- Zasiłek pogrzebowy z ZUS wynosi 7000 zł, jeśli śmierć nastąpiła 1 stycznia 2026 r. lub później. Przy wcześniejszej śmierci obowiązuje 4000 zł.
- Członek rodziny, który zapłacił za pogrzeb, dostaje całą kwotę. Osoba spoza rodziny i instytucje dostają zwrot udokumentowanych kosztów, najwyżej 7000 zł.
- Wniosek to druk Z-12. Na złożenie go jest 12 miesięcy od dnia śmierci.
- Rolnicy: KRUS, druk KRUS SR-26. Policja, straż, wojsko i inne służby mają własne przepisy, z tą samą kwotą 7000 zł.
Co to jest zasiłek pogrzebowy
To jednorazowe świadczenie, które ma pokryć koszty pogrzebu. Dostaje je ten, kto za pogrzeb zapłacił. Zgodnie z art. 77 ustawy o emeryturach i rentach z FUS zasiłek przysługuje po śmierci:
- osoby ubezpieczonej w ZUS,
- osoby pobierającej emeryturę lub rentę,
- osoby, która nie miała jeszcze ustalonej emerytury lub renty, ale spełniała warunki do jej uzyskania,
- członka rodziny osoby ubezpieczonej albo emeryta lub rencisty.
ZUS wymienia też inne sytuacje, np. śmierć osoby pobierającej rentę socjalną, świadczenie przedemerytalne lub emeryturę pomostową. Zasiłek przysługuje tylko z jednego tytułu, nawet jeśli zmarły np. pracował i jednocześnie pobierał emeryturę.
Zasady opisują art. 77–81 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1749) oraz strona zus.pl: zasiłek pogrzebowy.
Kwota 7000 zł od 2026 roku
Przez wiele lat zasiłek wynosił 4000 zł. Ustawa z 9 maja 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 718) podniosła go do 7000 zł od 1 stycznia 2026 r.
Nowa kwota dotyczy zgonów od 1 stycznia 2026 r. Jeśli bliski zmarł w grudniu 2025 r., dostaniesz 4000 zł, nawet gdy wniosek składasz w 2026 r. Tak mówi wprost art. 80 ust. 7 ustawy i art. 13 ustawy zmieniającej.
Od 2026 r. kwota może rosnąć. Waloryzacja następuje od 1 marca, ale tylko wtedy, gdy średnioroczna inflacja z poprzedniego roku przekroczyła 5% (wskaźnik powyżej 105). Nową kwotę ogłasza Prezes ZUS w „Monitorze Polskim”. W marcu 2026 r. kwota się nie zmieniła: w październiku 2026 r. ZUS nadal podaje 7000 zł.
Ile dostaniesz i gdzie złożyć wniosek
Ten schemat prowadzi przez trzy najważniejsze pytania: gdzie zmarły był ubezpieczony, kto zapłacił i ile wyniesie zasiłek.
Ile zasiłku pogrzebowego dostanę i gdzie złożyć wniosek?
Gdzie był ubezpieczony zmarły?
Kto zapłacił za pogrzeb?
Rodzina to m.in. małżonek (także w separacji), rodzice, ojczym, macocha, dzieci, rodzeństwo, dziadkowie i wnuki.
Dostaniesz całą kwotę
7000 zł przy śmierci od 1 stycznia 2026 r., 4000 zł przy wcześniejszej, bez względu na to, ile kosztował pogrzeb. Złóż Z-12 z rachunkami w ciągu 12 miesięcy od śmierci.
Dostaniesz zwrot udokumentowanych kosztów
ZUS zwróci tyle, ile wydałeś według rachunków, ale nie więcej niż 7000 zł (przy śmierci przed 2026 r. 4000 zł). Bez rachunków nie ma zwrotu. Termin: 12 miesięcy od śmierci.
Zasiłek zostanie podzielony
ZUS dzieli zasiłek proporcjonalnie do kosztów, które poniósł każdy z płacących. Każdy dołącza swoje rachunki. Szczegóły w sekcji „Gdy za pogrzeb płaciło kilka osób”.
Wniosek składasz w KRUS
KRUS wypłaca zasiłek na tych samych zasadach i w tej samej kwocie: 7000 zł po zgonach od 1 stycznia 2026 r. Wniosek to druk KRUS SR-26. Termin też wynosi 12 miesięcy.
Wniosek składasz w służbie lub organie emerytalnym
Po funkcjonariuszu lub żołnierzu w służbie zasiłek wypłaca jego formacja. Po emerycie mundurowym właściwy organ emerytalny, np. Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA. Kwota dla najbliższej rodziny to także 7000 zł. Zapytaj tam o wniosek i dokumenty.
Ile dokładnie dostaniesz
Kwota zależy od tego, kto zapłacił za pogrzeb (art. 78–80 ustawy).
| Kto pokrył koszty | Ile wypłaca ZUS |
|---|---|
| Członek rodziny | Pełna kwota (7000 zł), bez względu na rzeczywisty koszt pogrzebu |
| Osoba spoza rodziny (np. sąsiad, znajomy, partner) | Udokumentowane koszty, najwyżej 7000 zł |
| Pracodawca, dom pomocy społecznej, gmina, powiat, parafia lub związek wyznaniowy | Udokumentowane koszty, najwyżej 7000 zł |
Różnica jest duża. Syn, który zapłacił za skromny pogrzeb 5000 zł, dostanie 7000 zł. Sąsiad, który zapłacił tyle samo, dostanie 5000 zł i tylko wtedy, gdy ma rachunki.
Jeśli pogrzeb był organizowany na koszt państwa albo organizacji, a rodzina dopłaciła część kosztów, członkom rodziny przysługuje pełna kwota (art. 79 ust. 2).
Kogo ustawa traktuje jak rodzinę
Według art. 77 ust. 2 są to: małżonek (wdowa, wdowiec, także małżonek w separacji), rodzice, ojczym, macocha i osoby przysposabiające, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka, dzieci przysposobione i umieszczone w rodzinie zastępczej, inne dzieci przyjęte na wychowanie przed pełnoletnością, rodzeństwo, dziadkowie, wnuki oraz osoby, nad którymi ustanowiono opiekę prawną. Partner bez ślubu nie jest w tym gronie.
Gdy za pogrzeb płaciło kilka osób
Jeśli koszty poniosła więcej niż jedna osoba lub instytucja, zasiłek dzieli się proporcjonalnie do tego, ile kto zapłacił (art. 78 ust. 3). Każdy składa wniosek i swoje rachunki.
| Element | Wartość |
|---|---|
| Zasiłek do podziału | 7000 zł |
| Dwie osoby z rodziny zapłaciły po połowie | po 3500 zł |
Gdy zasiłek nie wystarczy albo nie przysługuje
Od 1 stycznia 2026 r. ośrodek pomocy społecznej może przyznać zasiłek celowy na udokumentowane koszty pogrzebu. Dotyczy to sytuacji, gdy po zmarłym zasiłek pogrzebowy w ogóle nie przysługuje albo gdy koszty są nadzwyczajne i nie da się ich pokryć z zasiłku. Ten zasiłek przyznaje się bez względu na dochód, ale trzeba go zwrócić, jeśli dostaniesz po zmarłym inne świadczenie albo pokryjesz koszty z masy spadkowej (art. 40 ust. 1a–1g ustawy o pomocy społecznej).
Termin: 12 miesięcy
Prawo do zasiłku wygasa, jeśli wniosek nie wpłynie w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci (art. 81 ust. 1).
Wyjątek: jeśli złożenie wniosku w tym czasie było niemożliwe, bo ciało odnaleziono lub zidentyfikowano później albo z innych przyczyn zupełnie od Ciebie niezależnych, 12 miesięcy liczy się od dnia pogrzebu. Dołącz wtedy zaświadczenie policji lub prokuratury, odpis zupełny aktu zgonu albo inny dokument urzędowy, który to potwierdza.
Formularz Z-12
Wniosek składa się na druku Z-12 („Wniosek o wypłatę zasiłku pogrzebowego”). Aktualny wzór jest na stronie zus.pl: wniosek Z-12. W eZUS wybierz usługę „Złożenie dokumentu Z-12”. Nie zapomnij podać numeru konta. Bez niego ZUS wyśle pieniądze na adres.
Jakie dokumenty przygotować
ZUS wymienia:
- wypełniony wniosek Z-12,
- rachunki za pogrzeb, np. z zakładu pogrzebowego i z parafii (jeśli oryginały złożyłeś w banku, to kopie potwierdzone przez bank),
- zagraniczny akt zgonu, jeśli zmarły zmarł za granicą,
- zaświadczenie urzędu lub organizacji, jeśli to one pokryły koszty pogrzebu,
- dokument potwierdzający umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej, jeśli dotyczy,
- dokument tożsamości przy składaniu osobiście,
- pełnomocnictwo (np. druk ZUS PEL), jeśli w Twoim imieniu działa ktoś inny.
Polskiego aktu zgonu ZUS nie wymienia na liście dokumentów. Jeśli ZUS będzie potrzebował czegoś jeszcze, wezwie do uzupełnienia.
Gdzie i jak złożyć wniosek
- w dowolnej placówce ZUS, na piśmie lub ustnie do protokołu,
- pocztą,
- przez eZUS,
- przez zakład pogrzebowy, który organizował pogrzeb.
Wniosek jest bezpłatny. ZUS wypłaca zasiłek niezwłocznie, najpóźniej w ciągu 14 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności potrzebnej do przyznania.
Gdy wniosek składasz przez zakład pogrzebowy, możesz w Z-12 upoważnić go do odebrania zasiłku w całości albo w części na jego konto. Zakład zwykle pomniejsza wtedy rachunek. Sprawdź w umowie, jaką kwotę firma odbierze i co zostanie dla Ciebie.
KRUS i służby mundurowe
Nie każdy był ubezpieczony w ZUS. Najpierw ustal, która instytucja wypłacała zmarłemu świadczenie albo gdzie był ubezpieczony.
- KRUS. Po rolniku, emerycie rolniczym lub członku ich rodziny zasiłek wypłaca KRUS. Kwota i zasady są takie jak w ZUS: 7000 zł po zgonach od 1 stycznia 2026 r. (4000 zł po wcześniejszych), osoby spoza rodziny dostają zwrot kosztów do tej kwoty, termin to 12 miesięcy. Wniosek to druk KRUS SR-26. Składasz go w KRUS bezpośrednio albo przez zakład pogrzebowy. Polskie akty stanu cywilnego KRUS może pobrać sam z rejestrów państwowych. Szczegóły: gov.pl/krus: zasiłek pogrzebowy.
- Policja, Straż Graniczna, PSP, ABW, Służba Więzienna, SOP, wojsko i inne formacje. Te ustawy też podniosły zasiłek do 7000 zł od 1 stycznia 2026 r., gdy koszty ponosi małżonek, dzieci, wnuki, rodzeństwo lub rodzice. Kwota jest waloryzowana tak samo jak w ZUS. Po emerycie lub renciście mundurowym wniosek składa się w jego organie emerytalnym, np. w Zakładzie Emerytalno-Rentowym MSWiA.
Dla Polonii: śmierć za granicą
Ustawa nie wymaga, żeby śmierć lub pogrzeb nastąpiły w Polsce. Jeśli zmarły pobierał emeryturę lub rentę z ZUS, rodzina może złożyć Z-12 także po pogrzebie za granicą.
- Dołącz zagraniczny akt zgonu (ZUS wymaga go wprost). Jeśli ZUS poprosi o tłumaczenie, zrób je u tłumacza przysięgłego.
- Zagraniczne rachunki za pogrzeb też są dowodem kosztów.
- Wniosek wyślij pocztą albo złóż przez eZUS.
- Jeśli zmarły był ubezpieczony w innym państwie UE lub EFTA, tamtejsza instytucja może mieć własne świadczenie pogrzebowe na własnych zasadach. Zapytaj ją albo ZUS, zanim złożysz wniosek. Zasiłek przysługuje tylko z jednego tytułu.
Zasiłek nie jest osobnym świadczeniem na transport ciała do Polski, ale możesz z niego pokryć część takich kosztów.
O czym ludzie często nie wiedzą
- Liczy się data śmierci, nie data wniosku. Zgon w 2025 r. to 4000 zł, nawet przy wniosku w 2026 r.
- Rodzina nie musi rozliczać się co do złotówki. Dostaje całe 7000 zł, nawet jeśli pogrzeb był tańszy.
- Rachunki wystawiaj na siebie. Zasiłek dostaje ten, kto poniósł koszty. Rachunek na inną osobę może utrudnić wypłatę.
- Zasiłek nie jest opodatkowany. Zasiłki pogrzebowe są wolne od podatku dochodowego (art. 21 ust. 1 pkt 7 ustawy o PIT).
- To nie to samo co niezrealizowane świadczenie. Niewypłaconą emeryturę lub rentę zmarłego odbiera się osobnym wnioskiem ENS, opisanym w poradniku Niezrealizowane świadczenia ZUS po zmarłym. Można dostać oba.
- Po zmarłym mogą zostać też środki z subkonta i OFE. Opisujemy je w poradniku Pieniądze z ZUS i OFE po śmierci bliskiego.
Przykłady
Córka organizuje pogrzeb matki
Matka zmarła w lutym 2026 r. i pobierała emeryturę z ZUS. Córka zapłaciła za pogrzeb 9000 zł. Jako członek rodziny dostanie 7000 zł. Różnicy ZUS nie pokryje.
Tańszy pogrzeb w rodzinie
Skromny pogrzeb kosztował 5000 zł i zapłacił za niego syn. Dostanie pełne 7000 zł.
Pogrzeb opłacony przez sąsiada
Samotną osobę pochował sąsiad, koszt 6000 zł. Jako osoba spoza rodziny dostanie zwrot 6000 zł, jeśli przedstawi rachunki.
Zgon w 2025 roku
Ojciec zmarł w grudniu 2025 r., wniosek wpłynął w styczniu 2026 r. Zasiłek wynosi 4000 zł, bo liczy się data śmierci.
Jak dostać zasiłek krok po kroku
- Ustal, gdzie zmarły był ubezpieczony (ZUS, KRUS, służba mundurowa).
- Zbieraj wszystkie rachunki za pogrzeb, wystawione na siebie.
- Wypełnij Z-12 i podaj numer konta.
- Złóż wniosek w ZUS: w placówce, pocztą, przez eZUS albo przez zakład pogrzebowy.
- Zrób to przed upływem 12 miesięcy od śmierci i zachowaj potwierdzenie.
- Przy odmowie pilnuj miesiąca na odwołanie.
Odwołanie od decyzji
Jeśli ZUS odmówi, dostaniesz decyzję. Możesz się od niej odwołać do sądu rejonowego, sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, w ciągu miesiąca od doręczenia. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję.
Najczęściej zadawane pytania
Ile wynosi zasiłek pogrzebowy w 2026 roku?
7000 zł przy śmierci od 1 stycznia 2026 r. Przy wcześniejszej śmierci 4000 zł.
Czy dostanę 7000 zł, jeśli pogrzeb był tańszy?
Tak, jeśli jesteś członkiem rodziny. Osoba spoza rodziny dostaje zwrot rzeczywistych kosztów do 7000 zł.
Jaki formularz złożyć?
W ZUS druk Z-12. W KRUS druk KRUS SR-26.
Ile mam czasu?
12 miesięcy od dnia śmierci. W wyjątkowych sytuacjach 12 miesięcy od dnia pogrzebu.
Czy mogę złożyć wniosek z zagranicy?
Tak, pocztą albo przez eZUS. Dołącz zagraniczny akt zgonu i rachunki.
Czy zasiłek pogrzebowy jest opodatkowany?
Nie. Jest zwolniony z podatku dochodowego.
Źródła
| Źródło | Typ | Status / wiarygodność |
|---|---|---|
| Ustawa o emeryturach i rentach z FUS, t.j. Dz.U. 2025 poz. 1749 (art. 77–81) | Ustawa | Źródło pierwotne, tekst jednolity |
| Ustawa z 9 maja 2025 r., Dz.U. 2025 poz. 718 (7000 zł, waloryzacja, służby, zasiłek celowy) | Ustawa | Źródło pierwotne |
| Ustawa o PIT, t.j. Dz.U. 2026 poz. 592 (art. 21 ust. 1 pkt 7) | Ustawa | Źródło pierwotne, tekst jednolity |
| ZUS: zasiłek pogrzebowy | Strona urzędowa | Oficjalne, sprawdzone 23.10.2026 |
| ZUS: jak uzyskać zasiłek pogrzebowy | Strona urzędowa | Oficjalne |
| ZUS: wniosek Z-12 | Formularz | Oficjalne |
| KRUS: zasiłek pogrzebowy | Strona urzędowa | Oficjalne |
| ZER MSWiA: zasiłek pogrzebowy po zmarłym emerycie lub renciście | Strona urzędowa | Oficjalne |
Stan na 23 października 2026 r. Poradnik ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Kwoty i zasady mogą się zmienić; w konkretnej sprawie skontaktuj się z ZUS, KRUS albo właściwym organem emerytalnym.
Komentarze (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!