Historia przepisu
Prażonki, zwane też pieczonkami lub duszakami, należą do tradycji Jury i Zagłębia Dąbrowskiego. Śląskie Smaki opisują regionalne przepisy układane warstwowo w żeliwnym kociołku. Ziemniakom towarzyszą cebula, wędzony boczek i kiełbasa, a niekiedy także marchew oraz burak.
Wybieramy wariant z warzywami i przenosimy go do domowego piekarnika. Nie będzie miał identycznego dymnego aromatu jak kociołek z ogniska, ale zachowa warstwy i kapuściany wierzch. Potrzebny jest ciężki garnek z normalną, nieuszczelnioną pokrywą, dopuszczony do piekarnika. Nie zaciskamy go na śruby i nie tworzymy naczynia ciśnieniowego.
Składniki
Warstwy
- 1,5 kg ziemniaki (masa po obraniu)
- 300 g kiełbasa wędzona parzona
- 200 g boczek surowy wędzony
- 300 g cebula
- 150 g marchew
- 150 g burak (surowy, obrany)
- 3 szt. liście białej kapusty (duże)
Garnek
- 20 g smalec
- 60 ml woda
Przyprawy
- 5 g sól (mniej przy słonej kiełbasie i boczku)
- 1 łyżeczka (5 ml) pieprz
Przygotowanie krok po kroku
-
Rozgrzej piekarnik do 190°C, góra–dół. Przygotuj żeliwny garnek około 4 litrów, z pokrywą dopuszczoną do piekarnika. Nie używaj pokrywy zamykanej hermetycznie.
-
Ziemniaki pokrój na plastry 5–7 mm, marchew na 3–4 mm, buraka na około 2 mm. Cebulę pokrój w półplasterki. Liście kapusty umyj, odetnij zgrubiałe części nerwu i osusz.
-
Kiełbasę pokrój w grubsze plasterki, a boczek w krótkie paski. Boczek podsmaż w garnku kilka minut, aż wytopi część tłuszczu i wyraźnie się zetnie. Przełóż na talerz, pozostawiając tłuszcz w garnku.
-
Ścianki natłuść smalcem. Na dnie ułóż część boczku, na nim warstwę ziemniaków, trochę cebuli, marchewki i bardzo cienkich plastrów buraka. Dopraw częścią soli oraz pieprzu.
-
Dodaj kiełbasę i kolejną porcję boczku, następnie powtórz warstwy warzyw. Rozłóż składniki równomiernie bez silnego ubijania, pozostawiając trochę miejsca do pokrywy.
-
Przy brzegu wlej 60 ml wody. Wierzch przykryj liśćmi kapusty, zakładając je na siebie jak miękką pokrywkę. Zamknij zwykłą pokrywą garnka; nie uszczelniaj ciastem ani folią.
-
Piecz pod przykryciem około 80–100 minut. Po 75 minutach ostrożnie uchyl pokrywę, kierując parę od twarzy. Wbij cienki nóż przez środek ziemniaków i buraków: powinien przechodzić bez oporu.
-
Sprawdź co najmniej 74°C w środku potrawy i pełną miękkość warzyw. Jeśli są twarde, a dno suche, dolej kilka łyżek gorącej wody przy brzegu i piecz dalej pod przykryciem.
-
Gdy wszystko jest miękkie, odchyl liście kapusty i w razie potrzeby dopiecz bez pokrywy 10 minut. Nie pozostawiaj suchego garnka długo w mocnym grzaniu.
-
Odczekaj 10 minut. Nabieraj porcje szeroką łyżką przez wszystkie warstwy albo delikatnie przemieszaj tuż przed podaniem. Liście kapusty są jadalne; usuń tylko twarde fragmenty nerwów.
Zdjęcia
