Imbir to kłącze rośliny z Azji, używane w kuchni i od bardzo dawna w medycynie ludowej. Dziś jest polecany m.in. na nudności i wymioty.
W skrócie: Badań jest sporo, ale wyniki są niejednoznaczne i część badań jest słabej jakości. Europejska Agencja Leków (EMA) uznaje sproszkowany imbir za lek zapobiegający nudnościom w chorobie lokomocyjnej, a amerykański NCCIH pisze, że większość badań tego nie potwierdziła. Najczęstsze skutki uboczne to dolegliwości żołądkowe i zgaga. Mdłości trwające dłużej niż kilka dni albo z bólem w klatce piersiowej wymagają lekarza.
Skąd się wziął
Według amerykańskiego Narodowego Centrum Medycyny Komplementarnej i Integracyjnej (NCCIH) imbir pochodzi z ciepłych rejonów Azji, a w medycynie ludowej używa się go od starożytności, m.in. na niestrawność i dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Autorzy węgierskiej metaanalizy z 2018 roku piszą, że przy nudnościach i wymiotach stosuje się go tradycyjnie od tysięcy lat. Polska nazwa surowca w monografii EMA to „kłącze imbiru”.
Brytyjska służba zdrowia NHS wśród rzeczy, które mogą pomóc przy mdłościach, wymienia herbatę imbirową i jedzenie z imbirem, np. imbirowe herbatniki. Przed sięgnięciem po imbir przeczytaj sekcję Bezpieczeństwo.
Ile wiemy
Etykieta: Słabe dowody. NCCIH zaznacza, że wiele badań nad imbirem nie było wysokiej jakości, a przy nudnościach po operacjach i podczas chemioterapii korzyść jest niepewna. Wyniki dla choroby lokomocyjnej są sprzeczne między instytucjami.
Co mówią badania
- NCCIH (aktualizacja luty 2025): większość badań testowała suplementy diety, a nie zwykłe jedzenie z imbirem. Większość badań nad chorobą lokomocyjną nie wykazała korzyści. Nie wiadomo, czy imbir pomaga jako dodatek do standardowego leczenia nudności przy chemioterapii ani czy pomaga po operacjach.
- EMA, Komitet ds. Ziołowych Produktów Leczniczych (HMPC), 2025: sproszkowany imbir uznano za lek zapobiegający nudnościom i wymiotom w chorobie lokomocyjnej, na podstawie badań klinicznych. Inne zastosowania, np. przy wzdęciach czy objawach przeziębienia, opierają się wyłącznie na długiej tradycji, a nie na badaniach.
- Nudności po operacji, Tóth i współpracownicy, 2018: metaanaliza 10 badań z losowym przydziałem, łącznie 918 pacjentów. Imbir zmniejszał nasilenie nudności i wymiotów po operacji. Mniejsza liczba przypadków nudności i mniejsze zapotrzebowanie na leki przeciwwymiotne nie były istotne statystycznie w porównaniu z placebo.
- Nudności przy chemioterapii, Choi i współpracownicy, 2022: przegląd systematyczny 23 badań. Ogółem imbir nie zmniejszył istotnie częstości nudności ani wymiotów. Korzyść dla wczesnych wymiotów pojawiła się tylko w jednej podgrupie badań. Autorzy piszą, że potrzebne są kolejne badania dobrej jakości. Imbir nie zastępuje leków przepisanych przez onkologa.
Bezpieczeństwo
W ciąży decyzję o imbirze podejmuje lekarz albo położna. Osoby na lekach przeciwzakrzepowych powinny najpierw porozmawiać z lekarzem lub farmaceutą.
Ryzyka
- Imbir przyjmowany doustnie może powodować dolegliwości brzucha, zgagę, biegunkę oraz podrażnienie ust i gardła (NCCIH).
- Monografia EMA wymienia jako częste: rozstrój żołądka, odbijanie, niestrawność, zgagę i nudności. Możliwe są też reakcje alergiczne.
- Ulotki niektórych leków z imbirem w Niemczech zalecają kontakt z lekarzem przy kamicy żółciowej (raport oceniający EMA).
Kto nie powinien
- Osoby uczulone na imbir (EMA).
- Kobiety w ciąży i karmiące piersią nie powinny stosować imbiru na własną rękę. EMA w ramach ostrożności zaleca unikać leków z imbirem w ciąży i nie zaleca ich podczas karmienia. W ciąży decyzję podejmuje lekarz lub położna.
- Dzieci i młodzież: EMA nie zaleca leków z imbirem poniżej 18 roku życia z powodu braku danych. Przy chorobie lokomocyjnej dopuszcza preparaty tradycyjne od 6 roku życia, dla młodszych dzieci danych brak.
Interakcje z lekami
- Monografia EMA podaje: interakcje nieznane.
- W raporcie oceniającym EMA opisano jednak pojedyncze przypadki krwawień albo zbyt wysokiego wskaźnika INR u osób na lekach przeciwzakrzepowych, które jadły lub piły dużo imbiru. Komitet uznał te opisy za nieliczne i nieprzekonujące, a dane za niewystarczające, żeby wpisać to ryzyko do monografii. Ulotki niektórych preparatów w Niemczech i Holandii ostrzegają przed łączeniem imbiru z lekami wpływającymi na krzepnięcie.
- NCCIH radzi każdej osobie przyjmującej leki porozmawiać z lekarzem przed sięgnięciem po imbir lub inne zioła. Nie zmieniaj dawek swoich leków na własną rękę.
Kiedy do lekarza
- Natychmiast wezwij pogotowie, jeśli nagłym mdłościom towarzyszy ucisk lub ciężar w klatce piersiowej, ból promieniujący do rąk, pleców, szyi lub szczęki albo duszność. To mogą być objawy zawału (NHS).
- Do lekarza, jeśli mdłości nie mijają po kilku dniach albo często wracają (NHS).
- Jeśli do mdłości dochodzą wymioty, może dojść do odwodnienia (NHS).
- Jeśli objawy nasilają się w trakcie stosowania imbiru (EMA).
- Nudności w czasie chemioterapii, po operacji i w ciąży omawiaj z lekarzem prowadzącym.
Źródła
| Źródło | Wydawca | Uwagi |
|---|---|---|
| Ginger: Usefulness and Safety | NCCIH | Oficjalne, sprawdzone 24.10.2026 |
| Zingiberis rhizoma – herbal medicinal product (monografia UE i raport oceniający) | EMA / HMPC | Oficjalne, sprawdzone 24.10.2026 |
| Feeling sick (nausea) | NHS | Oficjalne, sprawdzone 24.10.2026 |
| Ginger (Zingiber officinale): an alternative for the prevention of postoperative nausea and vomiting. A meta-analysis (Tóth i in.) | Phytomedicine | Metaanaliza, 2018 |
| Effects of Ginger Intake on Chemotherapy-Induced Nausea and Vomiting: A Systematic Review of Randomized Clinical Trials (Choi i in.) | Nutrients | Przegląd systematyczny, 2022 |
Opracowane przez redakcję informacja.com na podstawie źródeł. Stan na 24 października 2026 r. To nie jest porada lekarska.
Komentarze (0)
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!