Greenpoint – Little Poland w Brooklynie. Co zobaczyć, gdzie zjeść

Krótka historia polskiego Greenpoint

Polacy zaczęli osiedlać się w Greenpoint w latach 80. XIX wieku, przyciągani pracą w fabrykach porcelany, rafineriach ropy i stoczniach nad East River. Do lat 40. XX wieku dzielnica była już największym skupiskiem Polonii w Nowym Jorku. Kolejne fale – powojenna, solidarnościowa w latach 80. i zarobkowa po 1989 – utrzymywały polski charakter Greenpoint przez ponad sto lat.

Gentryfikacja, która nasiliła się po 2010 roku, zmienia oblicze dzielnicy. Zamknęły się kultowe miejsca: sklep mięsny Sikorski i sklep spożywczy The Garden (2019), a w maju 2025 – restauracja Polka Dot przy 726 Manhattan Ave. Mimo to polskie ślady wciąż są widoczne – szczególnie wzdłuż Manhattan Avenue, Nassau Avenue i Greenpoint Avenue, które miejscowi nazywają „polskim trójkątem".

Restauracje – tradycyjna kuchnia polska

• Karczma (136 Greenpoint Ave) – tradycyjna restauracja z pierogi, żurkiem i schabowym. Wnętrze stylizowane na wiejską karczmę z drewnianymi stołami i ludowymi zdobieniami. Prowadzona przez Sławka Łetowskiego, który otworzył też Retro Polish.
• Krolewskie Jadło (694 Manhattan Ave) – przez lata jedna z najlepszych polskich restauracji w Greenpoint: kuchnia z akcentem nowoczesnym, dania z dziczyzny, tatar, klimatyczne wnętrze. Niestety zamknięta – ale nazwa pozostaje w pamięci stałych bywalców jako symbol polskiej gastronomii w dzielnicy.
• Lomzynianka (646 Manhattan Ave) – domowe jedzenie w niskich cenach. Popularna wśród lokalnej Polonii od lat. Barszcz, naleśniki, kotlet mielony – proste i smaczne.
• Pierozek (592 Manhattan Ave) – specjalizuje się w pierogach na kilkanaście sposobów. Wyróżniony przez Michelin (Bib Gourmand) za doskonały stosunek jakości do ceny.
• Pyza (118 Nassau Ave) – działa od 1993 roku. Nazwa od kluski pyzy. Obfite porcje domowej kuchni polskiej, popularna wśród robotników i mieszkańców dzielnicy.
• Restaurant Relax (68 Newell St, przy Nassau Ave) – kameralna restauracja działająca od 1997 roku. Domowa atmosfera, tradycyjne obiady jak u babci. Mała sala, lepiej przyjść wcześniej.
• Retro Polish Restaurant & Wine Bar (853 Manhattan Ave) – otwarta w maju 2025 w miejscu dawnej Christina's (która działała tu przez ok. 30 lat). Prowadzi Sławek Łetowski (właściciel Karczmy). Nowoczesne podejście do polskiej kuchni z dobrą kartą win.

Legendarna pączkarnia

Peter Pan Donut & Pastry Shop (727 Manhattan Ave) – działa nieprzerwanie od 1953 roku. Kultowa pączkarnia z kolejką wylewającą się na ulicę, szczególnie w weekendy. Pączki od ok. 2 USD – z kremem, dżemem, lukrem. Nie jest stricte polska (założona przez grecką rodzinę), ale od dekad stanowi nieodłączny element krajobrazu Greenpoint i jest uwielbiana przez tutejszą Polonię.

Piekarnie i cukiernie

• Piekarnia Rzeszowska – chleb na zakwasie, babka drożdżowa, makowiec, pączki w tłusty czwartek. Tradycyjne wypieki z Podkarpacia.
• Syrena Bakery (207 Norman Ave) – piekarnia znana z chleba, rogali i ciast drożdżowych. Nazwa od warszawskiej Syrenki.
• Old Poland Bakery (926 Manhattan Ave, przy Kent St) – pieczywo, bułki, sernik na zimno, szarlotka. Jedno ze starszych polskich miejsc na Manhattan Ave.
• Bakestone Bakery – chleb z pieca kamiennego, rogale, pączki. Mniejsza piekarnia, znana stałym klientom.
• Café Riviera (830 Manhattan Ave) – kawiarnia i cukiernia z polskimi ciastami, kawą i lekkimi daniami. Popularne miejsce na sobotnie śniadanie.

Polskie sklepy i delikatesy

• W-Nassau Meat Market (Kiszka) (915 Manhattan Ave) – legendarny sklep mięsny, nazywany potocznie „Kiszka". Polskie wędliny, kiełbasy, smalec, kaszanka. Jedna z instytucji Greenpoint.
• Polam International (952 Manhattan Ave) – największy polski supermarket w dzielnicy. Wszystko od Wedla i Tymbarku po żurek w słoiku i przyprawy Kamis. Także polskie gazety i czasopisma.
• Driggs Meat Market – sklep mięsny z polskimi wyrobami: kiełbasa, kabanosy, pasztet. Przy Driggs Avenue.
• Krajan Polskie Deli – delikatesy z polskimi produktami, domowe sałatki, surówki i dania gotowe na wynos.
• Polonia Book Store (882 Manhattan Ave) – polska księgarnia z książkami, prasą, filmami DVD, kartkami okolicznościowymi i dewocjonaliami. Jedno z ostatnich takich miejsc w Nowym Jorku.

Kościoły

• Kościół św. Stanisława Kostki (607 Humboldt St) – centrum duchowe polskiej społeczności w Greenpoint od 1896 roku. Piękna neogotycka architektura z wieżą widoczną z daleka. Msze po polsku w niedzielę i święta. Organizuje procesje (Boże Ciało, Wielkanoc) i festyny.
• Kościół Matki Bożej Częstochowskiej – św. Kazimierza (183 25th St) – druga polska parafia w okolicy, nieco dalej na południe. Nabożeństwa po polsku, wspólnota skupiona wokół kultu Matki Bożej Częstochowskiej.

Instytucje i organizacje polonijne

• Polish & Slavic Center (177 Kent St) – założony w 1972 roku, najważniejsze centrum polonijne w Nowym Jorku. Pomoc prawna, kursy angielskiego, imprezy kulturalne, biblioteka polska. Tu odbywa się wiele wydarzeń społeczności.
• Polish National Home (Dom Narodowy – Warszawa) (261 Driggs Ave) – zabytkowy budynek z 1914 roku, który przez dekady służył jako miejsce spotkań, zabaw i uroczystości Polonii. Znaczenie historyczne dla polskiej społeczności Brooklynu.
• Polsko-Słowiańska Federalna Unia Kredytowa (PSFCU) (140 Greenpoint Ave) – założona w 1976 roku. Największa polsko-amerykańska unia kredytowa w USA, z centralą tu w Greenpoint. Obsługuje tysiące polskich rodzin.
• Instytut Józefa Piłsudskiego w Ameryce (138 Greenpoint Ave) – muzeum i archiwum poświęcone historii Polski, ze szczególnym uwzględnieniem okresu niepodległości i II wojny światowej. Zbiory dokumentów, map, pamiątek. Wstęp wolny.

Media polonijne w Greenpoint

• Kurier Plus – polskojęzyczny tygodnik wydawany w Greenpoint, informujący o życiu Polonii nowojorskiej. Dostępny bezpłatnie w polskich sklepach i kościołach.
• Radio Rampa – polskojęzyczna stacja radiowa nadająca z Greenpoint. Program: polskie wiadomości, muzyka, rozmowy z gośćmi z Polonii.

Szkoły i edukacja

PS 34 Oliver H. Perry (131 Norman Ave) – szkoła podstawowa z programem dwujęzycznym polsko-angielskim (Dual Language Program). Jedno z niewielu miejsc w Ameryce, gdzie dzieci uczą się jednocześnie po polsku i angielsku w ramach szkoły publicznej.

Pomniki i mosty

• Kosciuszko Bridge – most łączący Greenpoint z Queens (otwarty w 2017 w nowej wersji, oryginalny z 1939). Nazwany na cześć Tadeusza Kościuszki, bohatera polskiego i amerykańskiego. Przy moście stoi popiersie Kościuszki.
• Pulaski Bridge – drugi most łączący Greenpoint z Long Island City w Queens. Nazwany na cześć Kazimierza Pułaskiego, polskiego generała Rewolucji Amerykańskiej.
• Pomnik ks. Jerzego Popiełuszki (McCarren Park) – monument upamiętniający kapelana „Solidarności" zamordowanego przez SB w 1984 roku. Znajduje się w McCarren Park, popularnym miejscu spacerów mieszkańców Greenpoint.

Jak dojechać

• Metro G – stacje Greenpoint Avenue (najprostsza opcja) lub Nassau Avenue. Linia G łączy Brooklyn z Queens, nie wjeżdżając na Manhattan.
• East River Ferry – z Wall Street (Pier 11) lub 34th Street na Manhattanie do przystanku Greenpoint/India Street. Piękne widoki na skyline Manhattanu.
• Autobusy – linia B43 (przez Bedford Ave), B48 (przez Franklin Ave) i B62 (wzdłuż Manhattan Ave). Łączą Greenpoint z innymi dzielnicami Brooklynu.
• Pieszo z Williamsburg – ok. 15 minut spaceru na północ wzdłuż Bedford Avenue lub Manhattan Avenue. Granicę wyznacza McCarren Park.

Wskazówka

Najlepszy czas na wizytę to sobota rano – wtedy piekarnie mają pełny wybór świeżego pieczywa, sklepy mięsne krojowe wyroby, a na ulicach wciąż słychać polską mowę. Zacznij od stacji Nassau Avenue, idź w dół Manhattan Avenue na południe, a trafisz na większość opisanych tu miejsc. Cała trasa pieszo to ok. 2 km – idealnie na 3-4-godzinny spacer z przystankami na jedzenie.