Pieniądze, podatki i emerytura
Konto w banku, podatki, oszczędzanie, inwestowanie oraz emerytura i świadczenia z dwóch krajów.
Tematy w tym dziale
Najnowsze poradniki (18)
Zadatek czy zaliczka: co przepada, co wraca podwójnie i jak to zapisać w umowie (2026)
Zaliczka zawsze wraca – i właśnie dlatego niczego nie zabezpiecza; zadatek dyscyplinuje obie strony: zrywasz – tracisz wpłatę, zrywają Tobie – dostajesz podwójny zwrot (art. 394 KC). W środku: tabela decyzyjna (nieruchomości, remont, meble na wymiar, rezerwacja najmu vs kaucja), pułapka odmowy kredytu bez klauzuli, błędy nazewnictwa („przedpłata” nie uruchamia art. 394) i przykład, w którym jedno słowo w umowie robi różnicę 45 000 zł.
Emerytura z kilku krajów: mapa umów Polski o zabezpieczeniu społecznym (2026)
Polska ma 13 obowiązujących umów dwustronnych o zabezpieczeniu społecznym, od byłej Jugosławii po Białoruś. Umowy z Albanią i Japonią Polska ratyfikowała, ale jeszcze nie działają. Bez umowy ZUS wypłaca emeryturę tylko na konto w Polsce (art. 132). Plus oddziały ZUS według krajów i formularz EMRG.
Rezydencja podatkowa i PIT dla Polonii: gdzie płacisz podatki, gdy mieszkasz za granicą (2026)
Kiedy jesteś polskim rezydentem podatkowym (183 dni lub ośrodek interesów życiowych), co nierezydent wciąż rozlicza w Polsce, co daje umowa z USA z 1974 r., która metoda unikania podwójnego opodatkowania dotyczy Twojego kraju, ulga abolicyjna do 1360 zł, Social Security w Polsce i rozliczenie online z zagranicy.
Obligacje skarbowe, IKE/IKZE i oszczędzanie w Polsce, gdy mieszkasz za granicą (2026)
Rekordowa sprzedaż obligacji detalicznych i EDO 5,35% w pierwszym roku – ale nierezydent pierwszy zakup musi zrobić osobiście, a rejestracja online wymaga polskiego konta. Jak kupować z zagranicy, co z IKE/IKZE i OIPE po emigracji, podatki (0% u źródła dla rezydentów USA), pułapki PFIC/FBAR i fałszywe „obligacje 12%”.
Emerytura z USA i Polski: zniesienie WEP, wyrównania z Social Security i emerytura ZUS za granicą (2026)
Social Security Fairness Act zniósł WEP i GPO – emerytura ZUS nie obniża już amerykańskiej. Komu należą się wyrównania i dlaczego trzeba złożyć wniosek TERAZ, jak łączyć okresy ZUS i Social Security, przelew emerytury do USA, poświadczenie życia i podatki po obu stronach.
Osobiste Konta Inwestycyjne (OKI) i podatek Belki: co naprawdę się zmienia (2026/2027)
Sejm i Senat uchwaliły ustawę o OKI – ale podatek Belki nie znika. Jak działają limity 100 000 zł i 25 000 zł, nowy podatek od wartości aktywów, czy nierezydent może otworzyć konto i gdzie media się mylą. Stan na 23.07.2026.
L4 bez mitów: co naprawdę wolno na zwolnieniu, kontrole ZUS po reformie i prawa pracownika (2026)
Co wolno, a czego nie wolno na zwolnieniu lekarskim po reformie z 13.04.2026: kody 1 i 2, czynności dnia codziennego i incydentalne, kontrole ZUS i pracodawcy, obowiązek zgłoszenia adresu w 3 dni, ochrona przed zwolnieniem z pracy, L4 za granicą i bezpłatne odwołanie do sądu. Stan prawny: lipiec 2026, zweryfikowany na tekstach ustaw i orzecznictwie SN.
Pieniądze z ZUS i OFE po śmierci bliskiego: subkonto, wypłata gwarantowana i ENS (2026)
Co może zostać po zmarłym w ZUS i OFE: subkonto, rachunek OFE, wypłata gwarantowana i niezrealizowane świadczenie. Od czego zacząć (najpierw OFE albo wniosek USS), jakie dokumenty, bez terminu na subkonto, 12 miesięcy na ENS, podatek 19% i długi spadkowe.
Subkonto w ZUS: co to jest, jak sprawdzić, waloryzacja, dziedziczenie i podział przy rozwodzie (2026)
Kto ma subkonto w ZUS i skąd się na nim biorą pieniądze, waloryzacja wzrostem PKB (+10,61% w 2026), sprawdzenie w eZUS w 5 minut, suwak bezpieczeństwa, podział przy rozwodzie i dziedziczenie oraz formularz UWU. Stan prawny: lipiec 2026, zweryfikowany na tekstach ustaw i zus.pl.
Najczęściej zadawane pytania o ZUS: obszerne FAQ 2026
Obszerne, praktyczne FAQ o ZUS aktualne na 2026 rok: konto na PUE oraz eZUS i profil zaufany, emerytury, renty i zasiłki, świadczenia po śmierci, składki przedsiębiorców oraz ważny dla Polonii dział o obsłudze spraw z zagranicy. Każda odpowiedź jest zwięzła i konkretna, z zastrzeżeniem, że część kwot jest co roku waloryzowana, więc najnowsze wartości warto potwierdzić na zus.pl.
Emerytura po śmierci: co dzieje się ze świadczeniem zmarłego i co dalej
Po śmierci emeryta świadczenie nie przepada, ale też nie jest dziedziczone. Co z emeryturą za miesiąc śmierci (ENS, kolejność z art. 136), kiedy oddać nadpłatę, czym jest renta rodzinna, subkonto, OFE, wypłata gwarantowana i zasiłek pogrzebowy 7000 zł. Rozdzielnik do szczegółowych poradników.
OFE po śmierci i wypłata gwarantowana z ZUS: komu należą się pieniądze i jak je odzyskać
Po śmierci osoby oszczędzającej w drugim filarze w OFE i na subkoncie ZUS mogą zostać pieniądze, które nie przepadają, ale nie są wypłacane automatycznie. Wyjaśniamy, jak dzielone są środki z OFE (połowa dla małżonka, reszta dla uposażonych lub spadkobierców), czym jest suwak bezpieczeństwa, oraz na czym polega odrębna wypłata gwarantowana, gdy emeryt zmarł w ciągu 3 lat od pierwszej emerytury. Pokazujemy krok po kroku, jakie wnioski złożyć do OFE i do ZUS oraz jak to się ma do podatków.
Renta rodzinna z ZUS: komu przysługuje, ile wynosi i jak złożyć wniosek (ERR)
Renta rodzinna z ZUS dla dzieci, wdowy lub wdowca i rodziców: warunki z ustawy, jedna renta dzielona po równo (85, 90 lub 95%), najniższa kwota 1978,49 zł od marca 2026, wniosek ERR i od kiedy płatna, limity dorabiania, renta wdowia (15%, od 2027 r. 25%), 13. i 14. emerytura oraz wypłata za granicę.
Środki z subkonta ZUS po zmarłym: komu przysługują i jak je odebrać (wniosek USS)
Subkonto w ZUS po śmierci dzieli się i wypłaca: małżonek dostaje połowę z okresu wspólności na swoje subkonto, resztę osoby wskazane, a bez wskazania spadkobiercy. Przy OFE wniosek najpierw do funduszu, bez OFE wniosek USS do ZUS. Wniosek nie ma terminu, od wypłaty potrąca się 19% PIT.
Zasiłek pogrzebowy 2026: 7000 zł od 1 stycznia. Komu przysługuje, formularz Z-12 i jak złożyć wniosek
Zasiłek pogrzebowy po zgonach od 1 stycznia 2026 r. wynosi 7000 zł, po wcześniejszych 4000 zł. Rodzina dostaje pełną kwotę, osoba spoza rodziny zwrot kosztów do limitu. Formularz Z-12, dokumenty, termin 12 miesięcy, KRUS (SR-26), służby mundurowe i pogrzeb za granicą.
ZUS może wypłacić pieniądze po zmarłym. Rodzina ma 12 miesięcy na wniosek ENS
Niezrealizowane świadczenie to emerytura lub renta należna zmarłemu, której nie zdążono wypłacić. Kto je dostaje według art. 136 ustawy emerytalnej, jakie dokumenty dołączyć do wniosku ENS, gdzie go złożyć i dlaczego 12 miesięcy od śmierci to twardy termin.
ZUS z zagranicy: jak złożyć wniosek o emeryturę, mieszkając za granicą
Kiedy ZUS przyzna emeryturę osobie mieszkającej za granicą (bez minimalnego stażu dla urodzonych po 1948 r.), gdzie złożyć wniosek w UE, w USA i w kraju bez umowy, formularze EMP, PL/USA 4 i EZZ, wypłata na konto za granicą i formularz EMRG.
Jak zgłosić zgon do ZUS, gdy bliski zmarł za granicą: dokumenty, terminy i świadczenia
Bliski z emeryturą z ZUS zmarł za granicą? Wyjaśniamy, jak i gdzie zawiadomić ZUS, jaki akt zgonu wystarczy (także z USA, bez tłumaczenia), co z pieniędzmi po śmierci oraz jak wnioskować o zasiłek pogrzebowy 7000 zł (Z-12), rentę rodzinną (ERR) i niewypłaconą emeryturę (ENS).