Naturalizacja: 1095 dni, test, opłata 653 CAD; podwójne obywatelstwo bez przeszkód (reforma Bill C-3 od 15.12.2025 rozszerza obywatelstwo przez pochodzenie). Sponsorowanie małżonka bez progu dochodowego. Gorący news: program PGP dla rodziców wstrzymany 15.07.2026 – realną ścieżką jest Super Visa (pobyt do 5 lat, od 2025 tańsze zagraniczne ubezpieczenia). Plus obowiązek 730 dni dla PR.
eTA za 7 CAD (tylko na oficjalnej stronie!), podwójny obywatel PL+CA leci do Kanady wyłącznie na kanadyjskim paszporcie, kabanosy zakazane w obie strony (CFIA: świeże i wędzone mięsa niedozwolone), limity 200/800 CAD, gotówka 10 000, APPR do 1000 CAD za opóźnienie vs EU261, prawo jazdy w Ontario (zmiana od 1.07.2026) i zwierzaki.
Kanada ma podatek od wyjazdu (deemed disposition, T1161/T1243) – ale umowa daje furtkę: step-up z art. 13(7) w Polsce. MLI zmieniło metodę na kredyt, RRSP→RRIF obniża potrącenie z 25% na 15%, TFSA to pułapka (Polska opodatkowuje), najem section 216/NR6, sprzedaż T2062 – plus parametry 2026 z nową stawką federalną 14%.
CPP (max 1507,65 CAD) i OAS (751,97/827,17 CAD) można pobierać w Polsce – umowa z 2009 r. sumuje okresy, a polskie lata dopełniają warunek 20 lat dla OAS za granicą. Jeden wniosek (ZUS Łódź), wypłata w PLN, podatek u źródła 15% zamiast 25% (umowa 2012 + NR5), bez składki NFZ dla mieszkańców Kanady i bez wzajemnego pomniejszania świadczeń.
CRA (Canada Revenue Agency) zarządza federalnymi podatkami w Kanadzie. Tax year = kalendarzowy (1 sty – 31 gru). Deadlines: 30 kwietnia general (filing + payment), 15 czerwca self-employed (filing only, payment wciąż 30 kwietnia). T4 (employer pension slip) wymagany do 28 lutego. Stawki 2024: federal 15-33%, prowincjalne (Ontario 5.05-13.16%, BC podobnie). Personal Basic Amount $15 705 (2024). Tax-advantaged accounts: TFSA (Tax-Free Savings Account, $7 000/rok limit 2024 – withdrawals tax-free), RRSP (Registered Retirement Savings Plan, 18% income do limit – tax-deferred). Free filing options: TurboTax Free, Wealthsimple Tax, StudioTax. Polish citizens – polish income reportowany w Kanadzie jeśli tax resident.
Wynajem w Kanadzie różni się zależnie od province (housing law jest provincial, nie federalny). W Ontario (Toronto): Last Month's Rent (LMR) max – pierwsza i ostatnia miesiąc rent NIE security deposit. Standard tenancy agreement (Form N1). Strong tenant protections – landlord nie może podnieść rent więcej niż guideline (~2.5% w 2024). Quebec: bardzo strong tenant protections. BC: 12.5% security deposit + pet deposit dozwolone. Średnia Toronto: 1-bed $2 200, 2-bed $2 800+, Vancouver podobnie, Montreal cheaper ($1 200-1 700 dla 1-bed). Wymagane: credit check, employment letter, references. Polish tenants często use polski-speaking realtors. Bardzo tight market 2024-26 w major cities.
Credit score w Kanadzie: 300-900, prowadzony przez Equifax i TransUnion (2 bureaus, podobnie do USA). Dobry: 660+. Bardzo dobry: 720+. Świetny: 760+. Wymagany dla: kredytów, mortgage, wynajmu, niektórych jobs. Polish immigrants zaczynają z null score – kluczowe building strategy: secured credit card (deposit $200-500), Canadian bank account, telefon plan w swoje imię, regular utility payments (sometimes reportowane). Wpływ na score: payment history (35%), credit utilization (30%), length of credit history (15%), credit mix (10%), new credit applications (10%). FREE check: Borrowell, Credit Karma Canada, Equifax monthly tools. Disputę błędów online. NEW from PR: Newcomer credit programs banków (RBC, Scotiabank, TD) – specjalne secured cards + no fees first year + credit building support.
Toronto to największe miasto Kanady (~6.5M metro) i centrum gospodarcze. Polonia ~250k. Najpopularniejsze branże dla Polaków: konstrukcja, transport (truck driver), opieka zdrowotna, finanse, IT, restauracje. Średnie pensje 2026: minimum wage ON $17.20/h, średnia full-time ~$65-75k CAD, IT $80-130k, healthcare $60-100k, kierowca CDL/AZ $55-85k, robotnik budowlany $40-70k. Wymagania: SIN (Social Insurance Number) kluczowy, work permit jeśli temporary, polish credentials sometimes need credentialing (medical, accounting). Job search: Indeed.ca, LinkedIn, Workopolis, Polish-Toronto Facebook groups, polish employment agencies (Edge Personnel, Pomoc Polska). Polish-speaking jobs available w specific industries.
Kanadyjska karta zdrowia jest prowincjalna. Procedura wyrobienia OHIP (Ontario), MSP (BC), AHCIP (Alberta) – czas oczekiwania i koszty.
Kanadyjski numer ubezpieczenia społecznego – kto może dostać, gdzie złożyć wniosek, ile trwa, czy można pracować bez SIN.
Procedura punktowa Express Entry – kto może aplikować, ile punktów potrzeba w 2026 i ile to wszystko kosztuje.