Historia przepisu
Fasolka szparagowa z bułką tartą to młode strąki fasoli, żółte albo zielone, ugotowane w osolonej wodzie i polane masłem z zarumienioną bułką tartą. Jada się ją latem jako dodatek do obiadu albo jako lekkie danie samo w sobie. Ania Gotuje pisze, że jej zdaniem to „najczęściej wybierane i szykowane danie” z fasolki w polskich domach, i przypomina, że młodą fasolkę kupuje się od maja do końca wakacji, bo w Polsce uprawia się odmiany wczesne i późne. Żółtą i zieloną przygotowuje się tak samo, a żółta ma delikatniejszą strukturę i zwykle gotuje się szybciej.
Danie ma długą historię w polskich książkach kucharskich. Lucyna Ćwierczakiewiczowa w „365 obiadach za 5 złotych” (1871) pisze o zielonej fasoli, że ugotowana bez mięsa „jest doskonała”: wrzuca się ją „w solony ukrop”, płucze w zimnej wodzie, „co jéj kolor nieco wraca”, dusi na maśle, a „na wydaniu polać masłem z bułeczką rumianą”. Do fasolki radzi podawać świeże śledzie. Marta Norkowska w „Najnowszej kuchni” (1903) ujmuje to krócej: strączki obrać z żyłek, ugotować w całości w słonej wodzie i „polać masłem rumianem z bułeczką”. W 1927 roku Elżbieta Kiewnarska w „100 postnych i jarskich daniach” miesza tak ugotowaną fasolkę z masłem „zasmażonem obficie z rumianą bułeczką” i nakłada ją do omletu.
Samą okrasę stare polskie książki nazywały „zrumienioną bułką” albo okrasą z masła i bułki tartej, jak podaje portal Polonist. Po francusku warzywa z taką posypką określa się jako „à la polonaise”, czyli „po polsku”. Angielska Wikipedia wymienia fasolkę woskową obok kalafiora, szparagów i brokułów wśród warzyw podawanych w ten sposób i pisze, że sos pochodzi z Polski i rozpowszechnił się we Francji w XVIII wieku, ale opiera to tylko na amerykańskiej książce kucharskiej, więc skąd wzięła się nazwa, nie wiadomo na pewno. Fasolki szparagowej z bułką tartą nie znaleźliśmy na Liście Produktów Tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa, są tam natomiast inne produkty z fasoli, na przykład fasola korczyńska.
Składniki
Fasolka
-
800 g fasolka szparagowa żółta lub zielona (młoda, jędrna)
Za granicą: USA: yellow wax beans albo green beans; Wielka Brytania: green beans, French beans; Niemcy: Wachsbohnen albo grüne Bohnen - 2 l woda
- 1 łyżka (ok. 18 g) sól
- 1 łyżeczka (ok. 4 g) cukier (płaska, niekoniecznie)
Okrasa
-
40 g bułka tarta (najlepiej domowa albo z piekarni)
Za granicą: USA, Wielka Brytania: plain dried breadcrumbs (nie panko ani przyprawiona); Niemcy: Paniermehl albo Semmelbrösel - 80 g masło (pokrojone w kawałki)
Niekoniecznie
- 0,5 szt. cytryna (sok, do skropienia)
Przygotowanie krok po kroku
-
Fasolkę przełóż na duży durszlak i umyj pod zimną, bieżącą wodą. Zostaw ją na chwilę, żeby obeschła.
-
Małym nożykiem odetnij końcówki strąków, jak najmniej, żeby podczas gotowania do środka nie dostawała się woda. Ania Gotuje i Kuchnia Lidla obcinają oba końce, a według Katarzyny Bosackiej wystarczy usunąć twardy, łykowaty czubek. Jeśli razem z końcówką ciągnie się włókno, ściągnij je. Wytnij też ciemne plamy.
-
W dużym, szerokim garnku zagotuj 2 l wody. Dodaj łyżkę soli i, jeśli lubisz, płaską łyżeczkę cukru.
-
Wrzuć fasolkę do wrzątku i gotuj bez przykrywki na dużym ogniu, nie krócej niż 10 minut. Młoda żółta fasolka będzie gotowa najszybciej, zielona i starsza potrzebują więcej czasu, nawet 15–20 minut. Po 10 minutach wyłów jeden strąk i spróbuj: ma być miękki, ale jędrny, nie rozpadający się.
-
Odcedź fasolkę na durszlaku i od razu krótko przelej zimną wodą, żeby zatrzymać gotowanie. Odsącz ją dobrze i przełóż do ciepłej salaterki.
-
Bułkę tartą wsyp na suchą patelnię. Praż ją na ogniu odrobinę mocniejszym niż mały przez kilka minut, co chwilę mieszając drewnianą łyżką, aż zrobi się równo rumiana.
-
Gdy bułka jest złota, dodaj masło w kawałkach. Mieszaj, aż masło się roztopi i połączy z bułką, i od razu zdejmij patelnię z ognia.
-
Wyłóż gorącą bułkę z masłem na fasolkę i delikatnie wymieszaj, żeby okrasa oblepiła strąki. Jeśli lubisz, skrop fasolkę sokiem z cytryny. Podawaj od razu, na ciepło.
Zdjęcia
