Historia przepisu
Zupy owocowe znano w polskich kuchniach na długo przed makaronem z paczki. Lucyna Ćwierczakiewiczowa w „365 obiadach za 5 złotych” (wydanie z 1871 roku) każe utłuc pół garnca wiśni razem z pestkami, dodać cynamonu i paru goździków, przetrzeć przez sito, osłodzić, wlać szklankę czerwonego wina i kwartę wody, zagotować, ostudzić i podać „z grzankami”. Dopisuje też: „Kto lubi, może zamiast wina, wlać pół kwarty rzadkiéj kwaśnéj śmietany”. Do „wszelkich zup owocowych” poleca grzanki z bułki maczanej w mleku i jajku, smażone na klarowanym maśle i obsypane cukrem. Franciszek Chocieszyński w poznańskiej „Praktycznej Kucharce” z 1884 roku gotuje wiśnie ze skórką cytrynową w wodzie z winem i wylewa ostudzoną zupę na sucharki.
Mąka ziemniaczana pojawia się w „Kucharce litewskiej” Wincenty Zawadzkiej (wydanie wileńskie z 1913 roku): zupę z suszonych wiśni zaprawia się „łyżeczką mąki kartoflanej, rozbitej z wodą”, a podaje na biszkopcikach albo grzankach. Zupę ze śliwek, najlepiej węgierek, robi się tam z winem albo „dla odmiany” ze śmietaną. Podręczniki technologii gastronomicznej wymieniają jako dodatki do zup owocowych grzanki, ryż, makaron, łazanki, kluski, groszek ptysiowy i biszkopty, a wśród odmian także zupę mieszaną z wiśni, borówek, jabłek i truskawek. Wiosną i latem podaje się je schłodzone.
Dla wielu osób to smak dzieciństwa, choć nie zawsze miły. Autorka przepisu w serwisie Smaker kojarzy zupę owocową z wakacjami u babci na wsi, która zawsze dodawała odrobinę cynamonu i dwa goździki. Autor innego przepisu w tym samym serwisie pisze: „Kiedyś zmora dzieciństwa, wręcz trauma”, a quiz Super Biznesu z 2024 roku nazywa zupę owocową „koszmarem PRL-u”. Nie znalazłem rzetelnego źródła o tym, jak często podawano ją w szkolnych stołówkach. Na blogu Polish Your Kitchen autorka wspomina, że w jej domu robiło się ją zwykle z wiśni i jadło na ciepło albo na zimno, zależnie od pogody i nastroju. Jedna przepisowa wersja nie istnieje: jedni zabielają ją śmietaną, inni nie, a Ania Gotuje przyznaje, że w jej domu rodzinnym takiej tradycji w ogóle nie było.
Składniki
Zupa
- 1,2 l woda
-
300 g wiśnie (bez pestek, razem z sokiem, który wypłynie przy drylowaniu)
Za granicą: mrożone frozen dark sweet cherries albo Morello cherries / Sauerkirschen im Glas (słodzone, mniej cukru) - 200 g truskawki
-
150 g śliwki (najlepiej węgierki, około 5 sztuk)
Za granicą: prune plums, w Niemczech Zwetschgen - 1 szt. jabłko (około 150 g)
-
1 garść borówki albo maliny (nieobowiązkowo)
Za granicą: frozen mixed berries, frozen summer fruits, TK-Beerenmischung - 4 łyżki (ok. 50 g) cukier (4–5 łyżek, według słodyczy owoców)
- 1 szt. laska cynamonu (albo płaska łyżeczka cynamonu mielonego)
- 2 szt. goździki
- 1 łyżeczka (5 ml) sok z cytryny
- 1 szczypta sól
Do zagęszczenia
-
1 łyżka mąka ziemniaczana (czubata, około 15 g)
Za granicą: USA i Kanada: potato starch; Wielka Brytania: potato starch albo potato flour (sprawdź, czy to skrobia); Niemcy: Kartoffelstärke - ½ szklanki (125 ml) zimna woda
Do podania
-
250 g drobny makaron (suchy, kokardki, łazanki albo muszelki)
Za granicą: farfalle, small shells albo ditalini -
100 g śmietana 18% (nieobowiązkowo, do zabielenia)
Za granicą: USA i Kanada: sour cream; Wielka Brytania: soured cream; Niemcy: saure Sahne albo Schmand
Przygotowanie krok po kroku
-
Wiśnie umyj, oberwij ogonki i wydryluj nad miską, żeby nie stracić soku. Sok wlej razem z owocami do zupy.
-
Truskawki umyj, oberwij szypułki, a większe przekrój na połówki albo ćwiartki. Śliwki przekrój i wyjmij pestki. Jabłko obierz, usuń gniazdo nasienne i pokrój w kostkę.
-
W dużym garnku zagotuj 1,2 l wody z laską cynamonu i goździkami. Wrzuć jabłko i śliwki i gotuj około 5 minut na małym ogniu.
-
Dodaj wiśnie z sokiem i truskawki, wsyp cukier i szczyptę soli. Gotuj na małym ogniu około 10 minut, aż owoce zmiękną, ale się nie rozpadną. Jeśli używasz mrożonych owoców, wrzuć je bez rozmrażania i gotuj kilka minut dłużej.
-
Mąkę ziemniaczaną dokładnie rozmieszaj w pół szklanki zimnej wody. Wlewaj ją cienkim strumieniem do gotującej się zupy, cały czas mieszając, i zagotuj jeszcze raz. Zupa ma zgęstnieć i stać się szklista.
-
Zdejmij garnek z ognia, wyjmij laskę cynamonu i goździki. Wrzuć borówki albo maliny, dodaj sok z cytryny i spróbuj: dosłodź albo zakwaś według uznania.
-
Jeśli podajesz zupę na zimno, ostudź ją i wstaw do lodówki. Śmietanę dodaj dopiero do ostudzonej zupy, a do ciepłej najpierw rozprowadź ją kilkoma łyżkami zupy, żeby się nie zważyła.
-
W tym czasie ugotuj makaron w osolonej wodzie według przepisu na opakowaniu, odcedź i ostudź albo trzymaj ciepły, zależnie od tego, jak podajesz zupę.
-
Do głębokich talerzy nałóż makaron i zalej go zupą z owocami. Podawaj od razu, żeby makaron nie rozmiękł.
Zdjęcia
Komentarze (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!