Karta BRP w szufladzie, status „gdzieś w systemie”, a linia lotnicza przy odprawie chce „dowodu, że masz prawo wrócić” – cyfrowa rewolucja Home Office dotknęła każdego Polaka w Wielkiej Brytanii. Ten poradnik porządkuje stan na 2026 r.: jak działa eVisa i co zrobić przed 31 grudnia 2026 r. (ostatni dzwonek dla starych kart BRP), po ilu latach nieobecności naprawdę traci się status (zasady są łagodniejsze, niż głoszą fora), co robi wielka automatyzacja EUSS z kwietnia 2026 – i ile dziś kosztuje brytyjski paszport w sensie formalnym: naturalizacja to już £1,839. Podstawy samego settled status opisuje nasz starszy poradnik – tu idziemy głębiej, według aktualnych stron gov.uk i organizacji the3million.
eVisa: twój status istnieje tylko cyfrowo
Załóż i wypielęgnuj konto UKVI
Fizyczne dokumenty imigracyjne zastąpiła eVisa w bezpłatnym koncie UKVI (gov.uk/evisa). Ważny deadline: wygasła karta BRP służy do założenia konta jeszcze tylko do 31 grudnia 2026 r. – jeśli ktoś z rodziny wciąż tego nie zrobił, to ostatni moment z najprostszą ścieżką.
Podepnij paszport, którym podróżujesz
Najczęstsza przyczyna problemów na lotniskach: lot na nowym paszporcie, którego nie ma w koncie UKVI. Po każdej wymianie paszportu zaktualizuj dokument w koncie (usługa „Update your UK Visas and Immigration account details”). Kody share (do pracodawcy, wynajmującego) są ważne 90 dni i wielorazowe.
Miej plan B na awarię systemu
Organizacja the3million od 2024 r. dokumentuje systemowe problemy eVisy (błędy tożsamości na kontach, awarie „View & Prove”) i kampanijnie domaga się fizycznego dowodu zapasowego. Praktycznie: przed podróżą zrób zrzuty ekranu statusu, zapisz numer sprawy, a gdy przewoźnik nie może zweryfikować statusu – każ mu skontaktować się z carrier support hub Border Force (to oficjalna ścieżka z gov.uk).
Nieobecności: kiedy naprawdę tracisz status
| Status | Zasady (stan: 2026) |
|---|---|
| Settled status | Wygasa po 5 kolejnych latach poza UK (licznik zeruje się przy powrocie). Przy dłuższej przerwie pozostaje wiza returning resident (£726, wymaga „silnych więzi”). |
| Pre-settled status | Uwaga na nieaktualne fora: status wygasa automatycznie dopiero po 5 latach nieobecności (nie po 2!) i jest automatycznie przedłużany o 5 lat przed upływem ważności. Ale: długie przerwy wciąż psują „ciągłość zamieszkania” potrzebną do settled status. |
| Droga do settled status | Złagodzenie z lipca 2025 r.: 5-letnią ciągłość spełnisz teraz także wariantem „30 miesięcy obecności w ostatnich 5 latach” – alternatywa dla klasycznej reguły „max 6 miesięcy nieobecności na rok”. |
Automatyzacja EUSS od kwietnia 2026: Home Office masowo automatycznie przedłuża pre-settled (ok. 6 tygodni przed wygaśnięciem) i awansuje na settled osoby ze śladem cyfrowym w HMRC/DWP – ale ta sama machina ma też ramię odwrotne: osobom z nadmiernymi nieobecnościami wysyła zawiadomienie „minded to curtail” z 28 dniami na odpowiedź z dowodami. Wniosek praktyczny: aktualne dane kontaktowe w koncie UKVI to nie formalność – od nich zależy, czy zdążysz się obronić. Regularnie sprawdzaj skrzynkę (też spam).
Obywatelstwo brytyjskie: liczby 2026
- Kiedy możesz aplikować: zwykle 12 miesięcy po uzyskaniu settled status (małżonkowie obywateli brytyjskich – po 3 latach zamieszkania, bez rocznego oczekiwania).
- Limity nieobecności: maksymalnie 450 dni poza UK w ostatnich 5 latach i 90 dni w ostatnim roku.
- Koszty: naturalizacja £1,839 (wniosek £1,709 + ceremonia £130 – po podwyżkach z kwietnia 2025 i 2026), test Life in the UK £50 (24 pytania, 45 minut; zwolnieni: poniżej 18 i od 65 lat), wymagany angielski (standardowo B1).
- Podwójne obywatelstwo działa w obie strony: UK je akceptuje, Polska też – z zasadą, że wobec polskich władz występujesz wyłącznie jako Polak (praktyczne konsekwencje, w tym obowiązek polskiego paszportu na polskiej granicy, opisujemy w poradniku o podwójnym obywatelstwie na granicy).
- Dzieci urodzone w UK: dziecko urodzone, gdy rodzic miał już settled status, jest automatycznie Brytyjczykiem – a po polskim rodzicu z mocy prawa także obywatelem polskim. Zarejestruj akt urodzenia w polskim USC (transkrypcja przez konsulat) i wyrób dziecku polski paszport.
- Kontekst zmian: rządowa reforma „earned settlement” (konsultacje zamknięte w lutym 2026) wydłuża drogę do osiedlenia dla nowych imigrantów – prawa EUSS wynikają z umowy wystąpieniowej i według dominującej wykładni pozostają poza jej zakresem, ale śledź komunikaty, bo szczegóły wciąż się ważą.
Polskie sprawy na Wyspach
- Cztery placówki: ambasada w Londynie oraz konsulaty generalne w Manchesterze, Edynburgu i Belfaście; wizyty wyłącznie przez e-Konsulat. Polski paszport dla dorosłego: £123 (ulgi dla studentów, seniorów, KDR; od 70 lat bezpłatnie).
- Podróże: jako posiadacz settled/pre-settled status wjeżdżasz do UK bez ETA, a biometryczny dowód osobisty pozostaje akceptowany „bezterminowo” – szczegóły podróżne (ETA £20 dla rodziny z Polski, cło, zwierzaki) w poradniku o podróżach między Polską a Wielką Brytanią.
- Ściąganie rodziny: EUSS family permit obejmuje tylko relacje istniejące przed końcem 2020 r. – małżonek poślubiony później przechodzi standardową (drogą i z progiem dochodowym) family visa. Zaplanuj to przed ślubem, nie po.
Przegląd roczny Polaka w UK (zrób dziś): (1) zaloguj się do konta UKVI – czy jest tam twój aktualny paszport i e-mail? (2) rodzina: czy każdy (także dzieci!) ma konto i eVisę, a stare BRP wykorzystane przed 31.12.2026? (3) policz nieobecności, jeśli masz pre-settled – wariant „30 miesięcy w 5 latach” może już dziś dawać ci settled; (4) planujesz obywatelstwo – sprawdź limity 450/90 dni zanim zarezerwujesz długi pobyt w Polsce; (5) dziecku urodzonemu w UK załatw oba paszporty. Podstawy statusu – w naszym poradniku o settled status po brexicie.
Komentarze (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!