tylko Polska: jeśli podałeś oszustowi numer PESEL albo dane z dowodu, zastrzeż PESEL – nie odzyska to pieniędzy, ale utrudni wzięcie kredytu na Twoje dane.
3. Ostrzeż innych – zgłoś reklamę platformie, na której ją zobaczyłeś.

Nie obiecujemy, że pieniądze wrócą. Szanse są największe przy płatności kartą i szybkiej reakcji; przy zwykłym przelewie i BLIK-u na numer telefonu – niewielkie.

Sprawdzenie sprzedawcy przed zakupem w Polsce

Tylko Polska. Cała ta sekcja dotyczy sprzedawców zarejestrowanych w Polsce. Zajmuje pięć minut i wyłapuje większość fałszywych sklepów.

Krok 1: znajdź dane rejestrowe

Sprzedawca ma ustawowy obowiązek podać dane identyfikujące firmę z organem rejestrowym i numerem, adres, e-mail i telefon (art. 12 ust. 1). Szukaj w stopce, w zakładce „Kontakt" i w regulaminie. Jeśli tych danych nie ma nigdzie – to nie jest niedopatrzenie.

Krok 2: sprawdź numer w rejestrze

• Spółka (numer KRS) – Portal Rejestrów Sądowych, prs.ms.gov.pl/krs. Sprawdzasz, czy spółka istnieje oraz czy nazwa i adres zgadzają się z tym, co podaje strona. Starszy adres wyszukiwarka-krs.ms.gov.pl bywa blokowany przez zabezpieczenie serwera i potrafi nie otworzyć się nawet w zwykłej przeglądarce.
• Jednoosobowa działalność – CEIDG, ceidg.gov.pl. Sprawdzasz, czy wpis jest aktywny.
• NIP – wykaz podatników VAT („biała lista"), podatki.gov.pl/wykaz-podatnikow-vat-wyszukiwarka/.

Krok 3: sprawdź numer konta na białej liście

To najmocniejszy test dla sklepu, który chce przelewu. Wykaz podatników VAT pozwala szukać po numerze rachunku: wpisujesz konto podane do przelewu i sprawdzasz, czy należy do firmy prowadzącej sklep. Jeśli nie należy do nikogo albo należy do innej firmy – nie płać. Prośba o przelew na rachunek osoby prywatnej rozstrzyga sprawę, bo rachunki osób fizycznych na wykazie nie występują.

Krok 4: sprawdź wiek domeny i listę ostrzeżeń

NASK udostępnia publiczne WHOIS dla domen .pl pod adresem dns.pl/whois. Dane osoby prywatnej nie są tam pokazywane – to wymóg przepisów o ochronie danych i nie jest to sygnał ostrzegawczy – ale data w polu created jest widoczna zawsze. Domena z marca 2026 roku i deklaracja „na rynku od 2011 roku" to sprzeczność nie do obrony.

Sprawdź też Listę Ostrzeżeń CERT Polska (cert.pl/lista-ostrzezen/) – domeny z tej listy są blokowane przez operatorów. Lista działa jednak reaktywnie: brak na niej nie jest zaświadczeniem uczciwości.

Sprawdzenie sprzedawcy przed zakupem w USA

Tylko USA. W Stanach nie ma jednego centralnego rejestru firm, więc weryfikacja jest bardziej rozproszona.

Rejestr stanowy. Firmy rejestrują się u Secretary of State swojego stanu. Listę wyszukiwarek wszystkich stanów prowadzi National Association of Secretaries of State: nass.org/business-services/corporate-registration. Sprawdzasz, czy podmiot o podanej nazwie istnieje i ma status aktywny. Zastrzeżenie: rejestracja potwierdza istnienie, nie uczciwość.

Better Business Bureau prowadzi wyszukiwarkę firm (bbb.org/search) z oceną od A+ do F, historią skarg i statusem akredytacji oraz Scam Tracker (bbb.org/scamtracker) – bazę zgłoszeń od konsumentów. BBB jest organizacją prywatną bez uprawnień śledczych; jej wartość polega na tym, że ten sam sklep zwykle ktoś już opisał.

Wiek domeny. Dla .com, .net, .store i podobnych zadziała RDAP, na przykład rdap.org/domain/nazwa-sklepu.com. Dane właściciela zwykle są ukryte, ale data rejestracji jest widoczna.

Adres i telefon. Wpisz adres w mapy i włącz widok ulicy: jeśli „siedziba sklepu z elektroniką" okazuje się mieszkaniem albo skrzynką w punkcie usługowym, to informacja. Zadzwoń pod podany numer przed zakupem.

Pomoc stanowa: biura ochrony konsumentów – usa.gov/state-consumer; prokurator generalny stanu – usa.gov/state-attorney-general; zbiorcza instrukcja rządowa dotycząca skarg na zakupy online – usa.gov/online-purchase-complaints.

Wiek domeny, kłódka, opinie i pieczątki zaufania

Dlaczego kłódka nic nie dowodzi

Kłódka oznacza, że połączenie jest szyfrowane – że nikt po drodze nie podgląda przesyłanych danych. Nie mówi nic o tym, kto jest po drugiej stronie. CERT Polska pisze wprost: „Pamiętaj, że kłódka przy adresie internetowym sklepu nie jest gwarancją bezpiecznych zakupów". FBI ujęło to w 2019 roku mocniej: nie ufaj stronie tylko dlatego, że ma ikonę kłódki albo „https". Certyfikaty są darmowe i wydawane automatycznie – oszust dostaje kłódkę w minutę.

Jak czytać wiek domeny

Data rejestracji pozostaje publiczna mimo wszystkich zmian w ochronie danych. To najtańsza skuteczna kontrola: dla domen .pl – dns.pl/whois, dla pozostałych – rdap.org/domain/nazwa.com.

Interpretuj ostrożnie w obie strony: młoda domena to sygnał ryzyka, nie dowód oszustwa, a stara niczego nie dowodzi, bo domeny się odkupuje. Sygnał staje się mocny dopiero wtedy, gdy zaprzecza temu, co sklep o sobie mówi.

Jak rozpoznać fałszywe opinie

1. Rozkład w czasie. Setki opinii z jednego tygodnia i cisza przez resztę roku.
2. Konkret. Prawdziwe opinie wspominają model, rozmiar, kolor, problem z dostawą. Fałszywe są ogólne.
3. Rozkład ocen. Prawdziwy sklep ma trochę trójek i jedynek; sama piątka jest nienaturalna.
4. Źródło zewnętrzne. Poszukaj opinii poza stroną sklepu. CERT Polska radzi też sprawdzić, czy „na pewno dotyczą tego sklepu, o dokładnie takim adresie strony internetowej", bo oszuści wklejają cudze.

Handel fałszywymi opiniami jest nielegalny po obu stronach Atlantyku. Tylko Polska: od 1 stycznia 2023 roku zamieszczanie lub zlecanie nieprawdziwych opinii konsumenckich jest nieuczciwą praktyką rynkową zakazaną w każdych okolicznościach, a UOKiK nakładał już za to kary. Tylko USA: od 21 października 2024 roku obowiązuje reguła FTC dotycząca opinii i rekomendacji konsumenckich.

Certyfikaty i pieczątki zaufania

Nie istnieje ani polski państwowy, ani unijny znak jakości dla sklepów internetowych. Wszystkie znaki wydają firmy komercyjne, zwykle za opłatą – nie są urzędowym poświadczeniem. Jedyny sensowny test jest mechaniczny: kliknij pieczątkę. Musi prowadzić na stronę wystawcy, w jego domenie, i pokazywać ten konkretny sklep jako aktualnie ważny. Jeśli grafika nie jest linkiem – to obrazek, nie certyfikat.

Metody płatności i realna ochrona

To jest najważniejsza decyzja w całym procesie. Wybór metody płatności decyduje o tym, czy w razie kłopotów będziesz miał jakiekolwiek narzędzie.

Metoda	Jaka ochrona	Jak odzyskać	Ryzyko
Karta kredytowa	Najsilniejsza. Tylko USA: brak dostawy to „billing error" według Fair Credit Billing Act – bez progu kwotowego. Tylko Polska: ochrona wynika z reguł Visa/Mastercard, nie z ustawy	Reklamacja w banku wydawcy plus wniosek o chargeback	Najniższe. W USA przy transakcji bez fizycznej karty odpowiedzialność za nieautoryzowane użycie wynosi 0 dolarów
Karta debetowa	Słabsza. Tylko USA: Regulation E obejmuje transakcje nieautoryzowane, ale nie zna kategorii „towar nie dotarł"	Reklamacja w banku i chargeback według reguł organizacji kartowej	Pieniądze wychodzą z rachunku od razu, a nie z limitu kredytowego
PayPal	Ochrona Kupujących: „nie otrzymałem przedmiotu" i „przedmiot znacząco niezgodny z opisem"	Spór w Centrum Rozstrzygania, potem eskalacja do roszczenia w ciągu 20 dni	Terminy krótkie i różne: brak przesyłki – 180 dni od zapłaty; niezgodność z opisem – 30 dni od doręczenia albo 180 dni od zapłaty, co nastąpi wcześniej. Nie można prowadzić sporu w PayPal i w banku równolegle
Płatność za pobraniem	Widzisz paczkę przed zapłatą, ale zwykle nie jej zawartość	Odmowa przyjęcia przesyłki	Nie chroni przed pustym pudełkiem ani cegłą; kurier nie ma obowiązku czekać na rozpakowanie
Zwykły przelew bankowy	Praktycznie żadna	Zgłoszenie do banku i policji z nadzieją na zablokowanie środków, zanim zejdą z konta odbiorcy	Bardzo wysokie. To płatność autoryzowana przez Ciebie, więc bank nie ma ustawowego obowiązku jej zwrotu
BLIK na numer telefonu	Żadna	Jak wyżej; liczy się wyłącznie czas	Bardzo wysokie i natychmiastowe. Pieniądze są u odbiorcy w kilka sekund
Kryptowaluta, karty podarunkowe, przekazy pieniężne	Żadna	Brak realnej drogi; przy przekazie liczy się tylko kontakt z operatorem, zanim zostanie odebrany	FTC stwierdza, że płatności kryptowalutą zwykle są nieodwracalne, a żądanie którejkolwiek z tych metod jest samo w sobie sygnałem oszustwa

W nieznanym sklepie płać kartą – najlepiej kredytową – albo przez PayPal. Nie dlatego, że sklep na pewno oszukuje, ale dlatego, że te metody dają drogę odwrotu, której przelew nie daje. A jeśli jedyną metodą jest przelew albo BLIK na numer telefonu, potraktuj to jako informację o sklepie, nie o technologii.

Chargeback: czym jest i kto go prowadzi

Chargeback to procedura obciążenia zwrotnego: bank, który wydał Ci kartę, cofa płatność i próbuje odzyskać pieniądze od banku sprzedawcy. To narzędzie z regulaminów Visy i Mastercard, czyli z umów między bankami – nie z ustawy.

Reklamacja to rozmowa z tym, kto Ci sprzedał; chargeback to rozmowa z Twoim bankiem o transakcji kartą. Przy fałszywym sklepie reklamacja jest bezcelowa, bo nie ma z kim rozmawiać, i wtedy chargeback bywa jedyną drogą. Prowadzi go zawsze bank, który wydał Ci kartę – ani Visa, ani Mastercard nie przyjmują zgłoszeń od konsumentów; Visa formułuje to jednoznacznie: „Visa nie zakłada, nie obsługuje i nie ma dostępu do rachunków posiadaczy kart ani akceptantów".

Nie ma jednego, powszechnego terminu na chargeback. Terminy wynikają z regulaminów organizacji kartowych, które nie są publikowane w całości i bywają zmieniane. Jedyna uczciwa rada brzmi: zapytaj swój bank od razu, jaki masz termin, i nie zwlekaj.

Tylko USA: obok chargebacku masz uprawnienia ustawowe wobec wydawcy karty kredytowej – brak dostawy jest „błędem rozliczeniowym" z twardymi terminami dla banku. Opisujemy je w sekcji o prawach kupującego w USA.

Tylko Polska: polskie prawo nie reguluje chargebacku i nie wyznacza terminu. UOKiK zaleca poinformowanie banku, „zwłaszcza jeśli płaciliśmy kartą", i wskazuje chargeback jako szansę – nie gwarancję – odzyskania pieniędzy.

Chargeback nie działa przy zwykłym przelewie, BLIK-u na numer telefonu, kryptowalucie ani karcie podarunkowej. To narzędzie wyłącznie kartowe.

Prawa kupującego w Polsce

Tylko Polska. Poniższe uprawnienia przysługują konsumentowi kupującemu od przedsiębiorcy.

Prawo odstąpienia w 14 dni

Art. 27 ust. 1 ustawy o prawach konsumenta: kupujący na odległość może w terminie 14 dni odstąpić od umowy „bez podawania przyczyny i bez ponoszenia kosztów". Termin liczy się od objęcia towaru w posiadanie; wystarczy wysłać oświadczenie przed jego upływem.

To prawo ma wyjątki. Art. 38 wymienia czternaście przypadków, m.in.: towar na indywidualne zamówienie, towar szybko psujący się, towar w zapieczętowanym opakowaniu, którego po otwarciu nie można zwrócić ze względów higienicznych, otwarte nagrania i programy komputerowe, treści cyfrowe bez nośnika, usługi w pełni wykonane za Twoją wyraźną zgodą oraz zakwaterowanie, przewóz, najem samochodów, gastronomię i wydarzenia z oznaczonym terminem.

Jeśli sklep nie poinformował o prawie odstąpienia, art. 29 przedłuża je: prawo wygasa dopiero po 12 miesiącach od końca podstawowego terminu, a poinformowanie w międzyczasie uruchamia nowe 14 dni.

Sprzedawca zwraca płatności w ciągu 14 dni od otrzymania oświadczenia, wraz z kosztami dostarczenia towaru (art. 32 ust. 1), może jednak wstrzymać się do otrzymania towaru albo dowodu odesłania (art. 32 ust. 3). Kupujący odsyła towar w ciągu 14 dni (art. 34 ust. 1) i ponosi bezpośrednie koszty zwrotu, chyba że sprzedawca zgodził się je ponieść albo o nich nie poinformował (art. 34 ust. 2).

Obowiązki informacyjne sprzedawcy

Art. 12 wymienia dane, które sklep musi podać przed zawarciem umowy: dane identyfikujące przedsiębiorcę z organem rejestrowym i numerem, adres, e-mail i telefon, łączną cenę z podatkami i dostawą, termin spełnienia świadczenia, procedurę reklamacyjną, sposób i termin odstąpienia ze wzorem formularza oraz koszty zwrotu. Do tego art. 17: przycisk zamówienia musi być oznaczony słowami „zamówienie z obowiązkiem zapłaty" albo równoważnie, a jeśli sprzedawca tego nie dopełni – „umowa nie zostaje zawarta".

Gdy towar w ogóle nie dotarł

Kodeks cywilny w art. 543¹ nakłada na sprzedawcę obowiązek wydania rzeczy konsumentowi nie później niż trzydzieści dni od zawarcia umowy; w razie opóźnienia kupujący może wyznaczyć dodatkowy termin, a po jego bezskutecznym upływie odstąpić. Art. 548 § 3 dodaje, że ryzyko utraty rzeczy w transporcie obciąża sprzedawcę – regulaminowy zapis „nie odpowiadamy za przesyłki zagubione przez kuriera" nie działa.

Reklamacja: nie „rękojmia", tylko niezgodność towaru z umową

Od reformy z 2023 roku do sprzedaży konsumenckiej nie stosuje się już przepisów Kodeksu cywilnego o rękojmi – wyłącza je wprost art. 43a ust. 1 ustawy o prawach konsumenta. Rękojmia pozostaje przy sprzedaży między firmami i między osobami prywatnymi. Obowiązujący reżim to rozdział 5a ustawy:

• Dwa lata odpowiedzialności i dwa lata domniemania. Przedsiębiorca odpowiada za brak zgodności istniejący w chwili dostarczenia i ujawniony w ciągu dwóch lat, a brak zgodności ujawniony w tym okresie domniemywa się jako istniejący już przy dostarczeniu (art. 43c ust. 1). Nie musisz udowadniać, że wada tkwiła w towarze od początku.
• Kolejność uprawnień. Najpierw naprawa albo wymiana na koszt przedsiębiorcy (art. 43d), dopiero potem obniżenie ceny albo odstąpienie (art. 43e ust. 1) – gdy sprzedawca odmówił, nie doprowadził towaru do zgodności, wada wystąpiła ponownie albo jest na tyle istotna, że uzasadnia pominięcie pierwszego etapu.
• Domniemanie istotności. Nie można odstąpić przy braku zgodności nieistotnym, ale ustawa domniemywa, że brak zgodności jest istotny (art. 43e ust. 4).

Nieautoryzowana transakcja płatnicza a przelew do fałszywego sklepu

Ustawa o usługach płatniczych daje mocną ochronę przy transakcji nieautoryzowanej. Art. 46 ust. 1 nakłada na dostawcę obowiązek zwrotu kwoty „niezwłocznie, nie później jednak niż do końca dnia roboczego następującego po dniu stwierdzenia wystąpienia nieautoryzowanej transakcji (…) lub po dniu otrzymania stosownego zgłoszenia". Jedyny wyjątek: gdy dostawca ma uzasadnione i udokumentowane podstawy, by podejrzewać oszustwo, i poinformuje o tym w formie pisemnej organy powołane do ścigania przestępstw. Ciężar udowodnienia, że transakcja była autoryzowana, spoczywa na dostawcy (art. 45), a zgłoszenie trzeba złożyć w ciągu 13 miesięcy od obciążenia rachunku (art. 44 ust. 2).

Ale: transakcję uważa się za autoryzowaną, jeżeli płatnik wyraził na nią zgodę w sposób przewidziany w umowie (art. 40 ust. 1). Jeśli sam zleciłeś przelew do fałszywego sklepu, transakcja została autoryzowana – nawet jeśli zostałeś oszukany co do tego, kim jest odbiorca. Reżim z art. 46 ust. 1 zbudowany jest wokół braku zgody, a oficjalne materiały ilustrują go wyłącznie przypadkami przejęcia danych przez osobę trzecią. UOKiK, opisując fałszywe sklepy, kieruje poszkodowanych do banku, CERT Polska i na policję, a nie do art. 46.

Nie zgłaszaj świadomie wykonanego przelewu jako transakcji nieautoryzowanej. Wspólny materiał Rzecznika Finansowego i UOKiK ostrzega, że takie działanie może zostać potraktowane jako usiłowanie oszustwa i grozi odpowiedzialnością karną. Zgłaszaj to, co się faktycznie stało, i proś o chargeback, jeśli płaciłeś kartą. Inaczej jest, gdy podałeś dane logowania na podrobionej stronie i to oszust wykonał przelew – wtedy jesteś w reżimie transakcji nieautoryzowanej i powyższe przepisy działają na Twoją korzyść.

Prawa kupującego w USA

Tylko USA. Amerykański system jest zbudowany zupełnie inaczej niż europejski.

Nie ma powszechnego prawa zwrotu

To pierwsza rzecz, która zaskakuje osoby przyjeżdżające z Polski. Nie istnieje federalne prawo pozwalające zwrócić zakup internetowy dlatego, że się rozmyśliłeś – zwroty reguluje wyłącznie polityka sklepu.

Federalna reguła „cooling off" dotyczy sprzedaży w domu, w miejscu pracy albo w tymczasowej lokalizacji sprzedawcy – FTC wymienia wśród wyłączeń transakcje zawarte w całości online, pocztą lub telefonicznie, i pisała już w 1995 roku, że reguła „nie miała być federalnym programem gwarancji satysfakcji ani ubezpieczeniem od wyrzutów sumienia kupującego". Wniosek: przeczytaj politykę zwrotów przed zakupem.

Merchandise Rule: prawo do terminowej wysyłki

Realne federalne uprawnienie przy zakupie online dotyczy nie zwrotów, lecz terminu wysyłki: Mail, Internet, or Telephone Order Merchandise Rule (16 CFR Part 435), potocznie „30-day Rule".

• Sprzedawca musi wysłać towar w czasie wyraźnie podanym w ofercie, a jeżeli żaden czas nie został podany – w ciągu 30 dni od otrzymania prawidłowo złożonego zamówienia. Zegar rusza, gdy sprzedawca ma zarówno zapłatę, jak i komplet danych do realizacji.
• Jeśli nie zdąży, musi bez wezwania zaproponować wybór: zgoda na opóźnienie albo anulowanie zamówienia i szybki zwrot pieniędzy. Przy nowym terminie krótszym niż 30 dni milczenie kupującego liczy się jako zgoda; przy dłuższym albo przy braku nowej daty zamówienie anuluje się automatycznie.
• Zwrot: w ciągu 7 dni roboczych przy płatności gotówką, czekiem lub kredytem osoby trzeciej. Musi być pieniężny – nie wolno zastąpić go bonem ani kredytem na przyszłe zakupy.

Reguła nie obejmuje usług, przesyłek za pobraniem (C.O.D.) ani prenumerat po pierwszej dostawie.

Karta kredytowa i karta debetowa: dwa różne światy

Karta kredytowa (Fair Credit Billing Act). Towar, który nie dotarł albo nie jest zgodny z umową, to „billing error" (12 CFR 1026.13(a)(3)): 60 dni na pisemne zgłoszenie od wysłania wyciągu, 30 dni na potwierdzenie przez bank, dwa cykle rozliczeniowe (maksymalnie 90 dni) na rozstrzygnięcie i brak obowiązku płacenia spornej kwoty w międzyczasie. Przepis nie wymaga, żebyś najpierw kontaktował się ze sprzedawcą. Przy nieautoryzowanym użyciu karty odpowiedzialność jest ograniczona do 50 dolarów, a jeśli sama karta nie została okazana – czyli w każdym typowym zakupie internetowym – odpowiedzialności nie ma w ogóle.

Istnieje jeszcze uprawnienie „claims and defenses", obwarowane warunkami: uprzednia próba rozwiązania sporu ze sprzedawcą, kwota powyżej 50 dolarów oraz transakcja w tym samym stanie lub w promieniu 100 mil od adresu posiadacza karty. Przepisy federalne nie rozstrzygają, gdzie „następuje" zakup internetowy – komentarz do Regulation Z odsyła do prawa stanowego. Dlatego przy fałszywym sklepie prostszą drogą jest billing error.

Karta debetowa i przelewy (Regulation E). Chroni przed nieautoryzowanymi transferami elektronicznymi: 50 dolarów odpowiedzialności przy zgłoszeniu w ciągu dwóch dni roboczych od dowiedzenia się o utracie lub kradzieży, 500 dolarów przy późniejszym zgłoszeniu, a po 60 dniach od wysłania wyciągu odpowiedzialność nie jest ograniczona kwotowo. Bank ma zasadniczo 10 dni roboczych na ustalenie, czy wystąpił błąd; termin wydłuża się, jeśli udzieli tymczasowego uznania rachunku.

Dwa ograniczenia. Po pierwsze, lista „błędów" w Regulation E nie zawiera kategorii „towar nie dotarł" – FTC pisze wprost, że ochrona dla kart debetowych jest inna i możesz nie odzyskać pieniędzy za brak dostawy. Po drugie, przelew, który sam zleciłeś do oszusta, nie jest transferem nieautoryzowanym, bo definicja mówi o transferze zainicjowanym przez osobę inną niż konsument; CFPB potwierdza natomiast, że transfer wykonany przez oszusta przy użyciu wyłudzonych danych logowania podlega ochronie. Przelewy typu wire są z Regulation E wyłączone.

Zakupy na OLX, Vinted, Allegro i w mediach społecznościowych

Ochrona na serwisach ogłoszeniowych istnieje, ale tylko wtedy, gdy transakcja odbywa się w całości wewnątrz platformy.

OLX. Najczęstszy schemat to link do „odbioru wpłaty" albo „opłacenia przesyłki". OLX dokumentuje warianty: link, kod QR, SMS, telefon od rzekomego pracownika, prośba o „przelew weryfikacyjny na 1 zł", odbiór bonu na zakupy. Cel zawsze ten sam – dane logowania albo dane karty. Serwis podaje wprost, że jego pracownicy nigdy nie proszą o te dane ani o kliknięcie linku. Zgłoszenie: przycisk „Zgłoś" przy ogłoszeniu, powód „Oszustwo".

Vinted. Ochrona Kupujących obejmuje zakupy „Kup teraz": przedmiot nie dotarł, dotarł uszkodzony albo znacząco różni się od opisu. Jest płatna (w Polsce zwykle około 5% ceny plus 2,90 zł) i obowiązkowa. Termin jest bardzo krótki: trzeba nacisnąć „Mam problem" w ciągu 2 dni od powiadomienia o doręczeniu – potem zamówienie zostaje zamknięte, a pieniądze idą do sprzedającego.

Allegro. Program nazywa się obecnie Allegro Ochrona Kupujących (wcześniej Allegro Protect) i deklaruje zwrot do 20 000 zł, choć rekompensata nie zawsze pokrywa 100% kosztów. Wniosek składa się od 14. dnia do 2 lat od rozpoczęcia Dyskusji, a przy zgłoszeniu „nie otrzymałem produktu" – od 7. dnia. Program nie obejmuje zapłaty gotówką przy odbiorze osobistym.

Facebook i Instagram. Meta ma Purchase Protection dla Marketplace, ale zakres jest wąski i systematycznie zawężany: objęte są głównie zakupy przez checkout na Facebooku, a transakcje przez zewnętrzne strony, odbiory osobiste oraz płatności w komunikatorach nie kwalifikują się. W praktyce najpopularniejszy tryb – odbiór osobisty za gotówkę – nie jest chroniony w ogóle. Zgłaszaj dwutorowo: osobno ogłoszenie lub profil, osobno reklamę.

Zasada wspólna. Ochrona kończy się dokładnie tam, gdzie kończy się platforma. Prośba o przejście na komunikator, zapłatę „bezpośrednio", kliknięcie linku potwierdzającego płatność albo BLIK jest równoznaczna z prośbą o rezygnację z ochrony.

Polonia: polskie sklepy wysyłające do USA, cło i „paczka na cle"

Co się zmieniło po obu stronach Atlantyku

Do niedawna drobne przesyłki nie generowały opłat. To się skończyło niemal jednocześnie w obu kierunkach – i właśnie dlatego oszuści wykorzystują dziś ten temat.

Tylko USA: zwolnienie de minimis do 800 dolarów zostało zawieszone od 29 sierpnia 2025 roku dla przesyłek ze wszystkich krajów, także pocztowych; ustawowe uchylenie ma nastąpić 1 lipca 2027 roku. CBP formułuje to jednoznacznie: towary o wartości do 800 dolarów podlegają teraz wszystkim należnym cłom, podatkom i opłatom. Utrzymano natomiast prezenty do 100 dolarów wysyłane przez osobę fizyczną z zagranicy do osoby fizycznej w USA oraz rzeczy osobiste do 200 dolarów przywożone przez podróżnych. Do tego USPS pobiera 9,35 dolara za odprawę celną i doręczenie od każdej przesyłki podlegającej ocleniu (Notice 123, stan na 12 lipca 2026 roku) – przy doręczeniu, nie przez link w SMS-ie.

Tylko Polska i UE: VAT od towarów spoza Unii należy się od pierwszego euro – zwolnienie dla przesyłek do 22 euro zniesiono 1 lipca 2021 roku. Od 1 lipca 2026 roku zniesiono także zwolnienie z cła dla przesyłek do 150 euro; w zamian, do 1 lipca 2028 roku, obowiązuje cło 3 euro za pozycję, więc przesyłka z kilkoma towarami może wygenerować kilka takich opłat. Utrzymano zwolnienie dla prezentów do 45 euro, wysyłanych okazjonalnie przez osobę fizyczną spoza Unii do osoby fizycznej w Unii, na użytek własny i bez opłat.

Nie podajemy tu żadnej stawki procentowej cła dla przesyłki z Polski do USA – zależy od kilku nakładających się instrumentów, które w 2026 roku zmieniały się kilkakrotnie. Aktualną kwotę poda przewoźnik przy doręczeniu.

Ma to znaczenie dla rozpoznawania oszustw: żądanie dopłaty do paczki przestało być samo w sobie podejrzane. W 2024 roku można było powiedzieć „nikt nie dopłaca za małe paczki, więc to oszustwo" – w 2026 roku prawdziwe dopłaty stały się codziennością i dlatego fałszywe działają lepiej.

Jak odróżnić prawdziwą dopłatę od oszustwa

Linia podziału jest jedna: nigdy nie płacisz z linku w wiadomości. Prawdziwe należności celne pobiera przewoźnik przy doręczeniu albo przez własną stronę, na którą wchodzisz samodzielnie. USPIS radzi: jeśli nie zamawiałeś śledzenia przesyłki bezpośrednio w USPS, a wiadomość zawiera link – nie klikaj; dodaje, że USPS nie powiadamia o próbach doręczenia ani nie prosi o dane osobowe e-mailem. CERT Polska opisuje polską wersję („niedopłata", „nadwaga", „dezynfekcja") i wyjaśnia, że kilka złotych to pretekst do zdobycia danych logowania.

Numer przesyłki sprawdzaj sam na stronie przewoźnika i zwracaj uwagę na domenę: w przykładzie opublikowanym przez policję adres wyglądał jak inpost.pl-admin.cyou, gdzie „inpost.pl" jest tylko początkiem nazwy.

Zakupy w polskich sklepach wysyłających do USA

• Sprawdź, czy sklep faktycznie wysyła do USA, zanim zapłacisz. Wiele polskich sklepów deklaruje wysyłkę międzynarodową, a przy kasie nie obsługuje Stanów.
• Policz całkowity koszt: cena, przesyłka, cło, podatek i opłata pocztowa – przy niedrogich zakupach opłaty mogą przewyższyć wartość towaru. Zapytaj, czy sklep rozlicza cło z góry (DDP), czy zapłacisz przy odbiorze (DAP).
• Zwrot z USA do Polski jest kosztowny. Prawo odstąpienia w 14 dni przysługuje przy zakupie u polskiego przedsiębiorcy, ale koszty odesłania paczki przez ocean poniesiesz Ty.
• Płać kartą. Przy zakupie transgranicznym to jedyna metoda dająca realną drogę odwrotu.

Gdzie szukać pomocy przy sporze transgranicznym

Tylko Polska: przy sporze z uczciwym, ale niewspółpracującym sprzedawcą z Unii, Islandii albo Norwegii pomaga bezpłatnie Europejskie Centrum Konsumenckie (konsument.gov.pl), obecnie z czasem oczekiwania około 50 dni. Ważne ograniczenie: ECK samo wskazuje, że nie jest właściwe wobec przedsiębiorcy spoza zasięgu sieci (wymienia m.in. Szwajcarię, USA, Chiny i Rosję) ani gdy nie da się zidentyfikować przedsiębiorcy, czyli w przypadku oszustwa. Przy klasycznym fałszywym sklepie ECK nie pomoże.

Tylko USA: mieszkając w Stanach, nie masz dostępu ani do ECK, ani do polskich rzeczników konsumentów. Twoja ścieżka to bank i chargeback oraz zgłoszenia opisane niżej; przy sprzedawcy spoza USA rząd federalny wskazuje dodatkowo econsumer.gov.

Uwaga na martwy adres: unijna platforma ODR (ec.europa.eu/consumers/odr) została zamknięta 20 lipca 2025 roku.

Najczęstsze błędy

Czekanie „jeszcze kilka dni", żeby nie robić zamieszania. Przy chargebacku i blokowaniu środków liczy się doba, nie tydzień.

Kasowanie dowodów. Bank i policja poproszą dokładnie o to, co właśnie skasowałeś.

Płacenie „drugi raz, żeby odblokować pierwszą płatność". Klasyczne dobicie ofiary: „przelew nie przeszedł, proszę o dopłatę 30 zł, zwrócimy razem z zamówieniem". Nigdy nie dopłacaj do straconej płatności.

Podawanie kodu SMS na stronie sklepu. Kod z banku autoryzuje operację na Twoim koncie. Nie służy do „potwierdzania tożsamości" u sprzedawcy.

Zgłoszenie własnego, świadomego przelewu jako transakcji nieautoryzowanej. Tylko Polska: Rzecznik Finansowy i UOKiK ostrzegają, że może to zostać potraktowane jako usiłowanie oszustwa. Opisz to, co się faktycznie stało.

Przyjmowanie oferty „pomocy w odzyskaniu pieniędzy" z komentarzy. Osoby piszące pod postami o oszustwie to niemal zawsze kolejni oszuści. IC3 zaznacza wprost, że nie współpracuje z żadnymi podmiotami niebędącymi organami ścigania w odzyskiwaniu środków i nigdy nie kontaktuje się z poszkodowanymi po pieniądze.

Uznanie, że kwota jest za mała, żeby zgłaszać. Tylko Polska: w polskim prawie nie ma wykroczenia oszustwa. Oszustwo z art. 286 § 1 Kodeksu karnego jest przestępstwem niezależnie od kwoty i ścigane z urzędu. Twoje zgłoszenie może być tym, które połączy sprawy w jedno postępowanie.

Mity i fakty

Mit: kłódka przy adresie oznacza, że sklep jest bezpieczny. Fakt: kłódka oznacza tylko szyfrowanie połączenia. CERT Polska pisze, że nie jest gwarancją bezpiecznych zakupów, a FBI ostrzega, żeby nie ufać stronie tylko dlatego, że ma kłódkę.

Mit: bank zawsze odda pieniądze. Fakt: nie zawsze. Ustawowy obowiązek szybkiego zwrotu dotyczy w Polsce transakcji nieautoryzowanych, a przelew, który sam zleciłeś, jest transakcją autoryzowaną. Przy karcie zostaje chargeback – realna szansa, ale nie gwarancja.

Mit: mam 14 dni na zwrot każdego zakupu. Fakt: Tylko Polska: tak, przy zakupie na odległość od przedsiębiorcy – ale art. 38 ustawy o prawach konsumenta zawiera czternaście wyjątków. Tylko USA: takiego powszechnego prawa nie ma w ogóle, decyduje polityka sklepu.

Mit: rękojmia to podstawa reklamacji towaru kupionego w sklepie internetowym. Fakt: Tylko Polska: od reformy z 2023 roku do sprzedaży konsumenckiej nie stosuje się przepisów Kodeksu cywilnego o rękojmi. Podstawą jest niezgodność towaru z umową z rozdziału 5a ustawy o prawach konsumenta, z dwuletnim domniemaniem na korzyść kupującego. Rękojmia pozostała przy transakcjach B2B i między osobami prywatnymi.

Mit: prośba o dopłatę do paczki to zawsze oszustwo. Fakt: w 2026 roku prawdziwe dopłaty celne stały się powszechne po obu stronach Atlantyku. Podejrzany nie jest sam fakt opłaty, tylko link do zapłaty przysłany w wiadomości.

Mit: Facebook zwróci pieniądze za oszustwo na Marketplace. Fakt: ochrona Meta dotyczy przede wszystkim zakupów przez checkout na Facebooku. Odbiór osobisty za gotówkę – najpopularniejszy tryb – jest wprost wyłączony.

Mit: skoro sklep ma tysiące pozytywnych opinii, jest wiarygodny. Fakt: opinie na stronie sklepu kontroluje jej właściciel. Handel fałszywymi opiniami jest zakazany w Polsce od 1 stycznia 2023 roku i w USA od 21 października 2024 roku.

Gdzie zgłosić oszustwo lub incydent

Tylko Polska

Gdzie	Po co	Jak
Twój bank	Reklamacja, chargeback, blokada środków	Numer z odwrotu karty; pierwszy krok
CERT Polska	Zablokowanie fałszywej domeny dla innych	incydent.cert.pl; podejrzany SMS w całości na bezpłatny numer 8080
Policja	Zawiadomienie o przestępstwie z art. 286 KK	Osobiście w dowolnej jednostce Policji lub prokuratury, albo pisemnie. Nie ma urzędowego e-formularza
Infolinia Konsumencka	Bezpłatna porada prawna	801 440 220 lub 22 266 76 76, dni robocze 10:00–18:00
Rzecznik konsumentów	Bezpłatna pomoc w indywidualnej sprawie, także w napisaniu pisma	prawakonsumenta.uokik.gov.pl
Rzecznik Finansowy	Spór z bankiem po odrzuconej reklamacji	bip.rf.gov.pl, biuro@rf.gov.pl, tel. 22 333 73 26
UOKiK	Praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów	Pisemnie na adres Urzędu; UOKiK nie rozpatruje spraw indywidualnych ani zgłoszeń anonimowych
ECK	Spór z działającym sprzedawcą z UE, Islandii lub Norwegii	ECCNET-PL@ec.europa.eu, tel. 22 55 60 600, 10:00–13:00. Nie zajmuje się oszustwami
Poczta Polska	Podszywanie się pod Pocztę	incydent@poczta-polska.pl

Kolejność zalecana przez CERT Polska: najpierw bank, potem zgłoszenie incydentu, potem policja. Przygotuj adres strony sklepu, korespondencję w oryginalnej postaci, numer rachunku odbiorcy, potwierdzenia przelewów oraz informację, co i kiedy straciłeś – o taką listę prosi CBZC.

Tylko USA

Gdzie	Po co	Jak
Twój bank lub wydawca karty	Billing error i chargeback	Numer z odwrotu karty; przy karcie kredytowej zawiadomienie na piśmie w ciągu 60 dni od wyciągu
FTC	Centralne zgłoszenie oszustwa	reportfraud.ftc.gov. Zgłoszenia zasilają bazę dla organów ścigania – to nie jest procedura zwrotu pieniędzy
FBI IC3	Zgłoszenie przestępstwa internetowego	ic3.gov, formularz complaint.ic3.gov. IC3 zaznacza: „You will not hear from the IC3". Przyjmuje zgłoszenia także spoza USA
USPIS	Gdy w oszustwie użyto poczty amerykańskiej	uspis.gov/report, tel. 1-877-876-2455; maile na spam@uspis.gov, SMS-y na 7726
Stan	Skarga na sprzedawcę i na praktyki firmy	usa.gov/state-consumer oraz usa.gov/state-attorney-general
BBB Scam Tracker	Ostrzeżenie innych	bbb.org/scamtracker
econsumer.gov	Zakup od sprzedawcy spoza USA	econsumer.gov

Zgłoszenie reklamy i ogłoszenia platformie

Zrób to niezależnie od zgłoszenia urzędowego – to jedyny sposób, żeby reklama przestała być wyświetlana kolejnym osobom. Przyciski „Zgłoś" (OLX, Vinted) i „Zgłoś naruszenie" (Allegro) są przy ogłoszeniu; phishing na phishing@vinted.com i phishing@allegro.pl. Na Facebooku i Instagramie zgłoś osobno ogłoszenie lub profil i osobno reklamę.

Najważniejsze zasady

1. Płać kartą, nie przelewem. To jedyna decyzja przed zakupem, która realnie zmienia Twoją sytuację po oszustwie.
2. Sprawdź trzy rzeczy przed zapłatą: czy jest numer telefonu, czy są normalne metody płatności, czy opinie nie wyglądają na sztuczne. To lista CERT Polska.
3. Sprawdź datę rejestracji domeny. Zajmuje trzydzieści sekund i wyłapuje sklepy-jednodniówki.
4. Tylko Polska: sprawdź numer konta na białej liście VAT. Konto spoza wykazu przy „firmie" to koniec rozmowy.
5. Kłódka nic nie dowodzi. Ani certyfikat, ani pieczątka zaufania, której nie da się kliknąć.
6. Nigdy nie płać z linku w SMS-ie ani w mailu. Prawdziwe cło pobiera przewoźnik przy doręczeniu.
7. Nie wychodź poza platformę. Ochrona OLX, Vinted i Allegro kończy się przy pierwszej wiadomości na WhatsAppie.
8. Nigdy nie podawaj kodu SMS z banku na stronie sklepu.
9. Po stracie dzwoń najpierw do banku, potem zgłoś incydent, potem idź na policję.
10. Nic nie kasuj i rób zrzuty ekranu, zanim strona zniknie.
11. Nie dopłacaj do straconej płatności. Prośba o „drobną dopłatę" po nieudanym przelewie to ta sama osoba.
12. Niska cena nie jest dowodem oszustwa. Dowodem jest zbieg kilku sygnałów naraz.

Lista kontrolna

Przed zakupem w nieznanym sklepie

• Sklep podaje pełną nazwę firmy, adres, e-mail i numer telefonu
• Numer telefonu jest kompletny i ktoś pod nim odbiera
• Tylko Polska: NIP i KRS albo wpis w CEIDG zgadzają się z rejestrem
• Tylko Polska: numer konta do przelewu jest na białej liście VAT i należy do tej firmy
• Tylko USA: firma figuruje w rejestrze Secretary of State swojego stanu
• Tylko USA: sprawdziłem sklep w BBB i w Scam Trackerze
• Data rejestracji domeny nie przeczy temu, co sklep pisze o sobie
• Sklep nie jest na Liście Ostrzeżeń CERT Polska
• Regulamin jest spójny, po polsku i dotyczy tej samej firmy co nagłówek strony
• Znam politykę zwrotów: termin, kto płaci przesyłkę zwrotną, adres zwrotu
• Adres zwrotu nie jest poza Unią Europejską (albo świadomie się na to godzę)
• Dostępna jest płatność kartą albo PayPal
• Cena porównana z co najmniej trzema innymi sprzedawcami
• Opinie mają rozsądny rozkład w czasie i ocen, i są konkretne
• Pieczątka certyfikatu, jeśli jest, klika się na stronę wystawcy
• Nie ma licznika czasu ani komunikatu „ostatnie sztuki"
• Sklep nie prosi o BLIK na numer telefonu ani o przelew na konto prywatne

Po zapłacie, zanim towar dotrze

• Zapisałem potwierdzenie zamówienia i potwierdzenie płatności
• Zrobiłem zrzut ekranu strony produktu z ceną i deklarowanym czasem wysyłki
• Zapisałem adres strony i dane sprzedawcy podane przy zamówieniu
• Znam deklarowany termin wysyłki

Kiedy podejrzewam oszustwo

• Zadzwoniłem do banku i poprosiłem o reklamację, a przy karcie o chargeback
• Zapytałem bank o termin na złożenie chargebacku
• Zrobiłem zrzuty ekranu wszystkiego, zanim strona zniknie
• Niczego nie skasowałem
• Nie dopłaciłem żadnej dodatkowej kwoty
• Tylko Polska: zgłosiłem domenę na incydent.cert.pl, a SMS na 8080
• Tylko Polska: złożyłem zawiadomienie na policji
• Tylko Polska: jeśli podałem dane z dowodu, zastrzegłem PESEL
• Tylko USA: zgłosiłem na reportfraud.ftc.gov i ic3.gov
• Tylko USA: zgłosiłem do biura ochrony konsumentów swojego stanu
• Zgłosiłem ogłoszenie i reklamę platformie, na której je zobaczyłem
• Jeśli podałem dane logowania lub kod SMS – zmieniłem hasło i zablokowałem dostęp
• Sprawdziłem, czy z konta nie schodzą kolejne kwoty

Najczęstsze pytania

Czy sklep bez numeru telefonu to na pewno oszustwo?

Nie na pewno, ale to poważny sygnał. Tylko Polska: podanie numeru telefonu należy do obowiązków informacyjnych sprzedawcy z art. 12 ustawy o prawach konsumenta, więc jego brak oznacza, że sklep już na starcie łamie prawo. CERT Polska wymienia brak telefonu jako jedną z trzech rzeczy do sprawdzenia przed zakupem. Traktuj to jako powód, żeby nie płacić z góry przelewem.

Czy bank musi mi oddać pieniądze, które przelałem do fałszywego sklepu?

Nie ma takiego obowiązku i nikt uczciwy nie da Ci tu gwarancji. Tylko Polska: ustawowy obowiązek szybkiego zwrotu z art. 46 ust. 1 ustawy o usługach płatniczych dotyczy transakcji nieautoryzowanych, czyli takich, na które nie wyraziłeś zgody. Przelew, który sam zleciłeś, jest transakcją autoryzowaną, nawet jeśli zostałeś oszukany co do odbiorcy. Jeśli natomiast to oszust wykonał przelew po wyłudzeniu Twoich danych logowania, jesteś w reżimie transakcji nieautoryzowanej i przepisy działają na Twoją korzyść.

Jaki mam termin na złożenie chargebacku?

Nie ma jednego, powszechnego terminu, bo chargeback wynika z regulaminów Visy i Mastercard, a nie z ustawy. Te regulaminy nie są publikowane w całości i bywają zmieniane. Dlatego zapytaj o termin swój bank przy pierwszym telefonie i nie zwlekaj z reklamacją. Tylko USA: niezależnie od chargebacku masz ustawowe uprawnienie z Fair Credit Billing Act – pisemne zgłoszenie musi dotrzeć do wydawcy karty w ciągu 60 dni od wysłania wyciągu z kwestionowaną transakcją.

Czym różni się chargeback od reklamacji u sprzedawcy?

Reklamacja to rozmowa z tym, kto Ci sprzedał, o wadliwym lub niedostarczonym towarze. Chargeback to rozmowa z bankiem, który wydał Ci kartę, o cofnięciu płatności. Przy prawdziwym sklepie zaczyna się od reklamacji. Przy fałszywym sklepie reklamacja jest bezcelowa, bo nie ma z kim rozmawiać, i chargeback bywa jedyną drogą.

Czy BLIK-a na numer telefonu da się cofnąć?

W praktyce nie. Pieniądze trafiają do odbiorcy w kilka sekund, a Ty sam autoryzowałeś przelew. Jedyne, co ma sens, to natychmiastowy telefon do banku – zanim środki zejdą z rachunku odbiorcy – oraz zgłoszenie na policję. Dlatego przy zakupie od nieznanego sprzedawcy BLIK na numer telefonu jest najgorszym możliwym wyborem.

Mam 14 dni na zwrot towaru kupionego w internecie?

Tylko Polska: tak, przy umowie zawartej na odległość z przedsiębiorcą – art. 27 ust. 1 ustawy o prawach konsumenta. Ale art. 38 zawiera czternaście wyjątków, między innymi towary robione na zamówienie, towary szybko psujące się, otwarte nagrania i programy oraz zapieczętowane produkty, których po otwarciu nie można zwrócić ze względów higienicznych. Tylko USA: takiego powszechnego prawa nie ma – decyduje polityka konkretnego sklepu, którą trzeba przeczytać przed zakupem.

Zamówiłem towar w amerykańskim sklepie i nie dostałem go od dwóch miesięcy. Mam jakieś prawa?

Tylko USA: tak. Reguła FTC o sprzedaży wysyłkowej, internetowej i telefonicznej (16 CFR Part 435) wymaga wysyłki w czasie podanym w ofercie, a jeśli żaden czas nie został podany – w ciągu 30 dni od otrzymania prawidłowego zamówienia. Przy opóźnieniu sprzedawca musi z własnej inicjatywy zaproponować Ci wybór: zgodę na nowy termin albo anulowanie zamówienia i zwrot pieniędzy. Zwrot ma nastąpić w ciągu 7 dni roboczych i musi być pieniężny – nie bonem ani kredytem sklepowym.

Czy kłódka przy adresie strony coś gwarantuje?

Gwarantuje tylko tyle, że połączenie jest szyfrowane, czyli że nikt po drodze nie podgląda przesyłanych danych. Nie mówi nic o tym, kim jest właściciel strony. CERT Polska pisze wprost, że kłódka nie jest gwarancją bezpiecznych zakupów, a FBI ostrzegało, żeby nie ufać stronie tylko dlatego, że ma kłódkę albo „https". Certyfikaty są darmowe i wydawane automatycznie.

Jak sprawdzić, czy sklep naprawdę istnieje jako firma?

Tylko Polska: weź NIP i numer KRS ze stopki albo z regulaminu i sprawdź je w wyszukiwarce KRS, w CEIDG i w wykazie podatników VAT na podatki.gov.pl. Osobno wpisz w wykaz numer konta podany do przelewu – jeśli nie należy do tej firmy, nie płać. Tylko USA: sprawdź rejestr Secretary of State stanu podanego przez sklep, a listę wyszukiwarek wszystkich stanów znajdziesz na nass.org/business-services/corporate-registration.

Dostałem SMS o dopłacie do paczki. Czy to zawsze oszustwo?

Nie zawsze – i to jest zmiana z ostatnich miesięcy. Prawdziwe należności celne stały się w 2026 roku powszechne po obu stronach Atlantyku, bo USA zawiesiły zwolnienie de minimis, a Unia zniosła zwolnienie celne dla przesyłek do 150 euro. Dlatego rozstrzyga nie sam fakt żądania opłaty, tylko sposób zapłaty: nigdy nie płacisz z linku w wiadomości. Prawdziwe opłaty pobiera przewoźnik przy doręczeniu albo przez własną stronę, na którą wchodzisz samodzielnie.

Kupiłem na Facebook Marketplace i zostałem oszukany. Czy Facebook zwróci mi pieniądze?

Prawdopodobnie nie. Meta obejmuje ochroną przede wszystkim zakupy zrealizowane przez checkout na Facebooku i wprost wyłącza transakcje przez zewnętrzne strony, odbiory osobiste oraz płatności w Messengerze i innych komunikatorach. Osobno zaznacza, że przedmioty wymieniane osobiście za gotówkę nie są objęte ochroną. Zgłoś ogłoszenie i reklamę, a pieniądzy szukaj przez bank, jeśli płaciłeś kartą.

Czy warto zgłaszać oszustwo na małą kwotę?

Warto. Tylko Polska: w polskim prawie nie istnieje wykroczenie oszustwa – art. 286 § 1 Kodeksu karnego stosuje się bez względu na kwotę i ściga się to przestępstwo z urzędu. Twoje zgłoszenie bywa tym, które pozwala połączyć wiele drobnych spraw w jedno postępowanie. Osobno zgłoś domenę do CERT Polska – to blokuje stronę dla następnych osób, nawet jeśli Twoich pieniędzy nie odzyskasz.

Czy Europejskie Centrum Konsumenckie pomoże mi odzyskać pieniądze od fałszywego sklepu?

Raczej nie. ECK samo wskazuje, że nie jest właściwe, gdy nie ma możliwości identyfikacji przedsiębiorcy, czyli w przypadku oszustwa, ani gdy sprawa dotyczy sprzedawcy spoza Unii, Islandii i Norwegii – wymienia tu wprost między innymi USA i Chiny. ECK jest natomiast bardzo przydatne przy sporze z istniejącym, ale niewspółpracującym sprzedawcą z innego kraju Unii. Pomoc jest bezpłatna, obecny czas oczekiwania to około 50 dni.

Ktoś oferuje mi w komentarzach pomoc w odzyskaniu utraconych pieniędzy. Czy skorzystać?

Nie. To niemal zawsze kolejny etap oszustwa – tak zwane wtórne wyłudzenie. IC3 zaznacza wprost, że nie współpracuje z żadnymi podmiotami niebędącymi organami ścigania w odzyskiwaniu środków i że nigdy samo nie kontaktuje się z poszkodowanymi po informacje ani po pieniądze. Odzyskiwaniem zajmują się wyłącznie Twój bank i organy ścigania, a żadna z tych instytucji nie pobiera zaliczki.

Źródła

Wszystkie linki sprawdzone 27 lipca 2026 r.

1. Sejm RP – Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, Dz.U. 2014 poz. 827, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1796, https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2024/1796/text.html (dostęp 2026-07-27). Źródło art. 12 (obowiązki informacyjne), art. 17 (przycisk zamówienia), art. 27–38 (odstąpienie i wyjątki) oraz rozdziału 5a (niezgodność towaru z umową).
2. Sejm RP – Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 795, https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/795/text.pdf (dostęp 2026-07-27). Źródło art. 543¹ (trzydziestodniowy termin wydania rzeczy konsumentowi) i art. 548 § 3 (ryzyko w transporcie).
3. Sejm RP – Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych, Dz.U. 2011 nr 199 poz. 1175, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 623, https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/623/text.pdf (dostęp 2026-07-27). Źródło art. 40 (autoryzacja), art. 44 ust. 2 (13 miesięcy), art. 45 (ciężar dowodu) i art. 46 (zwrot do końca następnego dnia roboczego).
4. Sejm RP – Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 383, https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/383/text.pdf (dostęp 2026-07-27). Źródło art. 286 § 1 (oszustwo, kara od 6 miesięcy do 8 lat).
5. Sejm RP – Ustawa z dnia 1 grudnia 2022 r. o zmianie ustawy o prawach konsumenta oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2022 poz. 2581, https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2022/2581/text.html (dostęp 2026-07-27). Wdrożenie dyrektywy Omnibus; zakaz nieprawdziwych opinii konsumenckich obowiązujący od 1 stycznia 2023 r.
6. UOKiK – „Zakupy wysokiego ryzyka – fałszywe sklepy, udawane polskie marki, nieuczciwi pośrednicy", https://uokik.gov.pl/zakupy-wysokiego-ryzyka-falszywe-sklepy-udawane-polskie-marki-nieuczciwi-posrednicy (dostęp 2026-07-27). Urzędowa lista sygnałów ostrzegawczych i zalecenie kontaktu z bankiem oraz chargebacku.
7. UOKiK – „Fałszywe opinie stop", https://uokik.gov.pl/falszywe-opinie-stop (dostęp 2026-07-27). Wyjaśnienie zakazu sztucznego zawyżania ocen i rankingów oraz kary nałożone na konkretne firmy.
8. UOKiK – Pomoc dla konsumentów, https://uokik.gov.pl/pomoc-dla-konsumentow (dostęp 2026-07-27). Zbiorcze zestawienie bezpłatnych kanałów pomocy dla konsumenta.
9. UOKiK / dlakonsumentow.pl – Infolinia Konsumencka, https://dlakonsumentow.pl/Home/Infolinia (dostęp 2026-07-27). Numery 801 440 220 i 22 266 76 76 oraz godziny pracy 10:00–18:00 w dni robocze.
10. UOKiK – Zawiadomienie o naruszeniu zbiorowych interesów konsumentów, https://uokik.gov.pl/naruszanie-interesow-konsumentow (dostęp 2026-07-27). Zasada pisemnego, nieanonimowego zawiadomienia i zakres spraw, którymi UOKiK się zajmuje.
11. UOKiK – Rzecznicy konsumentów, https://uokik.gov.pl/rzecznicy-konsumentow (dostęp 2026-07-27). Zakres bezpłatnej pomocy miejskich i powiatowych rzeczników konsumentów.
12. UOKiK – Prawa konsumenta, https://prawakonsumenta.uokik.gov.pl/ (dostęp 2026-07-27). Poradnik o odstąpieniu, reklamacji i wzory pism oraz wyszukiwarka rzeczników.
13. UOKiK – Rejestr postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, https://rejestr.uokik.gov.pl/ (dostęp 2026-07-27). Zamknięty rejestr klauzul z wyrokami SOKiK sprzed 17 kwietnia 2016 r.
14. UOKiK – Niedozwolone klauzule umowne, https://uokik.gov.pl/niedozwolone-klauzule (dostęp 2026-07-27). Wyjaśnienie zmiany systemu z rejestru na decyzje Prezesa UOKiK po 17 kwietnia 2016 r.
15. UOKiK – Ostrzeżenia konsumenckie, https://uokik.gov.pl/bip/ostrzezenia-konsumenckie (dostęp 2026-07-27). Rejestr ostrzeżeń Prezesa UOKiK, dotyczący głównie podmiotów inwestycyjnych.
16. UOKiK – Polubowne rozwiązywanie sporów konsumenckich, https://polubowne.uokik.gov.pl (dostęp 2026-07-27). Platforma ADR i informacja, że postępowanie polubowne jest postępowaniem poreklamacyjnym.
17. CERT Polska (NASK) – „Uważaj na fałszywe sklepy online", https://cert.pl/falszywe-sklepy/ (dostęp 2026-07-27). Trzy rzeczy do sprawdzenia przed zakupem, ostrzeżenie o kłódce i zalecana kolejność działań po oszustwie.
18. CERT Polska (NASK) – Lista Ostrzeżeń przed niebezpiecznymi stronami, https://cert.pl/lista-ostrzezen/ (dostęp 2026-07-27). Rejestr blokowanych domen, zasady zgłaszania i opis bezpłatnego numeru SMS 8080.
19. CERT Polska (NASK) – „Fałszywe SMS-y", https://cert.pl/baza-wiedzy/falszywe-smsy/ (dostęp 2026-07-27). Opis schematu „dopłata do paczki" i wyjaśnienie, po co oszustom drobna kwota.
20. CERT Polska (NASK) – Zgłoszenie incydentu, https://incydent.cert.pl/ (dostęp 2026-07-27). Formularz zgłoszenia fałszywej strony i incydentu bezpieczeństwa.
21. CERT Polska (NASK) – „Raport roczny 2025 z działalności CERT Polska. Krajobraz bezpieczeństwa polskiego internetu", Warszawa 2026, https://cert.pl/uploads/docs/Raport_CP_2025.pdf (dostęp 2026-07-27). Dane za 2025 r.: 260 783 unikalnych incydentów, w tym 253 238 oszustw komputerowych (97% zgłoszeń).
22. CBZC / Policja – „Zakupy online. Czy zawsze są bezpieczne", https://cbzc.policja.gov.pl/bzc/zagrozenia-w-sieci/838,Zakupy-online-Czy-zawsze-sa-bezpieczne.html (dostęp 2026-07-27). Policyjna lista sygnałów ostrzegawczych fałszywego sklepu, w tym niekompletny numer telefonu i wyłącznie przelew tradycyjny.
23. CBZC / Policja – „Zgłoś cyberoszustwo", https://cbzc.policja.gov.pl/bzc/zglos-cyberprzestepstwo/464,Zglos-cyberoszustwo.html (dostęp 2026-07-27). Potwierdzenie, że zawiadomienie składa się w każdej jednostce Policji, oraz lista dowodów do przygotowania.
24. gov.pl – „Zgłoś przestępstwo", https://www.gov.pl/web/gov/zglos-przestepstwo (dostęp 2026-07-27). Trzy dostępne drogi złożenia zawiadomienia i uwaga, że spór o zwrot towaru nie jest przestępstwem.
25. Komenda Wojewódzka Policji zs. w Radomiu – ostrzeżenie o SMS-ach o wstrzymanej paczce, https://mazowiecka.policja.gov.pl/wgr/aktualnosci/89997,Uwaga-na-oszustow-podszywajacych-sie-pod-firmy-kurierskie.html (dostęp 2026-07-27). Dosłowna treść fałszywego SMS-a i opis podstawionej strony płatności.
26. Policja – Statystyka: oszustwo (art. 286 KK), https://statystyka.policja.pl/st/kodeks-karny/przestepstwa-przeciwko-16/63976,Oszustwo-art-286.html (dostęp 2026-07-27). Oficjalne dane; najnowszy dostępny rok to 2023 (146 553 przestępstwa stwierdzone).
27. Ministerstwo Finansów / KAS – Wykaz podatników VAT („biała lista"), https://www.podatki.gov.pl/wykaz-podatnikow-vat-wyszukiwarka/ (dostęp 2026-07-27). Wyszukiwarka pozwalająca sprawdzić firmę po NIP, REGON, nazwie i po numerze rachunku bankowego.
28. Ministerstwo Finansów / KAS – „Zwolnienia celne", https://www.podatki.gov.pl/informacje-o-cle/pozostale-informacje/zwolnienia-celne (dostęp 2026-07-27). Cło 3 euro za pozycję od 1 lipca 2026 r. do 1 lipca 2028 r. oraz zwolnienie dla prezentów do 45 euro.
29. Ministerstwo Sprawiedliwości – Portal Rejestrów Sądowych, wyszukiwarka Krajowego Rejestru Sądowego, https://prs.ms.gov.pl/krs (dostęp 2026-07-27). Bezpłatne sprawdzenie, czy spółka o podanym numerze KRS istnieje.
30. Ministerstwo Rozwoju i Technologii – CEIDG, https://ceidg.gov.pl (dostęp 2026-07-27). Rejestr jednoosobowych działalności gospodarczych.
31. NASK – WHOIS domen .pl, https://www.dns.pl/whois (dostęp 2026-07-27). Publiczne sprawdzenie daty rejestracji domeny; dane osób fizycznych nie są publikowane zgodnie z przepisami o ochronie danych osobowych.
32. gov.pl – „Zastrzeż swój numer PESEL lub cofnij zastrzeżenie", https://www.gov.pl/web/gov/zastrzez-swoj-numer-pesel-lub-cofnij-zastrzezenie (dostęp 2026-07-27). Bezpłatna usługa zastrzeżenia numeru PESEL po wycieku danych.
33. Europejskie Centrum Konsumenckie Polska – O nas, https://konsument.gov.pl/o-nas/ (dostęp 2026-07-27). Zakres pomocy (UE, Islandia, Norwegia) oraz wyłączenie spraw dotyczących oszustw i sprzedawców spoza sieci.
34. Europejskie Centrum Konsumenckie Polska – Skarga do ECK, https://konsument.gov.pl/skarga-do-eck/ (dostęp 2026-07-27). Sposób złożenia skargi i adres ECCNET-PL@ec.europa.eu.
35. Komisja Europejska – „Site relocation – Consumer Redress in the EU", https://consumer-redress.ec.europa.eu/site-relocation_en (dostęp 2026-07-27). Oficjalna informacja o zamknięciu platformy ODR z dniem 20 lipca 2025 r. na podstawie rozporządzenia (UE) 2024/3228.
36. Komisja Europejska – Lista podmiotów ADR, https://consumer-redress.ec.europa.eu/dispute-resolution-bodies (dostęp 2026-07-27). Następca platformy ODR: wykaz podmiotów rozstrzygających spory konsumenckie.
37. Komisja Europejska – „Customs formalities for low value consignments", https://taxation-customs.ec.europa.eu/customs-formalities-low-value-consignments_en (dostęp 2026-07-27). Zniesienie zwolnienia z VAT dla przesyłek poniżej 22 euro z dniem 1 lipca 2021 r.
38. Rzecznik Finansowy – Biuletyn Informacji Publicznej, https://bip.rf.gov.pl/ (dostęp 2026-07-27). Dane kontaktowe oraz rozróżnienie wniosku w sprawie indywidualnej i postępowania polubownego.
39. Poczta Polska – „Wstrzymana paczka? Uważaj, to może być oszustwo", https://media.poczta-polska.pl/releases/wstrzymana-paczka-uwazaj-to-moze-byc-oszustwo (dostęp 2026-07-27). Opis oszustwa i adres do zgłaszania podszywania się pod Pocztę Polską.
40. OLX – Centrum pomocy, sekcja Bezpieczeństwo, https://pomoc.olx.pl/olxplhelp/s/topic/0TO09000000kfhDGAQ/bezpiecze%C5%84stwo (dostęp 2026-07-27). Opis schematu „odbierz wpłatę", lista fałszywych linków i zasada, że pracownicy OLX nie proszą o dane logowania.
41. Vinted – „Ochrona Kupujących", https://www.vinted.pl/help/550 (dostęp 2026-07-27). Zakres ochrony i dwudniowy termin na naciśnięcie przycisku „Mam problem".
42. Vinted – Bezpieczne transakcje na Vinted, https://www.vinted.pl/help/628 (dostęp 2026-07-27). Ostrzeżenie przed płatnościami poza platformą i zastrzeżenie o braku odpowiedzialności za takie straty.
43. Allegro – „Jak działa Allegro Ochrona Kupujących", https://allegro.pl/pomoc/dla-kupujacych/allegro-ochrona-kupujacych/jak-dziala-allegro-ochrona-kupujacych-qzdAg2Klbsl (dostęp 2026-07-27). Limit 20 000 zł, terminy składania wniosku i wyłączenia programu.
44. Meta / Facebook – „Purchase Protection on Facebook Marketplace", https://www.facebook.com/help/228307904608701 (dostęp 2026-07-27). Zakres ochrony ograniczony do zakupów przez checkout na Facebooku.
45. Meta / Facebook – Kwalifikowalność zakupów na Marketplace, https://www.facebook.com/help/2374002556073992 (dostęp 2026-07-27). Wyłączenie transakcji gotówkowych i odbiorów osobistych z ochrony kupującego.
46. FTC (USA) – „Online Shopping", https://consumer.ftc.gov/articles/online-shopping (dostęp 2026-07-27). Zasady bezpiecznych zakupów online i ostrzeżenie przed sprzedawcami żądającymi kart podarunkowych, przekazów lub kryptowaluty.
47. FTC (USA) – „How To Avoid an Online Shopping Scam This Holiday Season", https://consumer.ftc.gov/consumer-alerts/2025/11/how-avoid-online-shopping-scam-holiday-season (dostęp 2026-07-27). Opis mechanizmu fałszywych reklam markowych produktów w mediach społecznościowych.
48. FTC (USA) – „What To Do if You're Billed for Things You Never Got, or You Get Unordered Products", https://consumer.ftc.gov/articles/what-do-if-youre-billed-things-you-never-got-or-you-get-unordered-products (dostęp 2026-07-27). Zasada wysyłki w 30 dni oraz stwierdzenie, że ochrona przy karcie debetowej jest słabsza niż przy kredytowej.
49. FTC (USA) – „Business Guide to the FTC's Mail, Internet, or Telephone Order Merchandise Rule", https://www.ftc.gov/business-guidance/resources/business-guide-ftcs-mail-internet-or-telephone-order-merchandise-rule (dostęp 2026-07-27). Urzędowe omówienie „30-day Rule", opcji opóźnienia i siedmiodniowego terminu zwrotu pieniędzy.
50. eCFR (USA) – 16 CFR Part 435, Mail, Internet, or Telephone Order Merchandise, https://www.ecfr.gov/current/title-16/chapter-I/subchapter-D/part-435 (dostęp 2026-07-27). Pełny tekst reguły, w tym § 435.2 (terminy wysyłki) i § 435.1(b) (terminy zwrotu).
51. FTC (USA) – „Buyer's Remorse: The FTC's Cooling-Off Rule May Help", https://consumer.ftc.gov/articles/buyers-remorse-ftcs-cooling-rule-may-help (dostęp 2026-07-27). Potwierdzenie, że reguła „cooling off" nie obejmuje transakcji zawartych w całości online, pocztą ani telefonicznie.
52. eCFR (USA) – 12 CFR 1026.13, Billing error resolution (Regulation Z), https://www.ecfr.gov/current/title-12/chapter-X/part-1026/subpart-B/section-1026.13 (dostęp 2026-07-27). Definicja błędu rozliczeniowego obejmująca towar niedostarczony oraz terminy 60/30/90 dni.
53. eCFR (USA) – 12 CFR 1026.12, Special credit card provisions, https://www.ecfr.gov/current/title-12/chapter-X/part-1026/subpart-B/section-1026.12 (dostęp 2026-07-27). Ograniczenie odpowiedzialności do 50 dolarów oraz warunki „claims and defenses" (kwota powyżej 50 dolarów, 100 mil).
54. eCFR (USA) – 12 CFR 1005.6 i 1005.11 (Regulation E), https://www.ecfr.gov/current/title-12/chapter-X/part-1005 (dostęp 2026-07-27). Progi odpowiedzialności przy karcie debetowej i terminy rozpatrywania błędów przez bank.
55. CFPB (USA) – „Electronic Fund Transfers FAQs", https://www.consumerfinance.gov/compliance/compliance-resources/deposit-accounts-resources/electronic-fund-transfers/electronic-fund-transfers-faqs/ (dostęp 2026-07-27). Stanowisko, że przelew wykonany przez oszusta przy użyciu wyłudzonych danych logowania jest transferem nieautoryzowanym.
56. CFPB (USA) – „How do I dispute a charge on my credit card bill?", https://www.consumerfinance.gov/ask-cfpb/how-do-i-dispute-a-charge-on-my-credit-card-bill-en-61/ (dostęp 2026-07-27). Praktyczne omówienie sporu o obciążenie karty kredytowej i terminu 60 dni.
57. FBI IC3 (USA) – Internet Crime Complaint Center, https://www.ic3.gov/ (dostęp 2026-07-27). Federalny punkt zgłaszania przestępstw internetowych; zastrzeżenie, że IC3 nie prowadzi śledztw i nie odpowiada na każde zgłoszenie.
58. FBI IC3 (USA) – „2025 Internet Crime Report", https://www.ic3.gov/AnnualReport/Reports/2025_IC3Report.pdf (dostęp 2026-07-27). Dane za 2025 r.: 1 008 597 zgłoszeń, w tym 56 478 dotyczących braku dostawy lub braku zapłaty i 503 373 587 dolarów strat w tej kategorii.
59. FBI IC3 (USA) – Public Service Announcement I-061019-PSA, https://www.ic3.gov/PSA/2019/PSA190610 (dostęp 2026-07-27). Ostrzeżenie, żeby nie ufać stronie tylko dlatego, że ma kłódkę albo „https" w pasku adresu.
60. FTC (USA) – ReportFraud.ftc.gov, https://reportfraud.ftc.gov/ (dostęp 2026-07-27). Centralny kanał zgłaszania oszustw do FTC.
61. FTC (USA) – Consumer Sentinel Network, https://www.ftc.gov/enforcement/consumer-sentinel-network (dostęp 2026-07-27). Wyjaśnienie, że zgłoszenia trafiają do bazy dla organów ścigania, a nie do procedury zwrotu pieniędzy.
62. USPIS (USA) – „Smishing: Package Tracking Text Scams", https://www.uspis.gov/news/scam-article/smishing-package-tracking-text-scams (dostęp 2026-07-27). Opis oszustwa SMS-owego o przesyłce i zasada nieklikania linków.
63. USPIS (USA) – Report a Crime, https://www.uspis.gov/report (dostęp 2026-07-27). Kanały zgłoszeń, w tym telefon 1-877-876-2455 i adres spam@uspis.gov.
64. USPS (USA) – Notice 123, Price List, https://pe.usps.com/text/dmm300/Notice123.htm (dostęp 2026-07-27). Opłata 9,35 dolara za odprawę celną i doręczenie przesyłki podlegającej ocleniu, obowiązująca od 12 lipca 2026 r.
65. CBP (USA) – „Suspension of Duty-Free De Minimis Treatment", https://www.cbp.gov/sites/default/files/2025-08/factsheet_suspension_of_duty-free_de_minimis_treatment.pdf (dostęp 2026-07-27). Potwierdzenie zawieszenia zwolnienia de minimis do 800 dolarów od 29 sierpnia 2025 r. dla wszystkich krajów.
66. Federal Register (USA) – Interim final rule dotycząca przesyłek pocztowych, 91 FR 37801, https://www.federalregister.gov/documents/2026/06/24/2026-12669/international-mail-shipments (dostęp 2026-07-27). Utrzymanie zwolnień dla prezentów do 100 dolarów i rzeczy osobistych podróżnych do 200 dolarów.
67. BBB (USA) – Scam Tracker, https://www.bbb.org/scamtracker (dostęp 2026-07-27). Publiczna baza zgłoszeń o oszustwach z możliwością wyszukiwania i zgłaszania.
68. BBB (USA) – Wyszukiwarka firm, https://www.bbb.org/search (dostęp 2026-07-27). Oceny BBB, historia skarg i status akredytacji.
69. NASS (USA) – Corporate Registration, https://www.nass.org/business-services/corporate-registration (dostęp 2026-07-27). Zbiorcza lista wyszukiwarek rejestrów firm we wszystkich stanach.
70. USAGov (USA) – State consumer protection offices, https://www.usa.gov/state-consumer (dostęp 2026-07-27). Wykaz stanowych biur ochrony konsumentów.
71. USAGov (USA) – Complaints about online purchases, https://www.usa.gov/online-purchase-complaints (dostęp 2026-07-27). Kolejność eskalacji skargi na zakup internetowy, w tym econsumer.gov dla sprzedawców spoza USA.
72. PayPal – „PayPal's Purchase Protection Program", https://www.paypal.com/us/legalhub/buyer-protection (dostęp 2026-07-27). Zakres ochrony, wyłączenia i terminy: 180 dni na zgłoszenie braku przesyłki, 30 dni od doręczenia przy niezgodności z opisem, 20 dni na eskalację.
73. Visa – Support, https://usa.visa.com/support.html (dostęp 2026-07-27). Potwierdzenie, że spór o transakcję prowadzi bank wydawca, a nie Visa.
74. eCFR (USA) – 16 CFR Part 465, Rule on the Use of Consumer Reviews and Testimonials, https://www.ecfr.gov/current/title-16/chapter-I/subchapter-D/part-465 (dostęp 2026-07-27). Federalna reguła o opiniach konsumenckich obowiązująca od 21 października 2024 r.