Historia przepisu
Ryż zapiekany z jabłkami to dla wielu osób smak domowego podwieczorku lub słodkiego obiadu. Miękki ryż na mleku otacza warstwę jabłek z cynamonem, a odrobina masła pomaga lekko zrumienić wierzch. Najlepiej wypada połączenie delikatnego, niezbyt słodkiego ryżu i wyraźnie jabłkowego środka.
To popularne danie polskiej kuchni domowej, a nie potrawa zastrzeżona dla jednego regionu. W naszym wariancie nie dodajemy jajek ani bezy. Ziarna powinny pozostać widoczne, ale ryż ma być miękki i lekko kleisty, aby utrzymał warstwy. Po wyjęciu z piekarnika odczekaj około 10 minut: gorącą zapiekankę łatwiej wtedy nałożyć, choć nadal pozostaje delikatna.
Przygotuj naczynie żaroodporne około 20 × 28 cm o pojemności co najmniej 2 litrów. Najwygodniej użyć świeżo ugotowanego ryżu i jeszcze ciepłych jabłek, a następnie bez przerwy zapiec całość. Czas przepisu nie obejmuje przygotowania dodatków takich jak jogurt, śmietana lub sos waniliowy.
Składniki
Ryż
-
250 g ryż krótkoziarnisty (suchy; do gotowania na mleku)
Za granicą: short-grain/pudding rice; Milchreis - 750 ml mleko (plus niewielki zapas, jeśli ryż tego wymaga)
- 150 ml woda
- 15 g cukier (do ryżu; można zmniejszyć)
- 10 g masło
- 1 łyżeczka (5 ml) ekstrakt waniliowy (opcjonalnie)
- 1 szczypta sól
Jabłka
-
1000 g jabłka (masa po obraniu i usunięciu gniazd; kup około 1,3 kg)
Za granicą: Bramley lub Granny Smith - 25 g cukier (do jabłek, zależnie od ich kwaśności)
- 1½ łyżeczki (7,5 ml) cynamon mielony
- 15 ml sok z cytryny (opcjonalnie do słodkich jabłek)
- 15 g masło
Naczynie i wierzch
- 15 g masło (około 5 g do naczynia, 10 g na wierzch)
Przygotowanie krok po kroku
-
Przygotuj naczynie żaroodporne około 20 × 28 cm i posmaruj je 5 g masła. Piekarnik rozgrzej do 180°C góra–dół. Ryż krótko opłucz na sicie, chyba że producent wyraźnie zaleca inną metodę dla danej odmiany. Jabłka obierz, usuń gniazda i odważ 1 kg jadalnego miąższu.
-
W garnku z grubym dnem zagotuj 750 ml mleka z 150 ml wody, szczyptą soli, 15 g cukru i 10 g masła. Wsyp ryż, zmniejsz ogień i gotuj bardzo spokojnie około 20–25 minut, często mieszając przy dnie, aż będzie miękki i kremowy. W razie potrzeby dolewaj po trochu mleka. Nie zostawiaj garnka bez nadzoru: mleko łatwo kipi i przypala się.
-
Pod koniec gotowania dodaj wanilię, jeśli jej używasz. Sprawdź kilka ziaren: nie powinny mieć twardego, kredowego środka. Masa ma być gęsta, ale wilgotna, dająca się rozsmarować łyżką. Zdejmij garnek z ognia i trzymaj krótko pod przykryciem podczas kończenia jabłek; nie chłodź ryżu na zapas do tego wariantu.
-
W czasie gotowania ryżu zetrzyj jabłka na dużych oczkach. Na szerokiej patelni rozpuść 15 g masła, dodaj jabłka, cynamon i ewentualnie sok z cytryny. Praż 8–12 minut na średnim ogniu, mieszając. Gdy nadmiar soku odparuje, dodaj do 25 g cukru po spróbowaniu ugotowanych owoców. Nadzienie ma pozostać soczyste, bez stojącego płynu.
-
Rozdziel ugotowany ryż mniej więcej na dwie połowy. Pierwszą rozłóż na dnie przygotowanego naczynia i wyrównaj zwilżoną łyżką. Nie ugniataj mocno, aby nie zrobić zbitej warstwy. Jeśli ryż podczas krótkiego oczekiwania stał się zbyt gęsty, rozluźnij go łyżką lub dwiema ciepłego mleka.
-
Na ryżu rozłóż ciepłe prażone jabłka, zostawiając równą warstwę na całej powierzchni. Przykryj pozostałym ryżem i delikatnie wyrównaj. Rozłóż na wierzchu drobne wiórki pozostałych 10 g masła. Zdjęcie pokazuje moment układania górnej warstwy, gdy część jabłek jest jeszcze odsłonięta.
-
Wstaw naczynie na środkowy poziom piekarnika. Piecz około 25–30 minut, aż całość będzie dobrze gorąca, a wierzch lekko złoty. W środku zapiekanki sprawdź co najmniej 74°C. Jeśli wierzch rumieni się przed ogrzaniem środka, osłoń go luźno folią i dopiecz. Nie kieruj się samym kolorem powierzchni.
-
Wyjmij naczynie i odczekaj około 10 minut. Nakładaj łopatką lub dużą łyżką, zachowując w miarę możliwości przekrój warstw. Podawaj ciepłe. Porcje przeznaczone na później od razu przełóż do małych pojemników i rozpocznij szybkie chłodzenie opisane we wskazówkach; nie przechowuj całego naczynia godzinami na stole.
Zdjęcia
