Historia przepisu
Zupa koperkowa to jedna z najprostszych polskich zup domowych. W angielskiej Wikipedii, na liście polskich zup, opisano ją jako zupę na bulionie z kurczaka z warzywami korzeniowymi, dużą ilością koperku, dymką i ziemniakami, czasem zabielaną śmietaną. Koperek ma w Polsce wiele ludowych nazw: koper, koperek, koper swojski, kopr polski, krop. Według polskiej Wikipedii jego świeże liście dodaje się między innymi do zup gorących i chłodników.
Skąd i od kiedy gotuje się koperkową, nie wiadomo na pewno. W dawnych książkach kucharskich, na przykład w „Zupach i sosach” Elżbiety Kiewnarskiej z 1929 roku, koperek trafia do wazy z ogórkową, pomidorową albo zupą rybną, ale osobnego przepisu na zupę koperkową nie znaleźliśmy. Nie ma go też w „Kuchni polsko-amerykańskiej” A. J. Kamionki, wydanej w 1917 roku w Stevens Point w stanie Wisconsin dla Polonii.
Dziś to przede wszystkim zupa wiosenna i letnia. Ania Gotuje czeka z nią do maja, kiedy na targu pojawiają się grube pęczki koperku, młode ziemniaki i młoda marchew, bo zimą koperek sprzedaje się tylko w cienkich pęczkach. Kwestia Smaku gotuje ją najczęściej latem, a jesienią i zimą wzbogaca pulpecikami albo kawałkami kurczaka. Zupy koperkowej nie ma na Liście Produktów Tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa.
Składniki
Zupa
-
1 l bulion warzywny (albo bulion drobiowy lub rosół (wtedy zupa nie jest wegetariańska))
Za granicą: USA i Kanada: vegetable broth albo chicken broth; Wielka Brytania i Australia: vegetable stock albo chicken stock; Niemcy: Gemüsebrühe albo Hühnerbrühe - 1 łyżka (ok. 14 g) masło (albo 2 łyżki masła klarowanego)
-
1 szt. cebula (albo dymka ze szczypiorkiem)
Za granicą: dymka: spring onions / scallions; Niemcy: Frühlingszwiebeln - 150 g marchewka (najlepiej młoda, 2–3 sztuki)
- 300 g ziemniaki (3 średnie, najlepiej młode; pomiń, jeśli podajesz z ryżem albo makaronem)
-
1 pęczek koperek (duży; źródła podają od 3 łyżek posiekanego do 2 pęczków)
Za granicą: fresh dill (bywa opisany jako dill weed); Niemcy: Dill -
4 łyżki (ok. 58 g) śmietana 18% (albo 4 łyżki śmietanki 30%, której nie trzeba hartować)
Za granicą: 18%: USA sour cream, Wielka Brytania soured cream, Niemcy saure Sahne albo Schmand; 30%: whipping cream / heavy cream, Niemcy Schlagsahne
Przyprawy
- 1 łyżeczka (ok. 6 g) sól (płaska, dopraw do smaku, bo bulion bywa słony)
- pieprz czarny mielony (do smaku)
-
1 szczypta kurkuma (dla koloru, niekoniecznie)
Za granicą: turmeric; Niemcy: Kurkuma -
1 szczypta gałka muszkatołowa (niekoniecznie)
Za granicą: nutmeg; Niemcy: Muskatnuss
Do podania
- ryż, drobny makaron albo chleb z grzankami (ryż i makaron ugotuj osobno)
Przygotowanie krok po kroku
-
Koperek dokładnie umyj w zimnej wodzie, osusz i drobno posiekaj. Najgrubsze łodygi możesz odciąć, cienkie posiekaj razem z listkami.
-
Obierz warzywa. Marchewkę przekrój wzdłuż na 4 części, a potem pokrój w cienkie plasterki. Ziemniaki pokrój w kostkę, cebulę posiekaj drobno. Jeśli używasz dymki, pokrój ją w plasterki, a szczypior posiekaj.
-
W garnku o pojemności co najmniej 3 litrów rozpuść masło i zeszklij na nim cebulę na średnim ogniu, mieszając, żeby się nie przypaliła.
-
Dodaj marchewkę i podsmażaj razem z cebulą przez około 3 minuty, mieszając.
-
Dodaj ziemniaki, dopraw solą, pieprzem, szczyptą kurkumy i, jeśli lubisz, gałką muszkatołową. Smaż jeszcze około 3 minut, cały czas mieszając.
-
Wlej bulion i doprowadź do wrzenia. Przykryj garnek, zmniejsz ogień i gotuj około 15 minut, aż ziemniaki i marchewka będą miękkie.
-
Wsyp posiekany koperek i gotuj bez przykrycia jeszcze 2–5 minut.
-
Zabiel zupę. Zdejmij garnek z ognia. Śmietanę 18% rozmieszaj w miseczce z kilkoma łyżkami gorącej zupy i dopiero wtedy wlej do garnka, cały czas mieszając, żeby się nie zwarzyła. Śmietankę 30% możesz wlać od razu, zamieszać i wyłączyć ogień, gdy zupa znów zacznie wrzeć.
-
Spróbuj i dopraw solą i pieprzem. Podawaj gorącą, z chlebem albo grzankami. Jeśli wolisz z ryżem albo makaronem, ugotuj je osobno i włóż do talerzy przed nalaniem zupy.
Zdjęcia
