New York Marble Cemetery

Historia

New York Marble Cemetery to najstarszy publiczny, niewyznaniowy cmentarz w Nowym Jorku, założony w 1830 roku w sercu East Village. Powstał z inicjatywy Perkinsa Nicholsa w odpowiedzi na epidemie żółtej gorączki, które nawiedziły miasto w latach 20. XIX wieku. Ówczesne przepisy sanitarne zakazywały tradycyjnych pochówków w ziemi na Manhattanie, dlatego cemetery zaprojektowano z podziemnymi kryptami z marmuru Tuckahoe zamiast zwykłych grobów.

Cmentarz zajmuje zaledwie pół akra, ukryty za budynkami przy drugiej alei – wejście prowadzi przez wąski przejazd, łatwy do przeoczenia. Na terenie znajduje się 156 podziemnych krypt, a zamiast nagrobków nazwiska rodzin wyryto na marmurowych tablicach wmurowanych w północną i południową ścianę. Pierwszy pochówek – dziecka – odbył się w 1830 roku, a ostatni w 1937 roku. Rejestr obejmuje 2 080 pochówków.

Architektura

Cmentarz wyróżnia się brakiem tradycyjnych nagrobków. Podziemne krypty z białego marmuru Tuckahoe, wydobywanego w Westchester County, były odpowiedzią na lęk przed chorobami przenoszonymi przez rozkładające się ciała. Marmurowe tablice na ścianach to jedyne widoczne oznaczenie pochówków – nadają cmentarzowi elegancki, minimalistyczny charakter, zupełnie odmienny od pobliskiego Green-Wood z jego monumentalnymi pomnikami.

Teren otaczają XIX-wieczne budynki, tworząc zamknięty, zielony dziedziniec – oaza ciszy w jednej z najbardziej ruchliwych dzielnic Manhattanu. Cmentarz jest wpisany do National Register of Historic Places.

Co zobaczyć

Cmentarz jest zamknięty na co dzień, ale otwiera swoje bramy podczas specjalnych wydarzeń – koncertów, wykładów historycznych i dni otwartych organizowanych kilka razy w roku. Warto sprawdzić stronę marblecemetery.org, gdzie publikowany jest kalendarz wydarzeń. Podczas wizyt można obejrzeć marmurowe tablice z nazwiskami rodzin, zielony ogród i poczuć niezwykłą ciszę w samym sercu miasta.

Nie należy mylić tego cmentarza z sąsiednim New York City Marble Cemetery (przy East 2nd Street), założonym rok później, w 1831 roku – to dwa odrębne miejsca pochówku.

Ciekawostki

• Epidemie żółtej gorączki w latach 1795, 1798 i 1822 zabiły tysiące nowojorczyków i doprowadziły do zakazu pochówków w ziemi na dolnym Manhattanie – cmentarz marmurowy był bezpośrednią odpowiedzią na ten kryzys zdrowotny.
• Z biegiem lat wiele rodzin przeniosło szczątki bliskich na nowe nekropolie, takie jak Green-Wood w Brooklynie – cmentarz stracił około jednej trzeciej swoich "mieszkańców".
• Obecnie cmentarz działa jako organizacja charytatywna i przestrzeń kulturalna – organizuje koncerty muzyki kameralnej, czytania poetyckie i wystawy sztuki wśród marmurowych tablic.
• Ukryte wejście przez wąski przejazd sprawia, że wielu mieszkańców East Village nie wie o istnieniu cmentarza tuż za ścianami ich kamienic.