Miód na kaszel

Miód to jeden z najstarszych domowych sposobów na kaszel przy przeziębieniu. Stosuje się go po to, żeby złagodzić kaszel i podrażnienie gardła, a nie żeby wyleczyć samą infekcję.

Skąd się wziął

Miód od dawna jest ludowym sposobem na infekcje górnych dróg oddechowych, czyli przeziębienie, ból gardła i kaszel. Tak opisują go autorzy przeglądu badań z Uniwersytetu Oksfordzkiego. Przegląd Cochrane przypomina, że miodu używa się do łagodzenia kaszlu u dzieci. Brytyjska publiczna służba zdrowia NHS wymienia ciepły napój z cytryną i miodem jako coś, czego można spróbować przy kaszlu. Tradycyjnie miód rozpuszcza się w ciepłej wodzie z sokiem z cytryny i pije, póki napój jest ciepły.

Ile wiemy

Etykieta: Słabe dowody. Badania sugerują pewną ulgę w kaszlu, ale są nieliczne, krótkie i nie zawsze porównują miód z placebo. Brytyjski instytut NICE i NHS piszą wprost o ograniczonych dowodach.

Co mówią badania

• Przegląd Cochrane „Honey for acute cough in children” (Oduwole i in., 2018): sześć badań z losowym przydziałem, łącznie 899 dzieci w wieku od 12 miesięcy do 18 lat. Miód prawdopodobnie łagodzi kaszel lepiej niż brak leczenia, placebo i lek przeciwalergiczny difenhydramina. W porównaniu z popularnym lekiem przeciwkaszlowym dekstrometorfanem może nie być różnicy. Po trzech dniach miód prawdopodobnie nie dawał już przewagi nad placebo. Autorzy podkreślają, że większość dzieci dostała miód tylko na jedną noc, i piszą, że nie ma mocnych dowodów ani za miodem, ani przeciw niemu.
• Przegląd systematyczny i metaanaliza w BMJ Evidence-Based Medicine (Abuelgasim, Albury, Lee, 2020): 14 badań nad infekcjami górnych dróg oddechowych. W porównaniu ze zwykłym postępowaniem miód zmniejszał częstość i nasilenie kaszlu oraz łączną ocenę objawów. Autorzy oceniają ryzyko błędu w badaniach jako umiarkowane i zaznaczają, że potrzeba dobrych badań z placebo. W dwóch badaniach, w których miód porównano z placebo, nie wykazano wyraźnej różnicy.
• Wytyczne NICE NG120 (2019) o ostrym kaszlu: miód jest wymieniony wśród domowych sposobów, które mają „ograniczone dowody pewnej korzyści”, i tylko u osób powyżej 1. roku życia. Te same wytyczne odradzają antybiotyki przy kaszlu z przeziębienia u osób, które nie są ciężko chore i nie należą do grupy ryzyka.
• NHS: według strony o kaszlu ciepły napój z cytryną i miodem może działać podobnie jak syrop na kaszel, ale dowody na to są ograniczone.

Bezpieczeństwo

Ryzyka

• Botulizm niemowlęcy u dzieci poniżej 12 miesięcy. Amerykańskie CDC opisuje kilkoro niemowląt w Teksasie, które zachorowały po smoczkach z miodem.
• W badaniach z przeglądu Cochrane dolegliwości żołądkowo-jelitowe zgłosiło 12% dzieci po miodzie i 11% po placebo. U kilkorga dzieci po miodzie opisano nerwowość, bezsenność i nadpobudliwość. Autorzy nie stwierdzili jednak ogólnej różnicy w działaniach niepożądanych między miodem a porównywanymi grupami.
• NHS przestrzega, żeby małym dzieciom nie dawać gorących napojów.

Kto nie powinien

• Niemowlęta poniżej 1. roku życia: zgodnie piszą o tym NHS, CDC i NICE.
• Źródła, które przejrzeliśmy, nie wymieniają innych grup. Osoby z cukrzycą lub uczuleniem na produkty pszczele powinny zapytać lekarza.

Interakcje z lekami

• Źródła, które przejrzeliśmy, nie opisują interakcji miodu z lekami. W razie wątpliwości można zapytać farmaceutę.

Kiedy do lekarza

• Kaszel trwa dłużej niż 3 tygodnie, chudniesz bez powodu albo masz osłabioną odporność, na przykład z powodu chemioterapii lub cukrzycy (NHS).
• Pilnie (NHS radzi wtedy pilną wizytę u lekarza rodzinnego lub telefon pod 111): kaszel jest bardzo silny lub szybko się nasila, czujesz się bardzo źle, boli cię w klatce piersiowej, szyja z boku jest spuchnięta i bolesna, trudno ci oddychać albo odkrztuszasz krew (NHS).
• Natychmiast dzwoń pod numer alarmowy, jeśli u niemowlęcia pojawi się słaby lub zmieniony płacz, kłopoty z jedzeniem, nietypowa senność albo wiotkość główki, szyi, rąk lub nóg. NHS wymienia te objawy przy botulizmie u małych dzieci.

Źródła

Opracowane przez redakcję informacja.com na podstawie źródeł. Stan na 24 października 2026 r. To nie jest porada lekarska.