Morris-Jumel Mansion

Historia

Morris-Jumel Mansion to najstarszy zachowany dom mieszkalny na Manhattanie, zbudowany w 1765 roku przez brytyjskiego oficera Rogera Morrisa i jego żonę Mary Philipse Morris. Rezydencja w stylu palladiańskim powstała na wzgórzu w dzisiejszym Washington Heights, z widokiem na rzekę Harlem i okoliczne tereny – strategiczna lokalizacja, która wkrótce miała odegrać kluczową rolę w historii Ameryki.

Podczas wojny o niepodległość dom służył jako kwatera główna obu stron konfliktu. George Washington założył tu swoją siedzibę jesienią 1776 roku, planując obronę Manhattanu. Po upadku linii amerykańskich budynek przejęli Brytyjczycy, a generał Henry Clinton uczynił go swoim sztabem. Po ewakuacji wojsk brytyjskich z Nowego Jorku dom zmieniał właścicieli i przez pewien czas pełnił funkcję tawerny.

W 1810 roku rezydencję kupił zamożny kupiec Stephen Jumel wraz z żoną Elizą. Po śmierci Stephena w 1832 roku Eliza poślubiła Aarona Burra – byłego wiceprezydenta USA, znanego z zabicia Alexandra Hamiltona w pojedynku. Ślub odbył się w salonie rezydencji. Małżeństwo trwało krótko – Eliza wniosła o rozwód, który został orzeczony w dniu śmierci Burra w 1836 roku.

Architektura

Budynek reprezentuje styl georgański z elementami palladiańskimi – symetryczną fasadę zdobi dwukondygnacyjny portyk z kolumnami, a ośmiokątny pokój na piętrze oferuje panoramiczny widok na okolicę. Wnętrza zachowały wiele oryginalnych detali: drewniane panele, kominki z XVIII wieku i podłogi z szerokich desek.

Miasto Nowy Jork kupiło rezydencję w 1903 roku z pomocą organizacji Daughters of the American Revolution. Dom został uznany za National Historic Landmark w 1961 roku, a elewacja uzyskała status nowojorskiego zabytku w 1967 roku. Wnętrza objęto ochroną w 1975 roku.

Co zobaczyć

Muzeum jest otwarte dla zwiedzających od środy do niedzieli. Ekspozycja obejmuje meble z epoki, portrety rodzin Morris i Jumel, a także eksponaty związane z okresem rewolucji amerykańskiej. Bilet wstępu kosztuje 12 dolarów dla dorosłych (stan na 2026). Warto zwrócić uwagę na salon, w którym Aaron Burr poślubił Elizę Jumel, oraz na ośmiokątny pokój z panoramicznym widokiem.

Ciekawostki

• Wśród gości rezydencji wymieniani są John Adams, Thomas Jefferson, Alexander Hamilton i John Quincy Adams.
• Dom słynie z opowieści o duchach – program telewizyjny "Ghost Adventures" nakręcił tu odcinek w 2014 roku. Pracownicy muzeum opowiadają o zjawiskach paranormalnych, szczególnie w okolicach pokoju Elizy Jumel.
• Sylvan Terrace – rząd drewnianych domów szeregowych z 1882 roku, prowadzący do rezydencji – to jedna z ostatnich brukowanych uliczek na Manhattanie.
• Choć Fraunces Tavern jest starszym budynkiem na Manhattanie, Morris-Jumel Mansion zachowało status najstarszego domu mieszkalnego – Fraunces Tavern pełniło funkcję komercyjną.