ETA za £20 dla każdego (także niemowląt) – ale nie dla posiadaczy settled status, którzy wciąż mogą wjeżdżać na dowodzie. Zakaz mięsa i nabiału działa w OBIE strony (kabanosy i cheddar przepadają), limity celne i gotówka £10k/10k EUR, paszport UE dla psa działa tylko do GB, prawa pasażera UK261 (£220/£350) i nadzieja w negocjowanej umowie SPS.
Od 2020 r. (MLI) Polska stosuje do dochodów z UK metodę kredytu – rodzina w Polsce oznacza PIT-36/ZG i możliwą dopłatę, a ulga abolicyjna (1360 zł) nie obejmuje najmu ani dywidend. Brytyjska strona: SRT, nowy reżim FIG, parametry 2026/27 (dywidendy +2 p.p.), pułapka ISA po przeprowadzce, wynajem jako nierezydent (NRL, NRCGT 60 dni) i powrót z ulgą na powrót.
Okresy UK i PL nadal się sumują, State Pension (£241.30/tydz. od kwietnia 2026) jest waloryzowana w Polsce, a formularz S1 daje emerytom leczenie NFZ na koszt UK. Najważniejszy news: od 6.04.2026 zaostrzono dopłaty NI z zagranicy (Class 2 zlikwidowane, Class 3 wymaga 10 lat) – zaległe lata do 2025/26 dopłacisz jeszcze po starych zasadach. Plus podatki z umowy 2006 i dlaczego emeryturę pracowniczą zostawić w UK.
Stare BRP działa do założenia konta UKVI tylko do 31.12.2026, a automatyzacja EUSS z kwietnia 2026 przedłuża, awansuje – ale też wysyła „minded to curtail” z 28 dniami na obronę. Kiedy naprawdę tracisz status (pre-settled: 5 lat, nie 2!), wariant „30 miesięcy w 5 latach”, naturalizacja za £1,839 i polskie sprawy: konsulaty, paszport £123, dzieci z podwójnym obywatelstwem.
NHS (National Health Service) zapewnia bezpłatną opiekę zdrowotną dla rezydentów UK (UK citizen, settled status, work visa, student visa po opłacie IHS Immigration Health Surcharge ~£1 035/rok). Procedura: rejestracja u GP (General Practitioner) – pierwsza i najważniejsza akcja w UK. Recepty: £9.90 standardowo, zwolnione dla niskodochodowych, dzieci, ciężarnych, niektórych chorób. ER (A&E) zawsze darmowy. Specjaliści tylko przez GP referral (z wyjątkiem dentysty, optometrysty). Czas oczekiwania: GP same-day lub 1-3 dni, specjalista 4-18 tygodni typowo. Polish-speaking GP rzadkie poza Londynem, ale interpretery dostępne. Private healthcare alternatywa dla szybszego dostępu – £30-200 wizyta typowo.
Polski prawo jazdy w UK ważne jest do 12 mc dla turystów (wizyta), ale UK rezydent musi wymienić w 12 mc od assumption residency. Polska jest w EU/EEA designated country – wymiana bez testu (do końca obecnej ważności polskiego). Po Brexicie zasady się zmieniły: polish licences issued PRZED 1 Jan 2021 wymieniane łatwo, post-2021 wymagają potencjalnie practical test (zależnie od bilateral agreement). Procedura: form D1 (od post office lub online), polskie prawo jazdy + passport + photo + £43 fee. Czas: 3 tygodnie. UK licence ważne do 70 lat, potem refresh co 3 lata.
Polacy w UK często mają nadpłacony podatek – gdy: pracowali tylko część roku, mieli wiele jobs, zmienili pracę, wyjechali z UK przed końcem tax year (5 kwietnia). HMRC zwraca poprzez Self-Assessment (form online) lub P85 (leaving UK). Standardowo Personal Allowance: £12 570 (2024-25) bez podatku. Powyżej tego: 20% (basic rate), 40% (higher), 45% (additional). Emergency tax code (BR, OT, M1, W1) często prowadzi do nadpłat. Średni Polish tax refund: £1 000-3 000+. Tax refund companies pobierają 25-40% – można zrobić sam DARMOWO. Termin: 4 lata wstecz max. Form P60 (od employer) + P45 (od previous job) kluczowe.
Council Tax to brytyjski podatek lokalny od każdego household, finansujący usługi miejskie (śmieci, policja, szkoły, drogi). Płaci dorosły rezydent (16+) lub właściciel pustego domu. Wysokość zależy od 'band' nieruchomości (A-H, oparty na wartości z 1991 r.) + decyzji lokalnego council. Średnio £1 200-2 500 rocznie. Zniżki: single person discount 25% (jeśli mieszkasz sam), studencki 100%, niepełnosprawni, low-income (Council Tax Reduction). Płatność: typowo 10 miesięcznych rat (kwiecień-styczeń). Direct Debit najpopularniejszy. Nieopłacenie = court order, bailiffs, attachment of wages. NIE płacić = poważne konsekwencje, ale można negocjować płatność rozłożoną.
Wynajem w Londynie wymaga: £2 000-4 000+ upfront (1 mc rent + 5-tygodniowy deposit + agent fees), proof of income (3x miesięczna rent), references od poprzedniego landlorda + employer, UK bank account (czasem), right to rent check. Ceny 2026: 1-bed w Zone 2 £1 600-2 200/mc, Zone 3 £1 300-1 800, Zone 5-6 £1 100-1 500. Najpopularniejsze polonijne dzielnice: Ealing (W5/W7/W13), Hammersmith, Acton, Hounslow, Wimbledon, Streatham, Walthamstow. Umowy: Assured Shorthold Tenancy (AST) standardowa 6-12 mc, then rolling. Deposit musi być w protected scheme (DPS, MyDeposits, TDS). Letting agents pobierają fee tylko od landlords od 2019 (Tenant Fees Act) – pojedyncze 'holding deposit' 1 tydzień max.
Brytyjski system świadczeń socjalnych: kto może otrzymać, jak aplikować, ile można dostać w 2026 i kiedy świadczenie się traci.
Roczne rozliczenie podatkowe w UK dla samozatrudnionych i pracowników z dodatkowymi dochodami – terminy, formularze, koszty.
Numer NIN dla pracy w UK – kto potrzebuje, gdzie wnioskować, czas oczekiwania, czy można pracować bez NIN.