House of Death – 14 West 10th Street

Historia

"House of Death" – Dom Śmierci – to mroczna nazwa kamienicy przy 14 West 10th Street w Greenwich Village, uważanej za najbardziej nawiedzony budynek na Manhattanie. Dom w stylu Greek Revival został zbudowany w latach 50. XIX wieku (źródła wskazują na 1856 rok) jako rezydencja jednorodzinna, tuż przy Washington Square Park.

Najsłynniejszym mieszkańcem był Mark Twain (Samuel Langhorne Clemens), który mieszkał tu w latach 1900 – 1901. Twain wspominał ten okres pozytywnie i nigdy nie wspomniał o zjawiskach paranormalnych. To późniejsi lokatorzy – szczególnie aktorka Jan Bryant Bartell, która wprowadziła się w 1957 roku – opowiadali o duchach. Bartell opisała swoje doświadczenia w książce "Spindrift: Spray from a Psychic Sea" (1974), twierdząc, że widziała ponad 20 zjaw, w tym ducha samego Twaina.

W 1937 roku kamienicę podzielono na 10 mieszkań. W 1987 roku budynek stał się sceną prawdziwej tragedii – Joel Steinberg śmiertelnie pobił sześcioletnią Lisę Steinberg w jednym z mieszkań. Ta sprawa wstrząsnęła Nowym Jorkiem i przypieczętowała mroczną reputację budynku.

Architektura

Kamienica to typowy przykład Greek Revival z połowy XIX wieku – symetryczna, ceglana fasada z kamiennym gzymsem, wysokimi oknami i charakterystycznym wejściem z kolumienkami. Budynek wtapia się w elegancki rząd kamienic przy 10th Street, jednej z najpiękniejszych ulic Greenwich Village, ale uważni obserwatorzy zauważą subtelne różnice – na przykład nieco inny układ okien na najwyższej kondygnacji.

Co zobaczyć

Budynek jest prywatnym budynkiem mieszkalnym i nie można go zwiedzać od wewnątrz. Z zewnątrz warto stanąć naprzeciwko i przyjrzeć się fasadzie – szczególnie wieczorem, kiedy światło w oknach nadaje kamienicy atmosferę godną opowieści o duchach. Przy okazji warto spacerować po 10th Street między Piątą a Szóstą Aleją – to jeden z najlepiej zachowanych ciągów XIX-wiecznych kamienic na Manhattanie.

Budynek znajduje się minutę spacerem od Washington Square Park (stacja metra: West 4th Street, linie A, C, E, B, D, F, M).

Ciekawostki

• Według legend w kamienicy straszy 22 duchy – więcej niż w jakimkolwiek innym budynku na Manhattanie. Najczęściej "widzianym" zjawiskiem jest duch Marka Twaina na klatce schodowej.
• Historycy są sceptyczni wobec opowieści o duchach – legenda narosła głównie dzięki książce Bartell i popularności Greenwich Village jako "mrocznej" dzielnicy w kulturze popularnej.
• Prawdziwy horror – sprawa Steinbergów z 1987 roku – był transmitowany na żywo w telewizji i stał się jednym z najbardziej wstrząsających procesów karnych w historii Nowego Jorku.
• Mark Twain mieszkał na 10th Street w ostatnich latach życia, zmagając się z depresją po śmierci córki Susy i problemami finansowymi – ironicznie, to właśnie ten smutny okres jego życia dostarcza materiału do opowieści o nawiedzonym domu.