Washington Square Park – Hangman's Elm

Historia

Hangman's Elm – Wiąz Wisielców – to potężny wiąz angielski (Ulmus procera) w północno-zachodnim rogu Washington Square Park, uważany za najstarsze drzewo na Manhattanie. Jego wiek szacuje się na około 330 lat (posadzone ok. 1679 roku), choć niektóre źródła podają nawet starsze daty.

Nazwa pochodzi od legendy, że na tym drzewie wieszano skazańców – Washington Square Park był bowiem od 1797 do ok. 1826 roku publicznym cmentarzem i miejscem straceń. Szacuje się, że pod parkiem spoczywa ponad 20 000 osób, głównie ofiar epidemii żółtej febry z lat 1790. Masowe groby odkrywane są podczas prac budowlanych do dziś.

Historycy są jednak podzieleni co do prawdziwości legendy o wieszaniu – brak jednoznacznych dokumentów potwierdzających, że akurat ten wiąz służył jako szubienica. Pewne jest natomiast, że egzekucje publiczne odbywały się w tym rejonie, a drzewo było już wtedy dojrzałym okazem, więc legenda ma przynajmniej topograficzną podstawę.

Architektura

Wiąz ma obwód pnia ponad 3 metry i rozłożystą koronę, która w sezonie letnim daje cień na znaczną część północno-zachodniego rogu parku. Drzewo jest otoczone niskim ogrodzeniem ochronnym i regularnie pielęgnowane przez NYC Parks Department. Mimo zaawansowanego wieku jest w dobrej kondycji – wiązy angielskie są jednymi z najdłużej żyjących drzew miejskich.

Warto zauważyć kontrast: najstarsze żywe stworzenie na Manhattanie rośnie w otoczeniu budynków NYU z lat 50. i 60. XX wieku – beton i szkło okalają drzewo, które pamięta czasy, gdy na Manhattanie żyli jeszcze Lenape.

Co zobaczyć

Wiąz rośnie w północno-zachodnim rogu Washington Square Park, blisko skrzyżowania Waverly Place i MacDougal Street. Najlepiej odwiedzić park wiosną lub latem, kiedy drzewo jest w pełni ulistnione i jego rozmiary robią największe wrażenie. Przy okazji warto przejść się po całym parku – od Łuku Waszyngtona (1892) przez centralną fontannę po szachowe stoliki w południowo-zachodnim rogu.

Najbliższe stacje metra: West 4th Street – Washington Square (linie A, C, E, B, D, F, M) lub 8th Street – NYU (linia R, W).

Ciekawostki

• Pod Washington Square Park spoczywa ponad 20 000 osób – to jeden z największych cmentarzy na Manhattanie, choć praktycznie nikt z odwiedzających park nie zdaje sobie z tego sprawy.
• W 2015 roku podczas remontu parku natrafiono na szczątki ludzkie zaledwie metr pod powierzchnią – prace wstrzymano na czas ekshumacji archeologicznej.
• Wiąz przetrwał holenderski Nowy Amsterdam, brytyjski Nowy Jork, rewolucję amerykańską, wojnę secesyjną, dwie wojny światowe i atak na World Trade Center – jest żywym świadkiem całej historii Manhattanu.
• Choroby wiązów (Dutch elm disease) zdziesiątkowały populację wiązów w Ameryce Północnej w XX wieku, ale Hangman's Elm oparł się epidemii – prawdopodobnie dzięki izolowanej lokalizacji w gęstej zabudowie miejskiej, która utrudniała rozprzestrzenianie się chrząszcza-nosiciela.