Zasiłek pogrzebowy 2026: od 1 stycznia 7000 zł. Komu przysługuje, jaki formularz (Z-12) i jak złożyć wniosek

Uwaga: ten poradnik ma charakter informacyjny i opiera się na przepisach obowiązujących w Polsce (stan na czerwiec 2026). Kwoty i zasady mogą się zmieniać. W razie wątpliwości skontaktuj się bezpośrednio z ZUS, z KRUS albo z odpowiednim urzędem.

Co to jest zasiłek pogrzebowy

Zasiłek pogrzebowy to jednorazowe świadczenie z ZUS, które ma pokryć koszty pogrzebu. Przysługuje w razie śmierci osoby objętej ubezpieczeniem w ZUS lub osoby pobierającej świadczenie z ZUS, a w określonych przypadkach także członka jej rodziny. Świadczenie wypłaca się osobie, która faktycznie poniosła koszty pogrzebu.

Podstawą prawną są artykuły 77 do 81 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Oficjalne zasady opisuje ZUS oraz rządowy portal gov.pl.

Najważniejsza zmiana w 2026 roku

Przez 14 lat zasiłek pogrzebowy wynosił 4000 zł. Od 1 stycznia 2026 r. kwota wzrosła do 7000 zł.

Uwaga na pułapkę. Wyższa kwota 7000 zł dotyczy zgonów, które nastąpiły od 1 stycznia 2026 r. Jeżeli śmierć nastąpiła wcześniej, obowiązuje stara kwota 4000 zł, nawet gdy wniosek składasz już w 2026 roku. Decyduje data zgonu, a nie data złożenia wniosku.

Od 2026 roku kwota zasiłku podlega okresowej waloryzacji (od 1 marca), o ile spełnione są ustawowe warunki dotyczące wzrostu cen. Aktualną kwotę zawsze warto sprawdzić na stronie ZUS przed złożeniem wniosku.

Ile dokładnie dostaniesz

To zależy od tego, kto organizował i opłacił pogrzeb.

To bardzo ważne rozróżnienie. Członek rodziny dostaje pełne 7000 zł, nawet jeśli pogrzeb kosztował mniej. Osoba spoza rodziny dostaje tylko tyle, ile faktycznie wydała (do limitu), więc musi mieć rachunki na każdą pozycję.

Kogo ustawa traktuje jak rodzinę

Do kręgu rodziny zalicza się między innymi: małżonka (także w separacji), rodziców, ojczyma, macochę, osoby przysposabiające, dzieci własne i drugiego małżonka, dzieci przysposobione i przyjęte na wychowanie, rodzeństwo, dziadków oraz wnuki. Osoby spoza tego kręgu rozlicza się według rzeczywistych kosztów.

Gdy koszty pokryło kilka osób

Jeżeli koszty pogrzebu poniosło więcej niż jedna osoba lub instytucja, zasiłek dzieli się proporcjonalnie do poniesionych wydatków. Każdy z płatników składa wtedy odrębny wniosek i dołącza swoje rachunki.

Termin: masz 12 miesięcy

Wniosek o zasiłek pogrzebowy trzeba złożyć w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci. Po tym czasie prawo do zasiłku co do zasady wygasa.

Wyjątek: jeżeli z przyczyn od Ciebie niezależnych nie dało się zorganizować pogrzebu w normalnym terminie (na przykład późniejsze odnalezienie lub identyfikacja zwłok), termin 12 miesięcy liczy się od dnia pogrzebu. W takiej sytuacji trzeba dołączyć dokument potwierdzający przyczynę opóźnienia (na przykład zaświadczenie policji lub prokuratury albo odpis aktu zgonu).

Formularz Z-12

Podstawowy dokument to wniosek Z-12 (Wniosek o wypłatę zasiłku pogrzebowego). Można go pobrać i wydrukować ze strony ZUS, wypełnić w placówce ZUS albo złożyć elektronicznie przez Platformę Usług Elektronicznych (PUE/eZUS). Aktualny wzór znajdziesz na stronie z formularzami ZUS dotyczącymi zasiłku pogrzebowego.

Jakie dokumenty przygotować

• wypełniony formularz Z-12,
• odpis skrócony aktu zgonu (przy zgonie za granicą - zagraniczny akt zgonu, w razie potrzeby z tłumaczeniem),
• oryginały rachunków i faktur za pogrzeb (a jeżeli oryginały złożono w banku - kopie potwierdzone przez bank),
• dokumenty potwierdzające pokrewieństwo lub powinowactwo ze zmarłym (na przykład akt małżeństwa, akt urodzenia),
• dokument tożsamości osoby składającej wniosek,
• w razie potrzeby zaświadczenie pracodawcy o objęciu ubezpieczeniem,
• pełnomocnictwo, jeżeli wniosek składa pełnomocnik.

ZUS może sam pozyskać odpis aktu zgonu z rejestru, jeżeli podasz dane zmarłego (imię, nazwisko, PESEL lub datę i miejsce urodzenia oraz datę i miejsce zgonu). Zawsze jednak warto mieć dokumenty przy sobie.

Gdzie i jak złożyć wniosek

• osobiście w placówce ZUS (tej, która wypłacała świadczenie zmarłemu, albo właściwej dla Twojego miejsca zamieszkania),
• pocztą,
• elektronicznie przez Platformę Usług Elektronicznych ZUS (PUE/eZUS),
• często także za pośrednictwem zakładu pogrzebowego, który pomaga w formalnościach,
• z zagranicy - przez PUE/eZUS lub przez polski konsulat.

Złożenie wniosku jest bezpłatne. ZUS wypłaca zasiłek w ciągu 14 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do jego przyznania.

Inne systemy: KRUS, służby mundurowe

Nie każdy był ubezpieczony w ZUS. Jeżeli zmarły był rolnikiem, zasiłek pogrzebowy wypłaca KRUS na zbliżonych zasadach. W przypadku funkcjonariuszy i żołnierzy świadczenia pogrzebowe mogą być realizowane przez właściwe resorty (MSWiA, MON). Warto najpierw ustalić, gdzie zmarły był ubezpieczony, aby złożyć wniosek we właściwej instytucji.

Dla Polonii: śmierć za granicą

Jeżeli zmarły pobierał polską emeryturę lub rentę z ZUS, rodzina zwykle może ubiegać się o zasiłek pogrzebowy z ZUS także wtedy, gdy śmierć nastąpiła za granicą i pogrzeb odbył się poza Polską. Kluczowe zasady:

• potrzebny będzie zagraniczny akt zgonu, w razie potrzeby przetłumaczony przez tłumacza przysięgłego,
• rachunki za pogrzeb wystawione za granicą również są dowodem poniesionych kosztów,
• wniosek można złożyć przez PUE/eZUS lub przez polski konsulat,
• jeżeli zmarły był ubezpieczony w innym państwie Unii Europejskiej lub EFTA, odpowiednik zasiłku pogrzebowego może wypłacać tamtejsza instytucja - wtedy zasady i kwoty ustala kraj ubezpieczenia. W razie wątpliwości skontaktuj się z ZUS lub z instytucją ubezpieczeniową w kraju zamieszkania.

Jeżeli sprowadzasz ciało lub prochy do Polski, koszty transportu zwykle ponosi rodzina. Zasiłek pogrzebowy z ZUS może pomóc je częściowo pokryć, jednak nie jest dedykowanym świadczeniem na transport międzynarodowy.

O czym ludzie nie wiedzą (kruczki i pułapki)

• Decyduje data zgonu, nie data wniosku. Zgon w 2025 r. to 4000 zł, nawet jeśli wniosek składasz w 2026 r.
• Rodzina dostaje pełny ryczałt. Członek rodziny otrzymuje całe 7000 zł, nawet gdy pogrzeb był tańszy - i nie musi rozliczać się co do złotówki.
• Osoba spoza rodziny musi mieć rachunki. Bez udokumentowanych kosztów ZUS nie wypłaci zwrotu, a wypłaci najwyżej tyle, ile faktycznie wydano.
• Zbieraj faktury na siebie. Zasiłek dostaje ten, kto poniósł koszty. Jeżeli rachunki wystawiono na inną osobę, mogą być problemy z wypłatą.
• Zakład pogrzebowy a cesja. Często firma pogrzebowa rozlicza zasiłek bezpośrednio z ZUS (tak zwana cesja) i pomniejsza rachunek. Wtedy to firma odbiera zasiłek, a rodzina nie dostaje przelewu - sprawdź, na jakich zasadach podpisujesz umowę.
• Termin 12 miesięcy jest nieubłagany. Nieznajomość przepisów nie przedłuża terminu. Po roku roszczenie co do zasady przepada.
• To nie to samo co niezrealizowane świadczenie. Zasiłek pogrzebowy pokrywa koszty pogrzebu. Niewypłacona emerytura lub renta zmarłego to osobne świadczenie (wniosek ENS). Można mieć prawo do obu.
• Zasiłek pogrzebowy nie jest opodatkowany. Nie płaci się od niego podatku dochodowego (inaczej niż przy niezrealizowanym świadczeniu).

Przykłady

Przykład 1 - córka organizuje pogrzeb matki

Matka zmarła w lutym 2026 r. i pobierała emeryturę z ZUS. Córka opłaciła pogrzeb (koszt 9000 zł). Jako członek rodziny dostanie pełny ryczałt 7000 zł, niezależnie od tego, że pogrzeb kosztował więcej.

Przykład 2 - tańszy pogrzeb w rodzinie

Skromny pogrzeb kosztował 5000 zł, a organizował go syn zmarłego. Jako członek rodziny i tak otrzyma pełne 7000 zł.

Przykład 3 - pogrzeb opłacony przez sąsiada

Samotną osobę pochował życzliwy sąsiad (koszt 6000 zł). Jako osoba spoza rodziny dostanie zwrot rzeczywistych kosztów, czyli 6000 zł, pod warunkiem przedstawienia rachunków.

Przykład 4 - zgon w 2025 roku

Ojciec zmarł w grudniu 2025 r., a wniosek rodzina złożyła w styczniu 2026 r. Obowiązuje kwota 4000 zł, bo liczy się data zgonu.

Jak dostać zasiłek - krok po kroku

1. Ustal, gdzie zmarły był ubezpieczony (ZUS, KRUS, służby mundurowe).
2. Zbieraj i przechowuj wszystkie rachunki oraz faktury za pogrzeb.
3. Pobierz i wypełnij formularz Z-12.
4. Przygotuj akt zgonu i dokumenty potwierdzające pokrewieństwo.
5. Złóż wniosek w ZUS (osobiście, pocztą, przez PUE/eZUS lub przez zakład pogrzebowy).
6. Zrób to przed upływem 12 miesięcy od śmierci.
7. Zachowaj potwierdzenie złożenia wniosku.
8. W razie odmowy rozważ odwołanie w terminie miesiąca.

Czy można się odwołać

Tak. Jeżeli ZUS odmówi wypłaty, można odwołać się do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję, w terminie miesiąca od jej doręczenia. Postępowanie jest wolne od opłat.

Najczęściej zadawane pytania

Ile wynosi zasiłek pogrzebowy w 2026 roku

7000 zł dla zgonów od 1 stycznia 2026 r. Dla wcześniejszych zgonów obowiązuje kwota 4000 zł.

Czy dostanę pełne 7000 zł, jeśli pogrzeb był tańszy

Tak, o ile jesteś członkiem rodziny. Osoba spoza rodziny dostaje zwrot rzeczywistych kosztów do limitu.

Jaki formularz złożyć

Formularz Z-12 - wniosek o wypłatę zasiłku pogrzebowego.

Ile mam czasu

12 miesięcy od dnia śmierci (w wyjątkowych sytuacjach od dnia pogrzebu).

Czy mogę złożyć wniosek z zagranicy

Tak, przez PUE/eZUS lub przez polski konsulat. Przygotuj zagraniczny akt zgonu i rachunki.

Czy zasiłek pogrzebowy jest opodatkowany

Nie, nie pobiera się od niego podatku dochodowego.

Lista kontrolna

• Ustalono instytucję ubezpieczeniową zmarłego (ZUS, KRUS, resort).
• Zebrano oryginały rachunków i faktur za pogrzeb.
• Wypełniono formularz Z-12.
• Przygotowano akt zgonu i dokumenty pokrewieństwa.
• Złożono wniosek przed upływem 12 miesięcy.
• Zachowano potwierdzenie złożenia wniosku.
• Sprawdzono, czy zakład pogrzebowy nie rozliczył już zasiłku w ramach cesji.
• W razie odmowy sprawdzono możliwość odwołania w terminie miesiąca.

Podstawa prawna

• Artykuły 77 do 81 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (z późniejszymi zmianami, w tym nowelizacją podnoszącą kwotę zasiłku od 1 stycznia 2026 r.).
• Oficjalne informacje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) oraz rządowego portalu gov.pl.