Kilkanaście lat pracy w Toronto czy Mississaudze to dwa kanadyjskie świadczenia – składkowe CPP i „pobytowe” OAS – które można pobierać także w Polsce. Kluczem jest umowa polsko-kanadyjska o zabezpieczeniu społecznym (obowiązuje od 1 października 2009 r.): okresy z obu krajów się sumują, a świadczenia płyną przez granicę bez potrąceń „za sam wyjazd”. Są jednak zasady, które trzeba znać: OAS za granicę wymaga 20 lat (polskie okresy dopełniają ten warunek!), dodatek GIS w ogóle nie wyjeżdża z Kanady, a kanadyjski podatek u źródła spada z 25% do 15% dopiero dzięki umowie podatkowej. Wszystko poniżej zweryfikowane na canada.ca, w tekście umowy i na stronach ZUS – z kwotami na 2026 r.
Dwa filary kanadyjskie: CPP i OAS
| CPP (Canada Pension Plan) | OAS (Old Age Security) | |
|---|---|---|
| Charakter | Składkowy – za pracę w Kanadzie | Rezydencyjny – za lata mieszkania w Kanadzie (1/40 pełnej stawki za każdy rok) |
| Kwoty 2026 | Maksymalnie 1507,65 CAD/mies. (start w styczniu 2026, w wieku 65 lat); średnia dla nowych: ~877 CAD | Maksymalnie 751,97 CAD (65–74 lata) / 827,17 CAD (75+, po stałej podwyżce 10%) – kwartał lipiec–wrzesień 2026, indeksacja co kwartał |
| Wcześniej/później | Od 60 lat (−0,6%/mies., max −36%) do 70 lat (+0,7%/mies., max +42%) | Od 65 lat; można odroczyć do 70 (+0,6%/mies.) |
| Wypłata do Polski | Tak – bez warunku rezydencji | Tak, ale z zasadą 20 lat (patrz niżej) |
Zasada 20 lat i ratunek z umowy: OAS poza Kanadą przysługuje po 20 latach zamieszkania w Kanadzie (w kraju wystarczy 10). Umowa z Polską pozwala dopełnić brakujące lata polskimi okresami ubezpieczenia – 12 lat Kanady + 8 lat ZUS = OAS wypłacana do Polski. Uwaga na niuans: totalizacja daje prawo do wypłaty za granicą, ale kwota liczy się wyłącznie z lat kanadyjskich (12/40 pełnej stawki w tym przykładzie). Czego umowa nie eksportuje: GIS (dodatek dla najuboższych) wygasa po 6 miesiącach poza Kanadą. Przy wysokich dochodach pamiętaj o clawbacku OAS (recovery tax 15% powyżej ~93,5 tys. CAD dochodu światowego – nierezydenci składają coroczne zeznanie OASRI).
Jak złożyć wniosek – jedna aplikacja, dwa systemy
Mieszkasz w Polsce
Wniosek składasz w ZUS – sprawy kanadyjskie prowadzi Wydział Realizacji Umów Międzynarodowych, I Oddział ZUS w Łodzi (ul. Zamenhofa 2). Do polskich formularzy (EMP + załącznik EMZ o okresach zagranicznych) dołączasz kanadyjskie: PL-CAN 1 (emerytura/renta rodzinna), PL-CAN 1(DI) (renta CPP), PL-CAN 3 (dla dziecka). Data złożenia w ZUS liczy się jak data złożenia w Kanadzie – i odwrotnie. Dokumenty po angielsku/francusku ZUS przyjmuje bez tłumaczenia.
Mieszkasz w Kanadzie
O polską emeryturę wnioskujesz formularzami CAN-PL 1 (emerytura/renta), CAN-PL 2 (rodzinna), CAN-PL 6 (zasiłek pogrzebowy) – przez Service Canada (International Operations, Edmonton) albo bezpośrednio do ZUS. Kanadyjskie świadczenia: standardowe wnioski do Service Canada.
Wypłaty przez granicę
Kanada przelewa CPP/OAS bezpośrednio na polskie konto w złotówkach (oficjalny foreign direct deposit – Polska na liście, IBAN). ZUS przelewa polską emeryturę do Kanady co miesiąc (dyspozycja formularzem EZZ), po potrąceniu polskiej zaliczki PIT – i bez składki NFZ (mieszkańcy Kanady nie podlegają NFZ; wracasz do Polski – składka 9% wraca). Okresowo ZUS przysyła poświadczenie życia (formularz EMRG) – podpis potwierdza kanadyjski urzędnik lub polski konsulat (Ottawa, Toronto, Montreal, Vancouver); brak odpowiedzi = zawieszenie wypłaty.
Ważne uspokojenie z oficjalnych stron ZUS: kanadyjska emerytura nie zmniejsza ani nie zawiesza polskiej (i odwrotnie) – limity zarobkowe dotyczą tylko dochodów z pracy przed osiągnięciem wieku emerytalnego. Trzynasta emerytura jest wypłacana automatycznie razem ze świadczeniem – także transferowanym za granicę (czternasta zależy od progu dochodowego – dopytaj ZUS o swoją sytuację). Dwa zastrzeżenia specjalne: świadczenia przedemerytalne i renta socjalna nie podlegają transferowi do Kanady, a QPP (Quebec) to osobny system – obejmuje go odrębne porozumienie Polska–Quebec, wnioski przez Retraite Québec.
Podatki: 15% zamiast 25% – ale trzeba o to zadbać
- CPP/OAS dla mieszkańca Polski: Kanada domyślnie potrąca nierezydentom 25% (Part XIII, podatek ostateczny). Umowa podatkowa z 2012 r. (art. 17) ogranicza podatek u źródła od okresowych wypłat emerytalnych do 15% – upewnij się, że Service Canada ma twoją polską rezydencję; przy niskich dochodach można dodatkowo obniżyć potrącenie wnioskiem NR5 lub rozliczyć się wyborem z art. 217.
- Po polskiej stronie: od rozliczeń za 2021 r. (MLI) obowiązuje metoda proporcjonalnego odliczenia – kanadyjskie emerytury wykazujesz w PIT-36 z załącznikiem ZG i odliczasz kanadyjskie 15%. Praktyka: polski bank może dodatkowo potrącać 9% składki zdrowotnej od zagranicznej emerytury wpływającej na konto – potwierdź swoją konfigurację w banku i NFZ.
- Emerytura ZUS dla mieszkańca Kanady: Polska potrąca PIT u źródła (do 15% od wypłat okresowych zgodnie z umową), a Kanada opodatkowuje jako kraj rezydencji z kredytem na polski podatek (art. 21). Rozliczasz w T1 jako foreign pension income.
- Szerzej o rozliczeniach między krajami – w poradniku o podatkach między Kanadą a Polską.
Strategia: o czym pomyśleć zawczasu
- Licz lata do OAS: każdy pełny rok zamieszkania w Kanadzie to 1/40 stawki na zawsze – przy planowaniu powrotu do Polski różnica między 19 a 20 latami bywa symboliczna kwotowo, ale totalizacja i tak ratuje wypłatę; ważniejsze jest udokumentowanie okresów (wizy, umowy, T4).
- CPP: kiedy zacząć? Pobieranie od 60 lat w Polsce kusi, ale −36% zostaje na całe życie; przy dobrym zdrowiu odroczenie do 70 (+42%) często wygrywa – decyzja jak w Kanadzie, granica nic tu nie zmienia.
- Emerytura z prywatnych planów (RRSP/pracownicze): to osobny rozdział z własnymi stawkami u źródła – omawiamy go w poradniku podatkowym powyżej.
- Rodzice-seniorzy odwiedzający cię w Kanadzie pobierają ZUS bez przeszkód – formalności opisujemy w poradniku o Super Visa i sponsorowaniu rodziny.
Checklista: (1) zrób inwentarz okresów: lata pracy (CPP) i lata zamieszkania (OAS) w Kanadzie + okresy ZUS/KRUS; (2) wniosek składasz raz, w kraju zamieszkania – z formularzami PL-CAN/CAN-PL; (3) ustaw wypłatę CPP/OAS na polskie konto (przychodzi w PLN) i pilnuj 15% zamiast 25%; (4) odsyłaj poświadczenia życia w terminie; (5) rozliczaj PIT-36/ZG z kredytem – i śpij spokojnie: świadczenia z obu krajów legalnie się łączą.
Komentarze (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!