La MaMa Experimental Theatre Club

Czym jest i jak dziala

La MaMa Experimental Theatre Club (La MaMa E.T.C.) to legendarna nowojorska scena teatralna, jeden z najwazniejszych osrodkow teatru offowego i eksperymentalnego na swiecie. Miesci sie w kilku budynkach przy East 4th Street w East Village na Manhattanie – glowna siedziba znajduje sie pod numerem 74a, a Ellen Stewart Theatre pod numerem 66. La MaMa dziala jako organizacja non-profit, prezentujac spektakle teatralne, taneczne, muzyczne, lalkowe i performatywne. Co sezon na jej scenach odbywa sie kilkadziesiat premier, czesto z udzialem artystow z calego swiata – program obejmuje produkcje z kilku kontynentow jednoczesnie.

Historia powstania

La MaMa zostala zalozona w 1961 roku przez Ellen Stewart – projektantke mody, ktora otworzylo male Cafe La MaMa, zeby jej przyrodni brat, dramaturg, mial gdzie wystawiac sztuki. Poczatkowo kawiarnia miescila sie przy 321 East 9th Street i mogla pomiescic zaledwie 25 osob. W marcu 1964 roku kawiarnia oficjalnie przeksztalcila sie w La MaMa Experimental Theatre Club – zmiana nazwy wynikala z problemow z przepisami gastronomicznymi, wiec Stewart stworzylo prywatny klub, w ktorym widzowie kupowali krotkoterminowe czlonkostwa zamiast biletow. W 1969 roku teatr przenioslsi sie na 74 East 4th Street, gdzie dziala do dzis. Budynek zostal wpisany na liste zabytkow Nowego Jorku. Ellen Stewart prowadzila La MaMa az do swojej smierci 13 stycznia 2011 roku, w wieku 91 lat. Obecnie dyrekcja artystyczna spoczywa w rekach Mii Yoo.

Co obejmuje

Program La MaMa obejmuje szerokie spectrum sztuk performatywnych. W ciagu sezonu prezentowane sa spektakle teatralne – od dramatow po eksperymenty formalne – a takze przedstawienia taneczne (coroczny festiwal La MaMa Moves!), koncerty, opery, pokazy lalkowe i performanse multimedialne. Teatr regularnie zaprasza artystow z zagranicy; w jednym sezonie potrafia pojawic sie produkcje z osmiu roznych krajow. La MaMa dysponuje kilkoma scenami o roznym charakterze: kameralna First Floor Theatre, wieksza Ellen Stewart Theatre oraz przestrzen The Club. Organizowane sa tez warsztaty teatralne i programy edukacyjne dla spolecznosci lokalnej.

Informacje praktyczne

Glowna siedziba La MaMa znajduje sie przy 74a East 4th Street, miedzy Second Avenue a Bowery w East Village. Ellen Stewart Theatre dziala pod numerem 66 East 4th Street. Najblizsze stacje metra to Bleecker Street (linia 6) oraz Astor Place (linia 6). Bilety na spektakle mozna kupic przez strone lamama.org lub w kasie teatru. Ceny biletow zaleza od produkcji, ale zwykle mieszcza sie w przedziale 15–35 dolarow – znacznie ponizej cen broadwayowskich. La MaMa oferuje tez znizki dla studentow i seniorow. Przed wizyta warto sprawdzic aktualny repertuar na stronie internetowej, poniewaz program zmienia sie co kilka tygodni.

Ciekawostki

Na scenach La MaMa zaczynali kariery tacy twrcoy jak Sam Shepard, Harvey Fierstein, Bette Midler i Philip Glass. W ciagu ponad 60 lat istnienia teatr wystawil ponad 3000 produkcji artystow z ponad 70 krajow. Harvey Fierstein przekazal La MaMa darowizne w wysokosci 250 000 dolarow na renowacje historycznego budynku. Nazwa "La MaMa" pochodzi od przezwiska Ellen Stewart – artysci i przyjaciele nazywali ja po prostu "Mama". La MaMa byla jednym z pierwszych teatrow w Nowym Jorku, ktore otworzyly sie na queerowych artystow i tworcow z mniejszosci etnicznych, co uczynilosc ja pionierem roznorodnosci w amerykanskim teatrze.